สัมมาทิฏฐิสูตร โดย พระสารีบุตรเถระ
สัมมาทิฏฐิสูตร
โดย พระสารีบุตรเถระ
ปิฎก: พระสุตตันตปิฎก (มัชฌิมนิกาย) • พระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่มที่ ๑๒ (ข้อ ๑๑๓-๑๔๓)
โครงสร้างและแผนผังของพระสูตร
พระสารีบุตรเถระทรงวางโครงสร้างการอธิบาย "สัมมาทิฏฐิ" (ความเห็นชอบสูงสุดในระดับโลกุตตรมรรค) ด้วยระบบการวิเคราะห์เหตุและผล (๑๖ ฐาน หรือ ๑๖ ประเด็น) โดยในแต่ละประเด็นจะใช้รูปแบบโครงสร้างเดียวกันคือ:
- ตัวธรรมะ/สภาวธรรมนั้น ๆ คืออะไร?
- เหตุเกิด ของธรรมะนั้นคืออะไร?
- ความดับ ของธรรมะนั้นคืออะไร?
- ปฏิปทา (ทางให้ถึงความดับ) ซึ่งก็คือ อริยมรรคมีองค์ ๘
๑๖ หมวดหมู่ย่อย
๑. หมวดพื้นฐานจริยธรรมและรากเหง้า (กุศลและอกุศล)
- อกุศลและอกุศลมูล: การกระทำชั่ว ๑๐ ประการ และมีรากเหง้าจาก โลภะ โทสะ โมหะ
- กุศลและกุศลมูล: การเว้นจากความชั่ว ๑๐ ประการ และมีรากเหง้าจาก อโลภะ อโทสะ อโมหะ
๒. หมวดชีวิตและปฏิจจสมุปบาท (วิเคราะห์ย้อนสายและเดินหน้า)
- อาหาร ๔: กวฬิงการาหาร, ผัสสาหาร, มโนสัญเจตนาหาร, วิญญาณาหาร (มี ตัณหา เป็นเหตุเกิด)
- ทุกขสัจ ๔: ทุกข์, สมุทัย, นิโรธ, มรรค
- ชราและมรณะ: (มีความ เกิด/ชาติ เป็นเหตุเกิด)
- ชาติ: (มี ภพ เป็นเหตุเกิด)
- ภพ: (มี อุปาทาน เป็นเหตุเกิด)
- อุปาทาน: (มี ตัณหา เป็นเหตุเกิด)
- ตัณหา: (มี เวทนา เป็นเหตุเกิด)
- เวทนา: (มี ผัสสะ เป็นเหตุเกิด)
- ผัสสะ: (มี สฬายตนะ/อายตนะ ๖ เป็นเหตุเกิด)
- อายตนะ ๖: (มี นามรูป เป็นเหตุเกิด)
- นามรูป: (มี วิญญาณ เป็นเหตุเกิด)
- วิญญาณ: (มี สังขาร เป็นเหตุเกิด)
- สังขาร: (มี อวิชชา เป็นเหตุเกิด)
๓. หมวดสรุปยอดกิเลส
- อาสวะ (กิเลสเครื่องดองสันดาน): กามาสวะ, ภวาสวะ, อวิชชาสวะ
(มี อวิชชา เป็นเหตุเกิด และในทางกลับกัน อวิชชาก็มีอาสวะเป็นเหตุเกิดเช่นกัน วนลูปหนุนเนื่องกัน)
“หากอริยสาวกผู้ได้สดับแล้วได้รู้แจ้งใน ๑๖ ฐานนี้ พร้อมทั้งเหตุ เหตุเกิด ความดับ และทางปฏิบัติเพื่อความดับ (อริยมรรคมีองค์ ๘) ในแต่ละข้อแล้ว
ย่อมชื่อว่าเป็นผู้มี สัมมาทิฏฐิขั้นเด็ดขาด (โลกุตตรสัมมาทิฏฐิ)
สามารถละราคานุสัย บรรเทาปฏิฆานุสัย ถอนทิฏฐิและมานะ กระทำให้แจ้งซึ่งที่สุดแห่งทุกข์ได้ในที่สุด”
ขอบคุณเนื้อหา และสามารถติดตามเพิ่มเติมได้ที่:
https://jarukittihome.github.io/right-view/
https://jarukittihome.github.io/right-view/
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
เเนวทางเลขสัญจร อ.ไม้เอก นาคา 1 ธันวาคม 2569
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
รู้หรือไม่? รองเท้าส้นสูงในอดีตไม่ได้สร้างมาเพื่อผู้หญิง แต่เริ่มต้นจากรองเท้าของผู้ชายและทหารม้า
ส่องแนวทางเลข"แม่นมาก ขั้นเทพ" งวด 1 ธันวาคม 2569
มดเดินเป็นแถวเพราะตามกลิ่นฟีโรโมน ไม่ใช่เพราะมีหัวหน้า
ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะ
ทำไมคนสมัยก่อนถึงไม่ค่อยยิ้มเวลาถ่ายรูป? ความจริงเบื้องหลังใบหน้าเคร่งขรึมในภาพถ่ายโบราณ
ย้อนตำนาน "Seiko TV Watch" นาฬิกาดูทีวีเรือนแรกของโลกแห่งยุค 80
มหาวิทยาลัยไหนมีบัณฑิตตกงานน้อยที่สุดในไทยกระทู้อื่นๆในบอร์ด
สาระ เกร็ดน่ารู้
มันมากกว่าแค่ “สมอง”
เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาล
ย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้าน
เปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?