7 เส้นทางไปโรงเรียนที่แปลกจนยากจะเชื่อ บางที่อย่างกับฉากในหนัง!

สำหรับเด็กหลายคน การไปโรงเรียนคือขึ้นรถรับส่ง ขี่มอเตอร์ไซค์ หรือเดินจากบ้านไม่กี่นาที

แต่ในบางพื้นที่ของโลก คำว่า “ไปโรงเรียน” หมายถึงการข้ามแม่น้ำ นั่งเรือฝ่าพื้นที่น้ำท่วม หรือแม้แต่นั่งกระเช้าท้องถิ่นข้ามหุบเขา

บางเส้นทางเกิดจากภูมิประเทศ บางแห่งเกิดจากถนนเข้าไม่ถึง และบางชุมชนต้องคิดวิธีพิเศษขึ้นมาเพราะฤดูฝนตัดขาดหมู่บ้านจากโลกภายนอก

จากข้อมูลที่ตรวจสอบได้ มี 7 กรณีที่น่าสนใจมาก และหลายแห่งทำให้รถโรงเรียนธรรมดาดูหรูขึ้นมาทันที

 

✦ 1. Barkal Girls High School ประเทศบังกลาเทศ  นั่งเรือข้ามทะเลสาบไปเรียน

ที่เขต Rangamati ทางตะวันออกเฉียงใต้ของบังกลาเทศ หมู่บ้านจำนวนมากตั้งอยู่รอบทะเลสาบ Kaptai และพื้นที่ภูเขา ถนนเข้าไม่ถึงทุกชุมชน

เด็กหญิงอย่าง Nishi Chakma วัย 12 ปี ซึ่งเรียนอยู่ที่ Barkal Girls High School ต้องเดินทางทางน้ำไปโรงเรียน โดยเฉพาะฤดูฝนที่การเดินทางยิ่งยากและเรือโดยสารทั่วไปอาจเต็มหรือมาไม่ตรงเวลา

ในปี 2025 โครงการของ UNDP จึงส่งมอบเรือไฟเบอร์กลาสให้โรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลรวม 20 ลำ เพื่อใช้รับส่งนักเรียนอย่างปลอดภัยขึ้น

สำหรับเด็กที่นี่ “รถโรงเรียน” จึงไม่ได้มีล้อ

แต่มีเครื่องยนต์และวิ่งอยู่บนทะเลสาบ

 

✦ 2. Ugalchari Mohajan Para High School  เรือโรงเรียนที่ใช้ได้แม้น้ำตื้น

อีกโรงเรียนใน Rangamati คือ Ugalchari Mohajan Para High School ที่ Langadu Upazila

นักเรียนจำนวนหนึ่งต้องพึ่งเส้นทางน้ำเช่นเดียวกัน

นักเรียนชั้น ม.2 ชื่อ Sunayan Tripura เล่าว่า เมื่อมีเรือสำหรับโรงเรียน การไปเรียนตรงเวลาง่ายขึ้นและรู้สึกปลอดภัยกว่าเดิม เรือเหล่านี้ถูกออกแบบให้เดินทางได้ทั้งบริเวณน้ำลึก น้ำตื้น และเส้นทางที่มีผักตบชวาปกคลุม

นี่เป็นตัวอย่างว่าบางพื้นที่ไม่ได้ต้องการรถบัสเพิ่ม

แต่ต้องการ เรือบัส

 

✦ 3. โรงเรียนลอยน้ำ Shidhulai  เด็กไม่ต้องไปหาโรงเรียน เพราะโรงเรียนแล่นมาหาเด็ก

พื้นที่น้ำท่วมของบังกลาเทศมีโครงการ Shidhulai Swanirvar Sangstha ซึ่งก่อตั้งโดยสถาปนิก Mohammed Rezwan

แทนที่จะพยายามพาเด็กฝ่าน้ำไปยังอาคารเรียน โครงการกลับสร้าง โรงเรียนบนเรือ

เรือจะเดินทางเข้าไปรับเด็กจากชุมชนริมน้ำ จากนั้นเมื่อเด็กขึ้นครบแล้ว ตัวเรือก็กลายเป็นห้องเรียนทันที

โรงเรียนลอยน้ำบางลำใช้พลังงานแสงอาทิตย์ และเกิดขึ้นเพื่อแก้ปัญหาช่วงมรสุมที่น้ำท่วมถนนจนโรงเรียนบนบกเข้าไม่ถึง Reuters รายงานในปี 2025 ว่าโรงเรียนลักษณะนี้ยังคงให้บริการในพื้นที่น้ำท่วมของประเทศ

ปกติเราขึ้นรถเพื่อไปหาโรงเรียน

แต่ที่นี่ โรงเรียนเป็นฝ่ายมารับถึงหมู่บ้าน

 

✦ 4. เด็กใน Battagram ประเทศปากีสถาน  กระเช้าท้องถิ่นข้ามหุบเขา

ในพื้นที่ภูเขาของ Battagram จังหวัด Khyber Pakhtunkhwa ประเทศปากีสถาน ชาวบ้านใช้กระเช้าเคเบิลแบบท้องถิ่นข้ามหุบเขา เพราะถ้าเดินอ้อมภูเขาอาจเสียเวลานานมาก

เดือนสิงหาคม 2023 โลกได้เห็นความเสี่ยงของเส้นทางนี้ เมื่อกระเช้าที่มีเด็กนักเรียน 6 คน อายุประมาณ 11–15 ปี และผู้ใหญ่อีก 2 คนติดค้างกลางหุบเขาหลังสายเคเบิลเกิดปัญหา

เกิดปฏิบัติการช่วยเหลือนานประมาณ 16 ชั่วโมง ก่อนนำทุกคนลงมาได้อย่างปลอดภัย

กระเช้าลักษณะนี้ถูกใช้ทั่วไปในบางชุมชนภูเขาเพื่อย่นระยะทางไปโรงเรียน ตลาด และที่ทำงาน

จึงเป็นหนึ่งในไม่กี่แห่งที่เด็กสามารถพูดได้จริง ๆ ว่า

“เช้านี้นั่งกระเช้าข้ามเหวไปเรียน”

 

✦ 5. เด็กริมแม่น้ำ Musi ประเทศอินโดนีเซีย  เรือไม้คือรถโดยสารประจำวัน

เมือง Palembang บนเกาะสุมาตรา มีแม่น้ำ Musi เป็นเส้นเลือดสำคัญของเมือง

ภาพของ Reuters ในปี 2015 บันทึกนักเรียนยืนอยู่บนหลังคาเรือไม้ระหว่างเดินทางไปโรงเรียนท่ามกลางหมอกควันเหนือแม่น้ำ Musi 

ในเมืองที่วิถีชีวิตผูกติดกับแม่น้ำ การเดินทางทางเรือจึงไม่ใช่กิจกรรมท่องเที่ยว

สำหรับเด็กบางคน มันคือ การเดินทางไปเรียนในตอนเช้า

หนังสืออยู่ในกระเป๋า นักเรียนอยู่บนเรือ และถนนก็คือแม่น้ำสายใหญ่ที่ไหลผ่านเมือง

 

✦ 6. นักเรียนเมือง Bojonegoro  ข้ามแม่น้ำ Bengawan Solo ด้วยเรือไม้เล็ก

ที่ Bojonegoro จังหวัด East Java ประเทศอินโดนีเซีย นักเรียนบางชุมชนต้องใช้เรือไม้ข้ามแม่น้ำ Bengawan Solo เพื่อไปโรงเรียน

Reuters บันทึกภาพนักเรียนจำนวนหนึ่งอยู่บนเรือลำเล็กระหว่างข้ามแม่น้ำในเดือนเมษายน 2015 

สำหรับพื้นที่ที่หมู่บ้านกับโรงเรียนอยู่คนละฝั่งแม่น้ำ การใช้สะพานอาจต้องเดินอ้อมไกล การข้ามเรือจึงกลายเป็นเส้นทางที่เร็วกว่า

แต่ในฤดูที่กระแสน้ำแรง การเดินทางแบบธรรมดาของคนในพื้นที่ก็อาจกลายเป็นเรื่องเสี่ยงขึ้นมาทันที

 

✦ 7. เด็กบนภูเขา Atuler ประเทศจีน  ไม่มีรถ ไม่มีเรือ แต่ใช้ “บันไดหน้าผา”

กรณีสุดท้ายไม่ใช่พาหนะในความหมายปกติ แต่เป็นเส้นทางไปโรงเรียนที่แปลกและโด่งดังที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

เด็กจากหมู่บ้าน Atuler ในมณฑลเสฉวน ประเทศจีน เคยต้องปีนหน้าผาสูงประมาณ 800 เมตร ด้วยบันไดที่ทำจากเถาวัลย์และไม้ เพื่อเดินทางระหว่างหมู่บ้านบนภูเขากับโรงเรียนด้านล่าง

ภาพที่เผยแพร่ในปี 2016 แสดงเด็กหลายคนสะพายกระเป๋าเรียนแล้วปีนลงหน้าผาเกือบตั้งฉาก บางช่วงต้องจับบันไดไม้ด้วยมือทั้งสองข้าง 

เส้นทางอันตรายมากจนเด็กบางคนพักอยู่ใกล้โรงเรียนและกลับบ้านเพียงเดือนละไม่กี่ครั้ง

หลังภาพแพร่ไปทั่วโลก ทางการจีนสร้าง บันไดเหล็ก ให้ปลอดภัยขึ้น และต่อมามีการย้ายครอบครัวจำนวนมากออกจากหมู่บ้านไปยังที่อยู่อาศัยที่เดินทางสะดวกกว่า

ในกรณีนี้สิ่งที่พาเด็กไปโรงเรียนจึงไม่ได้มีเครื่องยนต์แม้แต่นิดเดียว

มีเพียง มือ เท้า และบันไดที่เกาะอยู่ข้างหน้าผา

 

✦ ทำไมเด็กบางพื้นที่ต้องเดินทางแปลกขนาดนี้?

สิ่งที่ทั้ง 7 กรณีมีเหมือนกันคือ ภูมิศาสตร์เป็นฝ่ายกำหนดรูปแบบการเดินทาง

ชุมชนริมทะเลสาบใช้เรือ
หมู่บ้านบนภูเขาใช้กระเช้า
ชุมชนริมแม่น้ำต้องข้ามเรือ
พื้นที่น้ำท่วมสร้างโรงเรียนลอยน้ำ
หมู่บ้านบนหน้าผาต้องหาทางขึ้นลงภูเขา

สิ่งที่เรามองว่าเป็น “พาหนะประหลาด” สำหรับคนในพื้นที่กลับเป็นเครื่องมือที่ทำให้เด็กมีโอกาสไปถึงห้องเรียน