“ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่” ของดีที่ต่อยอดจากไก่พื้นเมืองไทย

ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ เป็นไก่พื้นเมืองไทยที่ได้รับการพัฒนาและคัดเลือกพันธุ์โดยกรมปศุสัตว์ ผ่านศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์เชียงใหม่ เพื่อให้มีลักษณะประจำพันธุ์ที่สม่ำเสมอ และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการเลี้ยงเชิงเศรษฐกิจได้มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม หากย้อนดูที่มาของ ไก่ประดู่หางดำแบบดั้งเดิม จะพบว่าไม่ได้มีต้นกำเนิดเฉพาะในภาคเหนือ สารานุกรมวัฒนธรรมไทยของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรระบุว่า มีแหล่งกำเนิดในหลายพื้นที่ เช่น สุพรรณบุรี พระนครศรีอยุธยา ฉะเชิงเทรา สิงห์บุรี อ่างทอง รวมถึงเขตมีนบุรีและหนองจอกในกรุงเทพมหานคร ก่อนที่จะมีการรวบรวมและพัฒนาสายพันธุ์ต่อมา

ลักษณะเด่นของไก่ประดู่หางดำดั้งเดิมคือ ขนพื้นลำตัวและหางมีสีดำ ขณะที่ขนสร้อยคอ สร้อยปีก และสร้อยหลังของเพศผู้มีสีประดู่ โดยข้อมูลในสารานุกรมวัฒนธรรมไทยระบุน้ำหนักเพศผู้ประมาณ 3–3.5 กิโลกรัม และเพศเมียประมาณ 2.5–3 กิโลกรัม ทั้งนี้ น้ำหนักจริงอาจแตกต่างกันตามสายพันธุ์ย่อย อายุ และระบบการเลี้ยง

สำหรับสายพันธุ์ที่พัฒนาขึ้นในเชียงใหม่ งานของกรมปศุสัตว์มุ่งคัดเลือกให้เป็นไก่พันธุ์แท้ที่มีลักษณะประจำพันธุ์สม่ำเสมอ จนเกิดชื่อ “ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่” และต่อยอดไปสู่การผลิตของเกษตรกรในหลายพื้นที่

จุดเด่นไม่ได้มีเพียงรูปลักษณ์เท่านั้น ไก่ประดู่หางดำยังได้รับความสนใจในฐานะไก่พื้นเมืองสำหรับการผลิตเนื้อ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีงานวิจัยและโครงการพัฒนาตลอดห่วงโซ่การผลิต ตั้งแต่การเลี้ยง การลดต้นทุน ไปจนถึงการแปรรูปและพัฒนาผลิตภัณฑ์ เพื่อเพิ่มช่องทางสร้างรายได้ให้เกษตรกร

จากไก่พื้นเมืองที่สืบทอดมาเป็นเวลานาน สู่การคัดเลือกและพัฒนาสายพันธุ์อย่างเป็นระบบ ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ จึงเป็นตัวอย่างหนึ่งของการนำทรัพยากรพันธุกรรมสัตว์พื้นเมืองไทยมาต่อยอดทั้งในด้านการอนุรักษ์ การวิจัย และการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับเกษตรกร