เวียดนามครองอันดับ 1 ประเทศที่มีคนอ้วนน้อยที่สุดในโลก

ผู้ใหญ่เป็นโรคอ้วนเพียงประมาณ 2% แล้วอะไรคือเหตุผล?

ถ้าพูดถึงประเทศที่มีปัญหา “คนอ้วน” จำนวนมาก หลายคนอาจนึกถึงสหรัฐอเมริกาหรือประเทศตะวันตก แต่ในอีกด้านหนึ่ง มีประเทศหนึ่งในเอเชียที่มีสัดส่วนผู้ใหญ่เป็นโรคอ้วนต่ำมากจนติดอันดับต่ำที่สุดของโลก นั่นคือ เวียดนาม

ข้อมูลขององค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า ในปี 2022 เวียดนามมีสัดส่วนผู้ใหญ่ที่เป็นโรคอ้วนแบบปรับมาตรฐานอายุอยู่ที่ประมาณ 2% ขณะที่การจัดอันดับข้อมูลสากลที่ใช้เกณฑ์ BMI ≥30 รายงานตัวเลขประมาณ 2.1% ทำให้เวียดนามอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีอัตราโรคอ้วนต่ำที่สุดในโลก

แต่คำถามที่น่าสนใจกว่าคือ...

 

ทำไมคนเวียดนามถึงมีอัตราโรคอ้วนต่ำขนาดนี้?

🍜 1. อาหารเวียดนามไม่ได้มีแต่แป้ง

อาหารเวียดนามจำนวนมากมีผักสด สมุนไพร และผักใบเขียวเป็นส่วนประกอบ เช่น เฝอ แหนมเนือง ปอเปี๊ยะสด และอาหารประเภทต้ม

แม้จะมีข้าวและเส้นเป็นคาร์โบไฮเดรตหลัก แต่ในมื้อหนึ่งมักมีส่วนประกอบอื่นร่วมด้วย ไม่ได้เน้นอาหารทอดหรืออาหารแปรรูปเพียงอย่างเดียว

 

🌿 2. ผักและสมุนไพรอยู่ในอาหารแทบทุกมื้อ

หนึ่งในภาพจำของอาหารเวียดนามคือผักสดและสมุนไพรจำนวนมาก

ผักช่วยเพิ่มปริมาณอาหารและใยอาหารโดยไม่เพิ่มพลังงานมากนัก จึงสามารถทำให้อิ่มได้โดยไม่จำเป็นต้องรับพลังงานสูงจากอาหารที่มีไขมันหรือน้ำตาลมาก

 

🚶 3. วิถีชีวิตมีการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน

กิจกรรมทางกายไม่ได้หมายถึงการเข้าฟิตเนสเท่านั้น

การเดิน การใช้จักรยาน การเดินทางด้วยรถจักร รวมถึงกิจกรรมในการทำงานและชีวิตประจำวัน ล้วนมีส่วนทำให้เกิดการใช้พลังงาน

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรสรุปง่าย ๆ ว่า “อากาศร้อนทำให้คนเวียดนามผอม” เพราะการเหงื่อออกไม่ได้หมายความว่าเผาผลาญพลังงานมากขึ้นเสมอไป

 

🥤 4. การเปลี่ยนผ่านด้านอาหารยังไม่รุนแรงเท่าบางประเทศ

เวียดนามกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงด้านอาหารและวิถีชีวิตเช่นเดียวกับประเทศกำลังพัฒนาอื่น ๆ แต่การบริโภคอาหารแปรรูปสูงและวิถีชีวิตแบบนั่งนิ่งกำลังเพิ่มขึ้น

WHO เตือนว่าโรคอ้วนกำลังเพิ่มขึ้นทั่วโลก และไม่ได้เป็นปัญหาเฉพาะประเทศร่ำรวยอีกต่อไป

 

⚠️ แต่ “คนอ้วนน้อย” ไม่ได้แปลว่า “ไม่มีปัญหาสุขภาพจากน้ำหนัก”

นี่คือจุดที่สำคัญมาก

คำว่า โรคอ้วน (obesity) กับ น้ำหนักเกิน (overweight) ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

WHO ใช้เกณฑ์สำหรับผู้ใหญ่ว่า BMI ตั้งแต่ 25 ขึ้นไปคือภาวะน้ำหนักเกิน และ BMI ตั้งแต่ 30 ขึ้นไปคือโรคอ้วน

ดังนั้นตัวเลขประมาณ 2% ของเวียดนามไม่ได้หมายความว่าอีก 98% มีรูปร่างผอมทั้งหมด

ยังมีคนที่มีน้ำหนักเกิน มีไขมันสะสม หรือมีความเสี่ยงทางเมตาบอลิกโดยไม่เข้าเกณฑ์ BMI 30 อยู่ด้วย

ที่สำคัญ ปัญหาโรคอ้วนในเวียดนามกำลังเปลี่ยนแปลงเช่นเดียวกับหลายประเทศในเอเชีย

ข้อมูล WHO ระบุว่าในปี 2022 เด็กและวัยรุ่นเวียดนามอายุ 5–19 ปีมีความชุกโรคอ้วนประมาณ 6.3% ซึ่งสะท้อนว่าปัญหานี้ไม่ได้หยุดอยู่ที่ระดับต่ำมากตลอดไป

 

🌏 โลกกำลังเดินไปในทิศทางตรงกันข้าม

ในปี 2022 ทั่วโลกมีผู้ใหญ่อายุ 18 ปีขึ้นไปประมาณ 890 ล้านคนที่เป็นโรคอ้วน หรือประมาณ 16% ของประชากรผู้ใหญ่ทั่วโลก และอัตราโรคอ้วนในผู้ใหญ่เพิ่มขึ้นมากกว่า 2 เท่านับจากปี 1990

ดังนั้น เวียดนามจึงเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจอย่างมาก

แต่สิ่งที่น่าจับตามองไม่ใช่เพียงว่า

“ทำอย่างไรคนเวียดนามถึงไม่อ้วน?”

แต่คือ

“เมื่อเศรษฐกิจเติบโต อาหารแปรรูปเพิ่มขึ้น และวิถีชีวิตเปลี่ยนไป เวียดนามจะรักษาข้อได้เปรียบนี้ไว้ได้นานแค่ไหน?”

เพราะตัวเลขในปัจจุบันไม่ได้รับประกันอนาคต

และประเทศที่เคยมีอัตราโรคอ้วนต่ำมาก ก็สามารถเผชิญกับปัญหาโรคอ้วนเพิ่มขึ้นได้เช่นกัน

เวียดนามจึงไม่ได้เป็นประเทศที่ “คนไม่อ้วน” แต่เป็นประเทศที่ ณ ข้อมูลปี 2022 มีสัดส่วนผู้ใหญ่ที่เข้าเกณฑ์โรคอ้วนต่ำมากเมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ ในโลก