บัตรเคดิตใบแรกของโลกที่ทำจากโลหะ จะขายได้ราคาแพงกว่าบ้านหรูหนึ่งหลังไหม

ทุกวันนี้แค่แตะบัตรหรือโทรศัพท์ไม่กี่วินาที เราก็จ่ายเงินเสร็จ แต่หากย้อนกลับไปเมื่อกว่า 100 ปีก่อน “บัตรเครดิต” หน้าตาไม่เหมือนบัตรในกระเป๋าของเราเลย

บางใบเป็นแผ่นโลหะเล็ก ๆ มีชื่อและข้อมูลของเจ้าของนูนอยู่บนตัวบัตร หน้าตาคล้ายป้ายชื่อทหารเสียมากกว่า

และนี่คือหนึ่งในบรรพบุรุษของบัตรเครดิตที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี้

✦ ปี 1914 เมื่อ “เครดิต” มาในรูปของโลหะ

หนึ่งในหลักฐานยุคแรก ๆ เกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกา เมื่อ Western Union เริ่มมอบสิ่งที่เรียกว่า “Metal Money” ให้ลูกค้าบางกลุ่มในปี ค.ศ. 1914

มันเป็นแผ่นโลหะที่ช่วยให้ลูกค้าสามารถใช้บริการก่อน แล้วค่อยชำระเงินภายหลังได้ แนวคิดนี้ยังไม่ได้เป็นบัตรเครดิตแบบที่เรารู้จักในปัจจุบัน แต่ถือเป็นก้าวสำคัญของการซื้อก่อนจ่ายทีหลัง

✦ จากบัตรกระดาษ สู่ “Charga-Plate” ที่เหมือนป้ายชื่อทหาร

ช่วงปลายทศวรรษ 1920 เริ่มมีสิ่งที่เรียกว่า Charga-Plate เป็นแผ่นโลหะขนาดเล็กที่นิยมใช้ตามห้างสรรพสินค้าในสหรัฐฯ

บนแผ่นจะปั๊มนูน ชื่อและที่อยู่ของเจ้าของบัญชี ส่วนด้านหลังมักมีแผ่นกระดาษสำหรับลายเซ็น เวลาซื้อสินค้า พนักงานจะนำแผ่นนี้ใส่เครื่องเพื่อกดข้อมูลนูนลงบนใบรายการขาย

เทียบกับปัจจุบันก็คล้ายกับการรูดบัตร เพียงแต่ทุกอย่างยังเป็นระบบกลไกและกระดาษ

✦  “บัตรเครดิตของธนาคาร” เกิดขึ้นตอนไหน?

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1946

นายธนาคารชาวอเมริกันชื่อ John C. Biggins แห่ง Flatbush National Bank ใน Brooklyn รัฐ New York เปิดระบบที่เรียกว่า Charg It

ลูกค้าของธนาคารสามารถซื้อสินค้าจากร้านค้าที่เข้าร่วม จากนั้นร้านส่งรายการมายังธนาคาร ธนาคารจ่ายเงินให้ร้านก่อน แล้วจึงเรียกเก็บจากลูกค้าอีกทอดหนึ่ง

โครงสร้างนี้ใกล้เคียงกับระบบบัตรเครดิตสมัยใหม่อย่างมาก และ Charg It จึงมักถูกกล่าวถึงว่าเป็นหนึ่งในบัตรธนาคารยุคแรกที่สำคัญที่สุด

✦ ปี 1950 บัตรใบเดียวเริ่มใช้ได้หลายร้าน

อีก 4 ปีต่อมา Diners Club เปิดตัวในปี ค.ศ. 1950 โดย Frank McNamara และ Ralph Schneider

ความสำคัญของมันอยู่ตรงที่ผู้ถือไม่จำเป็นต้องผูกอยู่กับร้านเพียงร้านเดียวอีกต่อไป สามารถนำบัตรไปใช้กับร้านอาหารหลายแห่งที่อยู่ในเครือข่าย ก่อนจะได้รับใบเรียกเก็บเงินภายหลัง

ช่วงแรกตัวบัตรยังทำจากกระดาษแข็ง และระบบมีลักษณะเป็น charge card ซึ่งต้องชำระยอดเต็มเมื่อถึงรอบบิล ไม่ใช่บัตรเครดิตหมุนเวียนแบบปัจจุบัน

✦ แผ่นโลหะธรรมดา วันนี้กลายเป็นของสะสม

เมื่อบัตรพลาสติกเข้ามาแทนที่ แผ่น Charga Plate จำนวนมากก็หมดหน้าที่ แต่บางใบกลับกลายเป็นของสะสม โดยเฉพาะใบที่เคยเป็นของบุคคลมีชื่อเสียง

ตัวอย่างที่มีหลักฐานชัดเจนคือ Charga-Plate ส่วนตัวของ Howard Hughes มหาเศรษฐี นักบิน และนักสร้างภาพยนตร์ชื่อดัง ตัวบัตรเป็นแผ่นอะลูมิเนียมปั๊มชื่อและที่อยู่ของเขา พร้อมซองดั้งเดิม

Heritage Auctions นำออกประมูลเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2020 และขายได้ 1,140 ดอลลาร์สหรัฐ

อีกใบหนึ่งเป็น Charga Plate ของ Shemp Howard นักแสดงตลกจาก The Three Stooges พร้อมซองเดิม ถูกประมูลในวันที่ 27 กรกฎาคม 2023 ในราคา 600 ดอลลาร์