"ซาร์ดีน" กับ "แม็คเคอเรล" แบบไหนดีกว่ากันแน่?

        เคยยืนลังเลหน้าชั้นวางปลากระป๋องในซูเปอร์มาร์เก็ตแล้วสงสัยไหมว่า ระหว่างกระป๋องที่เขียนว่า "ซาร์ดีน" กับ "แมกเคอเรล" แบบไหนดีกว่าและคุ้มค่าต่อสุขภาพมากกว่ากัน ทั้งที่ราคาและหน้าตากระป๋องแทบจะไม่ต่างกันเลย

        ในความจริงตามหลักชีววิทยาและโภชนาการ ปลาทั้งสองชนิดนี้มาจากต่างตระกูลและมีจุดเด่นทางสารอาหารที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

        ความจริงแล้วปลาซาร์ดีนและปลาแมกเคอเรลไม่ได้เป็นปลาชนิดเดียวกัน ปลาซาร์ดีนจัดอยู่ในตระกูลเดียวกับปลาเฮอร์ริ่ง มีขนาดลำตัวเล็ก เพรียว อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูงใหญ่และกินแพลงก์ตอนเป็นอาหารหลัก เนื้อปลาซาร์ดีนจะมีความนุ่ม ละเอียด และยุ่ยง่ายเมื่อผ่านความร้อน

        ในขณะที่ปลาแมกเคอเรลจัดอยู่ในตระกูลเดียวกับปลาทูน่าและปลาทู ลำตัวอวบใหญ่กว่า เป็นนักล่าที่ว่ายน้ำได้รวดเร็ว โครงสร้างกล้ามเนื้อจึงมีความแน่น และมีชั้นไขมันแทรกอยู่มากกว่า ให้เนื้อสัมผัสที่แน่น เคี้ยวสนุก และมีรสชาติมันเข้มข้น

        ในด้านคุณค่าทางโภชนาการ ปลาทั้งสองชนิดให้ประโยชน์ระดับสูง แต่โดดเด่นไปคนละด้าน ปลาซาร์ดีนได้ชื่อว่าเป็น "ราชาแห่งแคลเซียม" เนื่องจากกระบวนการความร้อนในการบรรจุลงกระป๋องทำให้ก้างเปื่อยนุ่มจนรับประทานได้ทั้งตัว การทานปลาซาร์ดีนพร้อมก้างทำให้ร่างกายได้รับแคลเซียมสูงถึง 300-500 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม ซึ่งเทียบเท่ากับการดื่มนมสดแก้วใหญ่ พร้อมทั้งอุดมด้วยวิตามินดีและวิตามินบี 12 ที่ช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงของกระดูกและระบบประสาท

        ส่วนปลาแมกเคอเรลยกให้เป็น "เจ้าแห่งโอเมก้า 3" เนื่องจากเป็นปลาที่มีปริมาณไขมันรวมสูงกว่า จึงสะสมกรดไขมันจำเป็นอย่าง EPA และ DHA ในปริมาณเข้มข้น ช่วยลดระดับไขมันไตรกลีเซอไรด์ ลดการอักเสบในร่างกาย บำรุงระบบหลอดเลือด หัวใจ และสมอง รวมถึงมีโปรตีนต่อหน่วยบริโภคสูงกว่าปลาซาร์ดีนเล็กน้อย

        สำหรับความกังวลเรื่องสารปรอทตกค้าง ปลาซาร์ดีนจัดอยู่ในกลุ่มปลาขนาดเล็กที่มีสารปรอทต่ำมาก ปลอดภัยต่อการบริโภค ส่วนปลาแมกเคอเรลที่นำมาทำปลากระป๋องทั่วไปมักเป็นสายพันธุ์แอตแลนติกแมกเคอเรลหรือชับแมกเคอเรล ซึ่งเป็นปลาขนาดเล็กถึงปานกลาง จึงมีความปลอดภัยสูงเช่นกัน อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ต้องระมัดระวังในอาหารกระป๋องไม่ใช่สารปรอท แต่คือปริมาณโซเดียมจากซอสปรุงรส ทั้งซอสมะเขือเทศและน้ำเกลือ ซึ่งหากรับประทานบ่อยเกินไปโดยไม่อ่านฉลากอาจส่งผลต่อความดันโลหิตและสุขภาพไตได้

         ไม่มีปลาชนิดใดที่ดีกว่ากันอย่างเบ็ดเสร็จ ขึ้นอยู่กับความต้องการของร่างกายในแต่ละช่วงวัย หากต้องการเสริมแคลเซียมและบำรุงกระดูก ปลาซาร์ดีนคือตัวเลือกที่ตอบโจทย์ แต่หากต้องการบำรุงสมอง หัวใจ และได้รับโอเมก้า 3 เข้มข้น ปลาแมกเคอเรลจะเหมาะสมกว่า ทางเลือกที่ดีที่สุดคือการรับประทานสลับสับเปลี่ยนกันประมาณ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ ควบคู่กับการอ่านฉลากเพื่อควบคุมปริมาณโซเดียม เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่ครบถ้วนและสร้างสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืน