จะเกิดอะไรขึ้น? ถ้าชาวนาไทยล้มโต๊ะ "เลิกปลูกข้าว" เพราะราคาถูกจนขาดทุน ทั้งที่ข้าวคือลมหายใจของคนไทย!

จะเกิดอะไรขึ้น? ถ้าชาวนาไทยล้มโต๊ะ "เลิกปลูกข้าว" เพราะราคาถูกจนขาดทุน ทั้งที่ข้าวคือลมหายใจของคนไทย!

เคยคิดกันเล่นๆ ไหมครับว่า... ในขณะที่เรายังกินข้าวผัด ข้าวมันไก่ ข้าวไข่เจียวกันอยู่ทุกวัน แต่ราคาข้าวเปลือกที่ชาวนาขายได้ กลับถูกจนแทบไม่คุ้มค่ายา ค่าปุ๋ย ค่าแรง

ถ้าวันหนึ่งชาวนาไทยทั้งประเทศเกิดตื่นขึ้นมาแล้วพูดพร้อมกันว่า "พอที! กูเลิกปลูกข้าวแล้ว ไปทำอย่างอื่นดีกว่า" อะไรจะเกิดขึ้นกับประเทศไทยของเรา? จากประเทศที่เคยได้ชื่อว่าเป็น "อู่ข้าวอู่น้ำ" และส่งออกข้าวอันดับต้นๆ ของโลก มันจะกลายเป็นสวรรค์หรือฝันร้ายกันแน่? วันนี้เรามาเจาะลึกแบบฉากต่อฉากกันครับ!

วิกฤต "ข้าวแพงหูฉี่" คนไทยเตรียมตัวกินข้าวกล่องละเป็นร้อย!

เมื่ออุปทาน (Supply) หายไปจากตลาด แต่ความต้องการกิน (Demand) ของคนไทยเกือบ 70 ล้านคนยังเท่าเดิม หรืออาจจะเพิ่มขึ้นตามกลไกตลาด ราคาข้าวสารในตลาดจะพุ่งสูงขึ้นทันทีแบบมหาโหด!

 * ข้าวสารหอมมะลิกิโลกรัมละไม่กี่สิบบาท อาจพุ่งสูงขึ้นเป็นกิโลกรัมละหลายร้อยบาท

 * ร้านอาหารตามสั่งต้องขึ้นราคาข้าวจานละ 80 - 150 บาท หรือลดปริมาณข้าวลงจนกินไม่อิ่ม

 * ค่าครองชีพของคนทำงาน ออฟฟิศ และมนุษย์เงินเดือนจะพุ่งสูงขึ้นทันที เพราะ "ต้นทุนการกิน" ซึ่งเป็นปัจจัย 4 แพงขึ้นทั้งระบบ

จาก "ผู้ส่งออก" กลายเป็น "ผู้กราบไหว้ขอซื้อข้าว" จากต่างประเทศ

ประเทศไทยที่เคยภาคภูมิใจกับการเป็นครัวของโลก จะต้องกลืนน้ำลายตัวเองด้วยการ "นำเข้าข้าว" จากประเทศเพื่อนบ้านอย่างเวียดนาม กัมพูชา หรืออินเดีย

 * เสียดุลการค้ามหาศาล: เงินบาทจะไหลออกนอกประเทศปีละนับแสนล้านบาทเพื่อซื้อข้าวมาประเคนปากท้องคนในชาติ

 * ความเสี่ยงด้านความมั่นคงทางอาหาร (Food Security): ถ้าวันไหนประเทศคู่ค้าเกิดภัยแล้ง แล้วเขาสั่ง "ห้ามส่งออกข้าว" เพื่อเก็บไว้กินเอง คนไทยทั้งประเทศก็จะเจอกับภาวะ "อดอยาก" หรือไม่มีข้าวจะกินจริงๆ!

ห่วงโซ่เศรษฐกิจระดับฐานรากพังพินาศ (Economic Domino Effect)

การที่ชาวนาเลิกปลูกข้าว ไม่ใช่แค่เรื่องของชาวนากับคนกินข้าว แต่มันส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่องเป็นโดมิโน!

 * ธุรกิจเกษตรเจ๊งกราด: โรงสีข้าว, ร้านขายปุ๋ย, ร้านขายยาฆ่าแมลง, รถเกี่ยวข้าว, และโรงงานแปรรูปแป้งข้าวเจ้า จะต้องปิดตัวลง คนงานในระบบเกษตรจะตกงานนับล้านคน

 * กำลังซื้อในต่างจังหวัดหายวับ: เมื่อเกษตรกรไร้รายได้ ร้านค้าในชุมชน ตลาดนัด ร้านสะดวกซื้อ ตลอดจนธุรกิจมอเตอร์ไซค์/รถยนต์ในต่างจังหวัดจะยอดขายตกกาวรูด

ที่ดินเกษตรถูกนายทุนกว้านซื้อ & ภัยแฝงจากการเปลี่ยนพืชเศรษฐกิจ

เมื่อชาวนาปลูกข้าวแล้วไม่คุ้ม พวกเขาก็ต้องดิ้นรนเพื่อความอยู่รอด:

 * ขายที่ดินกิน: นายทุนทั้งไทยและต่างชาติ (ผ่านนอมินี) จะเข้านำเงินมาไล่กว้านซื้อที่นาในราคาถูก เปลี่ยนที่นาผืนสวยให้กลายเป็นโรงงานอุตสาหกรรม หรือหมู่บ้านจัดสรร ซึ่งเมื่อเปลี่ยนไปแล้ว จะไม่มีวันกลับมาเป็นพื้นที่เกษตรได้อีกเลย

 * แห่ไปปลูกพืชอื่นจนราคาตกต่ำซ้ำรอย: ถ้าชาวนาหันไปปลูกอ้อย ยางพารา หรือมันสำปะหลังพร้อมๆ กัน พืชเหล่านั้นก็จะเกิดภาวะ "ล้นตลาด" และราคาก็ตกลงมาเน่าตายเหมือนเดิม กลายเป็นวงจรอุบาทว์ไม่จบไม่สิ้น

วิกฤตย้ายถิ่นฐาน และปัญหาแรงงานในเมืองใหญ่

เมื่อทำนาแล้วเลี้ยงปากท้องไม่ได้ คนต่างจังหวัดรุ่นใหม่และวัยทำงานจะทิ้งแผ่นดินเกิด ทะลักเข้ามาแออัดในเมืองใหญ่เพื่อหางานทำในภาคบริการหรืออุตสาหกรรม

 * กรุงเทพฯ และเมืองใหญ่จะแออัดหนักกว่าเดิม

 * เกิดสลัม ปัญหาอาชญากรรม และการแข่งขันแย่งงานที่สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

สรุป... ถึงเวลาที่ต้องหยุดมองว่า "ข้าวถูก" คือเรื่องปกติ!

การที่ชาวนาเลิกปลูกข้าว อาจฟังดูเป็นเรื่องไกลตัวหรือเรื่องประชดประชัน แต่มันคือ "ความจริงที่กำลังค่อยๆ เกิดขึ้นทีละนิด" เพราะลูกหลานชาวนารุ่นใหม่เริ่มไม่เอาอาชีพนี้กันแล้ว เนื่องจากทำไปก็มีแต่หนี้สิน

ความย้อนแย้งที่น่าเศร้าคือ "ข้าว" คืออาหารหลักที่ขับเคลื่อนชีวิตคนไทยทุกคน แต่คนผลิตข้าวกลับเป็นกลุ่มคนที่ยากจนและถูกลืมมากที่สุดในสังคม

หากรัฐบาลและสังคมยังไม่รีบแก้ไขปัญหาโครงสร้างราคาข้าว ต้นทุนปุ๋ยยา หรือการบริหารจัดการน้ำอย่างจริงจัง... วันที่เราต้องซื้อข้าวนำเข้าราคาแพงกิน อาจจะไม่ใช่แค่เรื่องมโนอีกต่อไปครับ!