วันนี้ 15 สิงหาคม: ทำไมอินเดียฉลอง “อิสรภาพ” แต่เกาหลีเรียกว่า “วันที่แสงกลับคืน”?
วันที่ 15 สิงหาคมอาจดูเป็นเพียงวันเสาร์ธรรมดาในไทย แต่ถ้ามองไปอีกสองประเทศ จะเห็นธงชาติเต็มเมืองและความหมายของคำว่า “อิสรภาพ” ที่ไม่เหมือนกันเลย
อินเดียเรียกวันนี้ว่า Independence Day ส่วนเกาหลีใต้เรียกว่า 광복절 (Gwangbokjeol) หรือ “วันฟื้นคืนของแสง” ทั้งคู่เกี่ยวกับการหลุดพ้นจากการปกครองของต่างชาติ แต่เรื่องราว เวลา และบาดแผลทางประวัติศาสตร์คนละแบบ
15 สิงหาคมไม่ใช่วันสากลของสหประชาชาติ แต่เป็นวันที่บอกได้ดีว่า “อิสรภาพ” ไม่ได้มีความหมายเดียวสำหรับทุกประเทศ
วันเดียวกัน แต่คนละความทรงจำ
| ประเทศ | ชื่อวันสำคัญ | เหตุการณ์ที่รำลึก | ปี |
|---|---|---|---|
| อินเดีย | Independence Day | การสิ้นสุดการปกครองอาณานิคมของอังกฤษ | 15 ส.ค. 1947 |
| เกาหลี | 광복절 (Gwangbokjeol) | การปลดปล่อยจากการปกครองอาณานิคมญี่ปุ่น หลังญี่ปุ่นยอมจำนนในสงครามโลกครั้งที่ 2 | 15 ส.ค. 1945 |
อินเดีย: วันที่ธงไตรรงค์ขึ้นเหนือป้อมแดง
สำหรับอินเดีย วันที่ 15 สิงหาคมของทุกปีคือวันประกาศเอกราช ประเทศพ้นจากการปกครองอาณานิคมของอังกฤษในปี 1947 หลังการต่อสู้ทางการเมืองที่กินเวลายาวนาน หลักฐานทางประวัติศาสตร์ของรัฐสภาสหราชอาณาจักรระบุว่า Indian Independence Act ปี 1947 เป็นกฎหมายที่สร้างรัฐเอกราชใหม่สองแห่ง คืออินเดียและปากีสถาน
แต่การเล่าเรื่องนี้ให้ครบต้องไม่ทำเหมือนเป็นฉากจบที่สวยงามล้วน ๆ เพราะการแบ่งดินแดนในเวลานั้นกระทบผู้คนจำนวนมหาศาลและนำไปสู่การอพยพครั้งใหญ่ การเข้าใจวันเอกราชจึงต้องมีทั้งความภาคภูมิใจ และความตระหนักว่าการตั้งประเทศใหม่มีต้นทุนมนุษย์จริง ๆ
ทุกปี ภาพจำของวันนี้คือพิธีชักธงชาติที่ ป้อมแดง (Red Fort) ในเดลี ตามด้วยสุนทรพจน์ของนายกรัฐมนตรี ขณะที่โรงเรียน สถานที่ทำงาน และชุมชนต่างจัดพิธีชักธงของตนเอง
เกาหลี: ไม่ได้เรียกแค่ “วันชาติ” แต่เรียกว่า “วันที่แสงกลับคืน”
ฝั่งเกาหลี ความหมายของชื่อวันบอกอารมณ์ของชาติได้ชัดกว่า Gwang หมายถึงแสง bok หมายถึงการกลับคืน และ jeol หมายถึงวันสำคัญหรือวันหยุด จึงแปลได้ว่า “วันฟื้นคืนของแสง”
เกาหลีอยู่ภายใต้การปกครองอาณานิคมของญี่ปุ่นตั้งแต่ปี 1910 จนถึงปี 1945 วันที่ 15 สิงหาคม 1945 จึงกลายเป็นวันที่คนเกาหลีรำลึกถึงการหลุดพ้นหลังญี่ปุ่นยอมจำนนในสงครามโลกครั้งที่ 2 น่าสนใจที่ทั้งเกาหลีใต้และเกาหลีเหนือมีวันรำลึกการปลดปล่อยในวันนี้ แม้จะใช้ชื่อและเล่าเรื่องประวัติศาสตร์ในแบบของตนเอง
ทำไมคนไทยที่ไม่ได้อยู่ในสองประเทศนี้ควรรู้?
เพราะเรามักบริโภควัฒนธรรมเกาหลีแบบตัดขาดจากประวัติศาสตร์ เรารู้จักเพลง ซีรีส์ อาหาร และแบรนด์ แต่ไม่รู้ว่ามีวันหนึ่งในปฏิทินที่ทำให้ธงแทกึกกีปรากฏเต็มเมือง และคำว่า “แสงกลับคืน” มีน้ำหนักมากแค่ไหน
ส่วนอินเดียก็ถูกลดทอนเป็นภาพจำเรื่องบอลลีวูด อาหาร หรือเทคโนโลยี ทั้งที่วันที่ 15 สิงหาคมคือวันซึ่งเชื่อมโยงกับการสร้างรัฐสมัยใหม่ การแบ่งเขตแดน และคำถามใหญ่เรื่องตัวตนของผู้คนหลายร้อยล้านคน
บทเรียนของวันเดียวกันนี้จึงไม่ใช่แค่ “สองประเทศมีวันสำคัญตรงกัน” แต่คืออิสรภาพไม่เคยเป็นปุ่มที่กดแล้วทุกอย่างจบ มันเป็นทั้งความสุขของการได้กำหนดอนาคตเอง และหน้าที่ที่จะไม่ลืมราคาที่คนรุ่นก่อนจ่ายไว้
แล้ววันนี้ คุณเพิ่งรู้เรื่องไหนมากกว่ากัน?
ระหว่างเรื่องที่ว่าอินเดียมี Independence Day ในวันที่ 15 สิงหาคม กับความหมายของคำว่า Gwangbokjeol ที่แปลว่า “วันฟื้นคืนของแสง” เรื่องไหนทำให้คุณมองวันสำคัญของประเทศอื่นต่างไปบ้าง? คุยกันได้ในคอมเมนต์
แหล่งอ้างอิง
1) UK Parliament — 1947 Indian Independence Act:
https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/parliament-and-empire/collections1/collections2/1947-indian-independence-act/
2) Ministry of Tourism, Government of India — Independence Day:
https://www.incredibleindia.gov.in/en/festivals-and-events/independence-day
3) Korea.net — The day of the restoration of light:
https://www.korea.net/NewsFocus/Society/view?articleId=148499
4) United Nations — List of International Days and Weeks:
https://www.un.org/en/observances/list-days-weeks
เรียบเรียงเพื่ออธิบายความหมายทางประวัติศาสตร์องวันสำคัญ ไม่ใช่บทวิเคราะห์การเมืองร่วมสมัย
เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ไม่ต้องจบปริญญาตรี ! เปิด 10 อาชีพรายได้สูงในสหรัฐฯ เงินเดือนหลักล้านต่อปี อันดับ 8 หลายคนคาดไม่ถึง
แนวทางเลขมงคล "หมอปลาย ปรายกระซิบ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
"น้ำ รพีภัทร" แจงปม "ซองดูฮี" ลั่น! แค่เช็กเกลียว..ไม่เกี่ยวยูทูบพรีเมี่ยม
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ผ้าเช็ดทำความสะอาดจากเส้นใยไม้ไผ่และเยื่อไม้ นวัตกรรมผ้าเช็ดคราบที่ดูดซับน้ำได้ดี แห้งไว และช่วยลดปัญหากลิ่นอับ
จากครัวโลกสู่ถังขยะโลก ? เปิดปัญหาขยะนำเข้า ขยะอาหาร และ E-Waste ที่ไทยต้องเร่งแก้
ปลาโลมาหลับได้โดยไม่จมน้ำ เพราะสมองครึ่งหนึ่งไม่เคยหลับ
ศาลโลกชี้เมียนมารับผิดฐานฆ่ๅล้ๅงเผ่าพันธุ์โรฮิงญา เหตุการณ์ปี 2017 คร่าชีวิตอย่างน้อย 10,000 คน
หินทรายยืดหยุ่นได้ ปรากฏการณ์ธรรมชาติที่ทำให้หินแข็ง ๆ โค้งงอได้เหมือนแผ่นยาง
เดือนกุมภาพันธ์มีแค่ 28 วัน เพราะโรมันโบราณยกเดือนนี้ให้พิธีชำระล้างและวิญญาณผู้ตาย
โทรศัพท์รู้ตำแหน่งเราได้โดยไม่ต้องต่อเน็ต เพราะดาวเทียม 24 ดวงกำลังส่งเวลาลงมาบอก
จำฝันไม่ได้เพราะสมองไม่ได้บันทึกไว้ตั้งแต่แรก ไม่ใช่เพราะฝันไม่ชัด
จำหน้าคนได้แต่จำชื่อไม่ได้ เพราะชื่อไม่มีความหมายให้สมองเกาะ
เดือนกุมภาพันธ์มีแค่ 28 วัน เพราะโรมันโบราณยกเดือนนี้ให้พิธีชำระล้างและวิญญาณผู้ตาย

