ทำไมสลากดิจิทัลถึงกลายเป็นคู่แข่งใหม่ที่บีบหวยใต้ดินแถวบ้านหนักขึ้น

เจ้ามือหวยใต้ดินกำลังเข้าสู่ยุคขาลงจริงไหม

ช่วงไม่กี่ปีมานี้มีภาพหนึ่งที่เห็นชัดขึ้นเรื่อยๆ คือคนซื้อหวยจำนวนไม่น้อยไม่ต้องเดินหาแผง ไม่ต้องโทรหาเจ้ามือ ไม่ต้องส่งเลขทางแชต แค่เปิดมือถือ เลือกเลข จ่ายเงิน แล้วสลากก็อยู่ในบัญชีทันที

ตรงนี้ทำให้คำถามเรื่องหวยใต้ดินน่าสนใจขึ้น เพราะคู่แข่งของเจ้ามือไม่ได้มีแค่แผงลอตเตอรี่หน้าตลาดเหมือนเมื่อก่อนแล้ว แต่เป็นระบบดิจิทัลที่เปิดอยู่ในมือถือแทบตลอดวัน

ตัวเลขสลากดิจิทัลโตขึ้นแบบเห็นภาพได้

กลางปี 2566 สลากดิจิทัลมีปริมาณประมาณ 18.6 ล้านใบต่องวด และช่วงปลายปี 2568 สลาก L6 แบบดิจิทัลอยู่ที่ประมาณ 27 ล้านใบต่องวด ผ่านตัวแทนจำหน่ายเกือบ 50,000 ราย ตัวเลขนี้ไม่ได้แปลว่าคนซื้อทั้งหมดเคยเล่นหวยใต้ดินมาก่อน แต่สะท้อนว่าพฤติกรรมซื้อสลากผ่านมือถือกลายเป็นเรื่องธรรมดาไปแล้ว

ข้อได้เปรียบสำคัญไม่ได้อยู่แค่เรื่องราคา 80 บาท แต่คือ ความสะดวกและความมั่นใจว่าเลขที่ซื้อถูกบันทึกอยู่ในระบบ สลากที่ซื้อแล้วจะถูกตัดออกจากหน้าร้าน ไม่สามารถนำใบเดิมไปขายซ้ำ และเมื่อถูกรางวัลระบบสามารถแจ้งเตือนพร้อมเลือกช่องทางรับเงินได้

นี่คือจุดที่หวยใต้ดินต้องเจอกับคู่แข่งรูปแบบใหม่เต็มๆ เพราะธุรกิจใต้ดินเดิมพึ่งพาความคุ้นเคยเป็นหลัก รู้จักเจ้ามือ ซื้อกันมานาน ส่งเลขแล้วค่อยจ่ายเงิน หรือบางแห่งให้เครดิตก่อนถึงวันหวยออก แต่เมื่อบริการถูกกฎหมายทำให้ขั้นตอนสั้นลงเรื่อยๆ ความได้เปรียบเรื่องความง่ายของเจ้ามือก็ถูกตัดออกไปบางส่วน

แล้วเรื่องเจ้ามือลดราคาล่ะ

ตรงนี้ต้องแยกข่าวลือออกจากข้อเท็จจริงก่อน ยังไม่มีข้อมูลระดับประเทศที่ยืนยันว่าเจ้ามือหวยใต้ดินกำลังลดราคาพร้อมกัน หรือกำลังหายไปจากตลาดเพราะสลากดิจิทัลโดยตรง

สิ่งที่เกิดขึ้นได้ตามกลไกการแข่งขันคือ เมื่อทางเลือกของคนซื้อเพิ่มขึ้น ผู้ขายเดิมต้องพยายามรักษาลูกค้า ไม่ว่าจะเป็นการให้ส่วนลด เพิ่มอัตราจ่าย ให้เครดิต หรือรับยอดแทงขั้นต่ำต่ำลง แต่รูปแบบพวกนี้แตกต่างกันตามพื้นที่และเครือข่าย จึงเหมารวมว่าเจ้ามือทั่วประเทศกำลังลดราคาไม่ได้

ที่สำคัญ สลาก L6 ดิจิทัลกับหวยใต้ดินยังไม่ใช่สินค้าชนิดเดียวกันเสียทีเดียว

คนที่อยากซื้อเลขหกหลักพร้อมสิทธิ์ลุ้นรางวัลใหญ่สามารถเลือกสลาก L6 ได้ แต่คนที่ต้องการแทงเฉพาะเลขสองตัวหรือสามตัวด้วยจำนวนเงินตามใจ หวยใต้ดินยังตอบพฤติกรรมนั้นได้ตรงกว่า นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมการมีสลากดิจิทัลจำนวนมากไม่ได้ทำให้หวยใต้ดินหายไปทันที

คู่แข่งที่ตรงตัวกว่ากลับเป็นสลาก N3

สำนักงานสลากฯ เริ่มนำสลากตัวเลขสามหลักหรือ N3 มาทดลองจำหน่าย โดยกำหนดราคาต่อรายการ 20 บาท และมีทั้งรางวัลสามตรง สามสลับหลัก สองตรง และรางวัลพิเศษ แนวคิดของผลิตภัณฑ์นี้ชัดเจนกว่าสลากหกหลัก เพราะพยายามดึงความต้องการซื้อเลขสองตัวสามตัวเข้าสู่ระบบที่ถูกกฎหมายโดยตรง

แต่เรื่องนี้ก็ไม่ได้ง่ายแบบเปิดขายแล้วหวยใต้ดินหาย เพราะหวยใต้ดินมีคุณสมบัติที่สะสมมานานหลายสิบปี ทั้งวงเงินเดิมพันที่ยืดหยุ่น การเลือกเลขได้แทบทุกแบบ เครือข่ายคนรู้จัก และระบบเครดิตในบางพื้นที่ งานศึกษารุ่นก่อนๆ พบว่าหวยใต้ดินมีฐานผู้เล่นขนาดใหญ่และมีเครือข่ายตั้งแต่ระดับหมู่บ้านขึ้นไปถึงเจ้ามือรายใหญ่ จึงเป็นตลาดที่ฝังตัวอยู่ในพฤติกรรมสังคมมานาน

• สลากดิจิทัลชนะเรื่องความโปร่งใส เลขและรายการซื้อมีหลักฐานอยู่ในระบบ

• ชนะเรื่องความสะดวก ไม่ต้องเดินทางหาแผงหรือส่งเลขให้เจ้ามือ

• ชนะเรื่องความแน่นอนของราคา สลาก L6 มีราคาหน้าสลาก 80 บาท และระบบยังเปิดให้ร้านค้าปรับลดราคาสลากบางรายการได้

• แต่หวยใต้ดินยังได้เปรียบเรื่องความยืดหยุ่น โดยเฉพาะการเลือกแทงสองตัวสามตัวและจำนวนเงินตามต้องการ

จุดเปลี่ยนที่น่าจับตาจึงไม่ใช่ว่าวันหนึ่งเจ้ามือหวยใต้ดินจะหายไปพร้อมกัน แต่เป็นการที่ ต้นทุนในการรักษาลูกค้าของเจ้ามือสูงขึ้น เมื่อคนซื้อมีตัวเลือกถูกกฎหมายที่กดได้ทันทีจากมือถือ

เมื่อก่อนลูกค้าที่ไม่อยากเดินซื้อหวยอาจเหลือทางเลือกไม่มาก เดี๋ยวนี้มีทั้ง L6 ดิจิทัล สลาก N3 และช่องทางดิจิทัลอื่นที่รัฐกำลังพัฒนา การแข่งขันจึงไม่ได้เกิดระหว่างเจ้ามือใต้ดินด้วยกันเองอีกแล้ว แต่มีระบบของรัฐเข้ามาแย่งเวลา แย่งเงิน และแย่งความสะดวกจากกระเป๋าเดียวกัน

ถ้าจะบอกว่าเป็นยุคเสื่อมของหวยใต้ดินเลยก็ยังเร็วเกินไป เพราะไม่มีหลักฐานว่าตลาดนี้กำลังหายไปทั้งระบบ แต่ยุคที่เจ้ามือแถวบ้านแทบไม่มีคู่แข่งด้านความสะดวกนั้นผ่านไปแล้วแน่นอน และยิ่งผลิตภัณฑ์ถูกกฎหมายทำให้การซื้อเลขสองตัวสามตัวง่ายขึ้นเมื่อไร พื้นที่ที่หวยใต้ดินเคยครองอยู่ก็จะถูกเบียดมากขึ้นทีละส่วน