ส่องผลไม้ไทยดาวรุ่ง นอกจากทุเรียนแล้ว ตัวไหนกำลังโกยเงินจากตลาดโลก

ทุเรียนดังจนกลบเสียงผลไม้อื่นไปเยอะมาก

แต่ถ้าดูเงินที่ไหลเข้ามาจริง ตลาดผลไม้ไทยไม่ได้มีพระเอกอยู่ลูกเดียวเลย ปี 2568 ไทยส่งออกผลไม้ไปตลาดโลกมากกว่า 9,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แบ่งเป็นผลไม้สดราว 6,500 ล้านดอลลาร์ และผลไม้แปรรูปราว 2,500 ล้านดอลลาร์ จีนกินสัดส่วนประมาณสองในสามของมูลค่าทั้งหมด ข้างหลังทุเรียนจึงมีผลไม้อีกหลายตัวที่กำลังทำเงินระดับน่าจับตา แถมบางชนิดเริ่มโตในตลาดที่ไม่ต้องพึ่งจีนอย่างเดียวด้วย

มังคุด ตัวรองที่เงินไม่รองเลย

ตัวเลขช่วง 1 มกราคมถึง 19 กรกฎาคม 2569 ค่อนข้างชัด มังคุดสดไทยส่งไปจีนแล้วประมาณ 148,777 ตัน มูลค่ากว่า 10,204 ล้านบาท แค่ตลาดเดียวและยังไม่เต็มปี ตัวเลขระดับหมื่นล้านทำให้มังคุดหลุดจากภาพผลไม้ตามฤดูกาลธรรมดาไปไกลแล้ว

จุดแข็งของมังคุดคือไทยมีชื่อเสียงเรื่องคุณภาพและมีฐานตลาดจีนแข็งมาก ปัจจุบันไทยครองส่วนแบ่งตลาดมังคุดในจีนในระดับสูงมาก ขณะเดียวกันยังมีตลาดไต้หวัน เกาหลี และฮ่องกงรองรับ สิ่งที่น่าสนใจคือมังคุดไม่ได้ขายด้วยราคาถูกเป็นหลัก แต่ขายด้วยภาพผลไม้เมืองร้อนพรีเมียม ถ้าคัดเกรด ผิวสวย ขั้วสด และควบคุมความเย็นได้ดี ราคาปลายทางสามารถหนีจากตลาดแมสขึ้นไปอีกชั้นได้

ลำไย เงินก้อนใหญ่ที่เงียบกว่าทุเรียนเยอะ

ลำไยเป็นผลไม้ที่จีนรู้จักมานานจนแทบไม่ต้องอธิบายสินค้าใหม่ ปี 2568 เฉพาะมณฑลหูหนานนำเข้าผลไม้ไทย 33,373 ตัน มูลค่า 614.12 ล้านหยวน ในก้อนนี้ลำไยมีสัดส่วนถึง 25% รองจากทุเรียนแบบชัดเจน ตลาดค้าส่งบางแห่งในจีนยังนำเข้าลำไยไทยเป็นหลักแสนตันต่อปีด้วย

ข้อดีคือขายได้หลายร่าง ทั้งลำไยสด ลำไยอบแห้ง เนื้อลำไย และวัตถุดิบอาหาร แต่ตัวนี้มีจุดเปราะบางที่ต้องรู้ จีนตรวจเรื่องสารตกค้างและสารกำมะถันค่อนข้างเข้ม ปี 2568 เคยมีช่วงที่การส่งออกสะดุดจากปัญหามาตรฐานสินค้า เพราะฉะนั้นลำไยทำเงินได้มากจริง แต่เกมนี้ชนะกันที่โรงคัดบรรจุ การควบคุมสาร และการตรวจย้อนกลับ ไม่ใช่แค่ปลูกได้เยอะแล้วส่งออกได้หมด

มะพร้าวน้ำหอมกำลังน่าสนใจมาก เพราะไม่ได้ขายแค่ลูกมะพร้าวแล้ว

จีนบริโภคมะพร้าวประมาณ 4,000 ล้านลูกต่อปี และราว 90% ต้องพึ่งวัตถุดิบนำเข้าจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ปี 2568 จีนนำเข้ามะพร้าวจากไทยประมาณ 432,813 ตัน มูลค่า 2,021 ล้านหยวน คิดเป็นสัดส่วนมูลค่าราว 49% สูงที่สุดในกลุ่มประเทศผู้ส่งออกที่ระบุไว้

ที่สนุกกว่านั้นคือตลาดน้ำมะพร้าวจีนโตเร็วมาก มูลค่าตลาดจากประมาณ 690 ล้านหยวนในปี 2562 ขยับเกิน 10,060 ล้านหยวนในปี 2568 การเติบโตของกาแฟใส่น้ำมะพร้าว เครื่องดื่มหลังออกกำลังกาย และน้ำมะพร้าวบรรจุกล่อง ทำให้มะพร้าวน้ำหอมไม่ได้ถูกจำกัดอยู่แผงผลไม้อีกต่อไป วัตถุดิบลูกหนึ่งสามารถวิ่งเข้าโรงงานเครื่องดื่ม ร้านกาแฟ ร้านชา และสินค้าเพื่อสุขภาพได้หมด

มะม่วงไทยกำลังเล่นเกมพรีเมียมในเกาหลี

ถ้ามองหาผลไม้ที่ช่วยลดการฝากชีวิตไว้กับจีน มะม่วงน่าสนใจมาก ปี 2568 เกาหลีใต้นำเข้ามะม่วงทั้งหมด 32,706 ตัน และ มะม่วงไทยกินส่วนแบ่งถึง 62.3% เพิ่มจาก 42.3% เมื่อสิบปีก่อน ไทยจึงเป็นแหล่งมะม่วงนำเข้ารายใหญ่ที่สุดของตลาดเกาหลี

มะม่วงน้ำดอกไม้กับมหาชนกได้เปรียบตรงกลิ่น รส และภาพพรีเมียม ตลาดแบบนี้ไม่ได้แข่งกันว่าลูกไหนถูกที่สุด แต่แข่งกันเรื่องความหวาน หน้าตา ความสม่ำเสมอ และผลถึงปลายทางในจังหวะสุกพอดี นั่นทำให้มะม่วงเกรดส่งออกสามารถมีโลกคนละใบกับมะม่วงที่ขายกองหน้าตลาดสดในไทยเลย

แล้วส้มโอ เงาะ สับปะรดล่ะ?

สามตัวนี้ยังไม่ควรตัดชื่อทิ้ง จีนมีความต้องการส้มโอไทยอยู่ต่อเนื่อง จุดดีคืออายุหลังเก็บเกี่ยวนานกว่าผลไม้เนื้อนิ่มหลายชนิด จึงรับมือการขนส่งได้ง่ายกว่า เงาะไทยยังปรากฏในช่องทางค้าปลีกและกิจกรรมขายผลไม้ในจีน ส่วนสับปะรดภูแลเริ่มถูกใช้เป็นสินค้าสร้างความแตกต่างในตลาดเมืองรอง สิ่งที่ต้องดูจึงไม่ใช่แค่ยอดส่งออกวันนี้ แต่คือผลไม้ชนิดไหนมีช่องว่างให้ยกระดับจากสินค้าเกษตรธรรมดาไปเป็นสินค้าเฉพาะถิ่นหรือพรีเมียมได้

• มังคุด เด่นเรื่องมูลค่าส่งออกและฐานลูกค้าจีนขนาดใหญ่

• ลำไย ตลาดใหญ่ ขายได้ทั้งสดและแปรรูป แต่ต้องคุมมาตรฐานเข้ม

• มะพร้าวน้ำหอม ได้แรงหนุนจากตลาดเครื่องดื่มและสุขภาพ

• มะม่วง มีฐานพรีเมียมแข็งแรงในเกาหลี และไม่ต้องพึ่งจีนอย่างเดียว

• ส้มโอ เงาะ สับปะรด เป็นตัวรองที่มีช่องโตผ่านตลาดเฉพาะและเมืองใหม่

ประเด็นสำคัญคือคำว่า “ส่งออกเยอะ” ไม่ได้แปลว่าเกษตรกรจะได้เงินเยอะตามทันที ผลไม้สดมีต้นทุนคัดเกรด ห้องเย็น บรรจุภัณฑ์ ขนส่ง ใบรับรอง และความเสี่ยงจากสินค้าตกเกรดสูงมาก ยิ่งตลาดต่างประเทศตั้งมาตรฐานสารตกค้างและการตรวจย้อนกลับเข้มขึ้น สวนที่ควบคุมคุณภาพได้สม่ำเสมอจะมีแต้มต่อเหนือสวนที่เน้นปริมาณอย่างเดียวชัดขึ้นเรื่อยๆ

ภาพที่น่าจับตาหลังจากนี้จึงไม่ใช่ว่าผลไม้อะไรจะมาโค่นทุเรียน แต่คือไทยจะสร้างพระเอกหลายตัวพร้อมกันได้ไหม เพราะมังคุดแตะหมื่นล้านในตลาดจีนแล้ว มะพร้าวกำลังเกาะกระแสเครื่องดื่มสุขภาพ ส่วนมะม่วงไทยยึดตลาดเกาหลีเกินครึ่งไปแล้ว เงินก้อนต่อไปอาจไม่ได้อยู่ในผลไม้ชนิดใหม่เลย แต่อยู่ที่การขายผลไม้เดิมให้แพงขึ้นและไปได้ไกลกว่าเดิม