ทำไมรสดีถึงอยู่คู่ครัวไทยมานานกว่า 40 ปี?

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านบทความหนึ่งแล้วเกิดความรู้สึกว่า มีของใช้ในครัวอยู่ไม่น้อยที่เราเห็นจนชินตาเสียจนแทบไม่เคยย้อนกลับไปถามตัวเองว่า เหตุใดสินค้าบางอย่างจึงสามารถอยู่กับคนไทยได้ยาวนานหลายสิบปี
หนึ่งในนั้นก็คือ “รสดี” ผงปรุงรสที่หลายคนคุ้นเคยกันมาตั้งแต่เด็ก

สำหรับคนรุ่นวัย 50 ปีขึ้นไป ภาพของถุงผงปรุงรสที่วางอยู่ข้างเตาไฟหรือบนชั้นเครื่องปรุงในครัว อาจเป็นภาพธรรมดาที่พบเห็นมาตลอดชีวิต แต่ถ้ามองให้ลึกลงไป เรื่องของรสดีน่าสนใจกว่าที่คิด เพราะผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้เพิ่งเข้ามาอยู่ในครัวไทยในยุคปัจจุบัน หากแต่มีประวัติย้อนไปถึง พ.ศ. 2522 หรือ ค.ศ. 1979 เมื่อโรงงานพระประแดงของบริษัท อายิโนะโมะโต๊ะ เริ่มผลิต “รสดี” ซึ่งเป็นวัตถุปรุงแต่งอาหารที่มีส่วนผสมจากเนื้อสัตว์ โดยมีแนวคิดเพื่อช่วยให้ผู้บริโภคปรุงอาหารได้สะดวกและประหยัดเวลา
นั่นหมายความว่า ณ วันนี้ รสดีมีประวัติในประเทศไทย มากกว่า 40 ปี ซึ่งทางบริษัทเองก็ระบุว่า “รสดี” เป็นผงปรุงรสที่อยู่คู่ครัวไทยมายาวนานกว่า 40 ปี

แล้วอะไรทำให้รสดีอยู่มาได้นานขนาดนี้?

ในมุมของผู้เขียน คำตอบไม่ได้มีเพียงเรื่อง “ความอร่อย” อย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของ ความสะดวก ความคุ้นเคย และการเข้ากับวิถีชีวิตของคนไทย
สมัยก่อนการทำอาหารในบ้านจำนวนมากต้องอาศัยเครื่องปรุงหลายชนิด กว่าจะได้น้ำแกงหรืออาหารผัดสักจาน ต้องค่อยๆ ปรุงรส ชิม แล้วเติมเครื่องปรุงทีละอย่าง แต่เมื่อมีผงปรุงรสเข้ามา การปรุงอาหารก็ง่ายขึ้น เพียงเติมในปริมาณที่เหมาะสม ก็ช่วยเพิ่มรสชาติให้อาหารได้โดยไม่ต้องเตรียมเครื่องปรุงจำนวนมาก

ตรงนี้เองที่ผู้เขียนมองว่าเป็นจุดสำคัญ
สินค้าที่ช่วยประหยัดเวลาในครัว ย่อมมีโอกาสกลายเป็นของคู่ครัวได้ง่าย
ยิ่งเมื่อวิถีชีวิตของคนไทยเปลี่ยนไป คนทำงานมีเวลาทำอาหารน้อยลง การมีเครื่องปรุงที่หยิบใช้ได้ทันทีจึงตอบโจทย์มากขึ้น

บริษัทอายิโนะโมะโต๊ะระบุว่า รสดีใช้ส่วนผสมอย่างผงเนื้อสัตว์สูตรเฉพาะ ผสมกับเครื่องเทศ เช่น กระเทียมและพริกไทย รวมถึงเครื่องปรุงอื่นๆ เพื่อช่วยเพิ่มความหอมและรสชาติให้กับอาหารหลายประเภท ตั้งแต่ต้ม ผัด แกง ไปจนถึงทอด

นี่จึงทำให้รสดีไม่ได้จำกัดอยู่กับเมนูใดเมนูหนึ่ง แต่สามารถเข้าไปอยู่ในอาหารประจำวันได้หลากหลาย
ตั้งแต่ต้มจืด ผัดผัก ไข่เจียว หมักเนื้อสัตว์ ไปจนถึงอาหารจานง่ายๆ ที่ทำกินกันในครอบครัว

สิ่งที่น่าสนใจคือ “ความคุ้นเคย” ของคนหลายรุ่น

ผู้เขียนเห็นว่าจุดแข็งอีกอย่างของรสดีคือการที่สินค้าไม่ได้เป็นเพียงเครื่องปรุง แต่ค่อยๆ กลายเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำของผู้บริโภค

คนรุ่นหนึ่งอาจเคยเห็นพ่อแม่หยิบรสดีมาเติมในหม้อแกง

ต่อมาคนรุ่นนั้นเติบโตขึ้น มีครอบครัว และกลายเป็นคนทำอาหารเอง
จากนั้นลูกหลานก็เติบโตขึ้นมาเห็นเครื่องปรุงชนิดเดียวกันอยู่ในครัวอีก
เมื่อเป็นเช่นนี้ สินค้าจึงไม่ได้ขายเพียง “รสชาติ” แต่ยังมีสิ่งหนึ่งที่สำคัญมาก นั่นคือ ความไว้วางใจจากประสบการณ์ที่สั่งสมมานาน

แน่นอนว่าไม่ได้หมายความว่าทุกครัวเรือนจะใช้รสดี หรือทุกคนจะชอบรสชาติแบบเดียวกัน แต่การที่แบรนด์สามารถอยู่ในตลาดไทยต่อเนื่องมานานหลายทศวรรษ ก็สะท้อนให้เห็นว่าผลิตภัณฑ์สามารถปรับตัวเข้ากับพฤติกรรมการบริโภคของคนไทยได้เป็นอย่างดี

จากวันนั้นถึงวันนี้ รสดีก็ไม่ได้หยุดอยู่กับสูตรเดิมเพียงอย่างเดียว

ปัจจุบันผลิตภัณฑ์รสดีมีหลายรูปแบบ ทั้งรสหมู รสไก่ รสเนื้อ รสเห็ดหอม รวมถึงสูตรลดโซเดียม และผลิตภัณฑ์รสดีมายด์

เรื่องนี้ก็น่าสนใจ เพราะตลาดอาหารในปัจจุบันเปลี่ยนไปมาก ผู้บริโภคไม่ได้มองเพียงเรื่องความอร่อยเท่านั้น แต่ยังให้ความสนใจกับทางเลือกด้านโภชนาการและรูปแบบการปรุงอาหารมากขึ้น

การมีผลิตภัณฑ์หลายสูตรจึงเป็นวิธีหนึ่งที่ทำให้แบรนด์สามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคที่แตกต่างกันได้

แต่ต้องแยกให้ออกว่า “รสดี” ไม่ใช่ “ผงชูรส”

ประเด็นนี้ผู้เขียนคิดว่าควรพูดให้ชัด เพราะหลายคนอาจสับสนกันอยู่
“รสดี” เป็น ผลิตภัณฑ์ผงปรุงรส ส่วน “อายิโนะโมะโต๊ะ” เป็นชื่อแบรนด์ที่มีผลิตภัณฑ์ผงชูรส หรือโมโนโซเดียมกลูตาเมต (MSG) เป็นผลิตภัณฑ์หนึ่งของบริษัท

ดังนั้นจึงไม่ควรนำสองอย่างมาเหมารวมว่าเป็นสิ่งเดียวกัน

สำหรับผงชูรส บริษัทอายิโนะโมะโต๊ะอธิบายว่า MSG เป็นสารปรุงรสที่ให้รสอูมามิ ซึ่งเป็นรสชาติพื้นฐานอีกชนิดหนึ่งนอกเหนือจากหวาน เค็ม เปรี้ยว และขม

การแยกข้อมูลตรงนี้ออกจากกันจะช่วยให้เราพูดถึงเรื่องเครื่องปรุงได้อย่างถูกต้องมากขึ้น

ผู้เขียนมองว่า ความสำเร็จของรสดีอยู่ที่ “เข้าใจครัวคนไทย”

หากถามผู้เขียนว่า ทำไมรสดีจึงสามารถอยู่คู่ครัวไทยมานานกว่า 40 ปี คำตอบที่ตรงที่สุดก็คือ เพราะมันตอบโจทย์ชีวิตประจำวันของคน
ไม่จำเป็นต้องเป็นสินค้าที่หรูหรา
ไม่จำเป็นต้องเป็นของที่ราคาแพง
แต่เป็นของที่หยิบใช้ได้จริง และช่วยให้การทำอาหารในแต่ละวันง่ายขึ้น
นี่คือความแข็งแรงของสินค้าประเภทนี้
และบางครั้งสิ่งที่ทำให้สินค้าชนิดหนึ่งอยู่ในบ้านได้นาน ไม่ใช่การโฆษณาที่หวือหวาที่สุด แต่คือการที่คนซื้อรู้สึกว่า

“เข้าครัวเมื่อไรก็ต้องมีติดบ้านไว้”
สำหรับผู้เขียน นี่ต่างหากคือเหตุผลที่น่าสนใจที่สุดของรสดี เพราะจากผลิตภัณฑ์ที่เริ่มผลิตในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2522 วันนี้ได้กลายเป็นหนึ่งในเครื่องปรุงที่คนไทยหลายรุ่นคุ้นเคยกันมานานกว่า 40 ปี

อย่างไรก็ตาม การใช้ผงปรุงรสก็ควรใช้แต่พอดี และควรคำนึงถึงปริมาณโซเดียมจากเครื่องปรุงทั้งหมดที่รับประทานในแต่ละวันด้วย เพราะอาหารอร่อยกับอาหารที่เหมาะสมต่อสุขภาพนั้น ควรเดินไปด้วยกัน

ในมุมมองของผู้เขียนเห็นว่า รสดีอาจไม่ได้เป็นเพียง “ผงปรุงรสอีกหนึ่งซอง” ที่วางอยู่ในตู้กับข้าว แต่เป็นตัวอย่างของสินค้าที่สามารถปรับตัวเข้ากับชีวิตประจำวันของคนไทย จนความคุ้นเคยกลายเป็นส่วนหนึ่งของความผูกพัน และเมื่อเวลาผ่านไปหลายสิบปี สิ่งที่เคยเป็นเพียงเครื่องปรุงธรรมดา ก็กลายเป็นของที่หลายคนเห็นแล้วนึกถึง “ครัวที่บ้าน” ขึ้นมาโดยไม่รู้ตัว

บางทีเหตุผลที่สินค้าบางอย่างอยู่ได้นาน ไม่ใช่เพราะมันพยายามเปลี่ยนตัวเองให้แปลกใหม่อยู่ตลอดเวลา แต่เพราะมันสามารถ เปลี่ยนแปลงไปพร้อมกับผู้บริโภค โดยยังรักษาสิ่งที่คนคุ้นเคยเอาไว้ได้

และนี่อาจเป็นคำตอบว่า ทำไม “รสดี” จึงยังคงอยู่ในครัวไทยมาจนถึงวันนี้

แหล่งที่มาของข้อมูล :

บริษัท อายิโนะโมะโต๊ะ (ประเทศไทย) จำกัด — ข้อมูลผลิตภัณฑ์ “รสดี” และรายละเอียดผลิตภัณฑ์

บริษัท อายิโนะโมะโต๊ะ (ประเทศไทย) จำกัด — ประวัติความเป็นมา ระบุว่าโรงงานพระประแดงเริ่มผลิต “รสดี” ใน พ.ศ. 2522

อายิโนะโมะโต๊ะ กรุ๊ป — ข้อมูลเกี่ยวกับผงชูรส (MSG) และรสอูมามิ