ภูเขาไฟพ่น “ทองคำแท้” กลางแอนตาร์กติกา! Mount Erebus ปล่อยอนุภาคทองจิ๋วเกือบร้อยกรัมต่อวัน!!

ท่ามกลางผืนน้ำแข็งสีขาวของแอนตาร์กติกา มีภูเขาไฟลูกหนึ่งที่ดูเหมือนหลุดมาจากคนละโลก เพราะบนยอดของมันไม่ได้มีเพียงควันและก๊าซร้อน แต่ยังมี ทะเลสาบลาวาที่คงอยู่ต่อเนื่องมานานหลายสิบปี

ที่น่าประหลาดกว่านั้นคือ นักวิทยาศาสตร์ตรวจพบว่าในกลุ่มก๊าซที่พุ่งออกมาจากภูเขาไฟแห่งนี้ มี อนุภาคทองคำแท้ระดับจิ๋ว ปะปนอยู่ด้วย

ภูเขาไฟลูกนั้นมีชื่อว่า Mount Erebus และงานวิจัยเคยประเมินว่ามันอาจปล่อยทองออกมาราว 80 กรัมต่อวัน 

✦ ภูเขาไฟสูงเกือบ 3,800 เมตร ที่ยังคุกรุ่นท่ามกลางน้ำแข็ง

Mount Erebus ตั้งอยู่บน Ross Island ประเทศแอนตาร์กติกา มีความสูงประมาณ 3,794 เมตร และเป็นภูเขาไฟที่ยังมีกิจกรรมอยู่ทางใต้มากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

นักสำรวจ James Clark Ross พบภูเขาไฟแห่งนี้ขณะเดินทางในปี 1841 และตั้งชื่อตามเรือ HMS Erebus ของคณะสำรวจ

สิ่งที่ทำให้ Erebus พิเศษมากคือ ภายในปล่องมี ทะเลสาบลาวาถาวร ซึ่งมีการติดตามกิจกรรมอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ช่วงปี 1972 ลาวาร้อนอยู่ใต้ยอดเขาที่ปกคลุมด้วยน้ำแข็ง เกิดเป็นภาพที่ตัดกันอย่างสุดขั้วระหว่างไฟกับความหนาวจัด 

✦ ปี 1991 นักวิทยาศาสตร์พบสิ่งที่ไม่น่าอยู่ในควันภูเขาไฟ

เรื่องทองคำของ Erebus ไม่ได้เริ่มจากข่าวลือบนอินเทอร์เน็ต

ในเดือน สิงหาคม 1991 นักวิจัย Kimberly A. Meeker, Ray L. Chuan, Philip R. Kyle และ Julie M. Palais ตีพิมพ์งานในวารสาร Geophysical Research Letters ชื่อ Emission of elemental gold particles from Mount Erebus, Ross Island, Antarctica

ทีมวิจัยตรวจตัวอย่างอากาศ หิมะ และอนุภาครอบภูเขาไฟ ก่อนพบ อนุภาคทองคำในรูปธาตุโลหะจริง อยู่ในกลุ่มควันที่ปล่อยออกจากปล่อง 

นี่คือทองคำชนิดเดียวกับธาตุ Au ที่เรารู้จัก เพียงแต่มีขนาดเล็กจนนึกภาพแทบไม่ออก

✦ ทองที่พ่นออกมาเล็กกว่าฝุ่นที่เราเห็นเสียอีก

งานวิจัยรายงานอนุภาคทองผลึกขนาดประมาณ 0.1–20 ไมโครเมตร

หนึ่งไมโครเมตรเท่ากับหนึ่งในล้านเมตร ขณะที่เส้นผมมนุษย์มักมีเส้นผ่านศูนย์กลางหลายสิบไมโครเมตร

ทองของ Mount Erebus จึงไม่ได้พุ่งออกมาเป็นเม็ดเหลืองวาวเหมือนทองคำตามลำธาร แต่เป็นอนุภาคขนาดเล็กมากที่ปะปนออกมากับก๊าซและละอองจากภูเขาไฟ 

บางอนุภาคเล็กมากจนต้องใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนช่วยตรวจสอบ

✦ ราว 80 กรัมต่อวัน ฟังดูน้อย แต่รวมทั้งปีก็ไม่ธรรมดา

ตัวเลขที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุดคือ Mount Erebus สามารถปล่อยทองออกมาประมาณ 80 กรัมต่อวันภาพที่ 3 ทะเลสาบลาวาภายใน Mount Erebus เห็นลาวาสีแดงร้อนอยู่กลางปล่องภูเขาไฟ เหมาะกับช่วงอธิบายว่าก๊าซและโลหะถูกนำขึ้นมาจากแมกมาอย่างไร