“พิษสุนัขบ้า” ไม่ได้มีแค่ในหมา! รู้หรือไม่ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลายชนิดก็แพร่เชื้อได้

หลายคนได้ยินคำว่า “โรคพิษสุนัขบ้า” แล้วอาจเข้าใจว่าเป็นโรคที่มีเฉพาะในสุนัข แต่ความจริงแล้ว โรคพิษสุนัขบ้าสามารถเกิดได้ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลายชนิด รวมถึงสามารถแพร่เชื้อมาสู่คนได้

โรคนี้เกิดจาก ไวรัสพิษสุนัขบ้า (Rabies virus) ซึ่งโจมตีระบบประสาท และเป็นหนึ่งในโรคติดเชื้อที่อันตรายอย่างมาก เพราะเมื่อผู้ป่วยเริ่มแสดงอาการแล้ว โอกาสเสียชีวิตสูงมาก

🦠 ไม่ใช่แค่สุนัขที่เป็นพาหะ

สัตว์ที่สามารถติดเชื้อและแพร่เชื้อพิษสุนัขบ้าได้มีหลายชนิด เช่น

🐶 สุนัข

🐱 แมว

🦇 ค้างคาว

🐒 ลิงและไพรเมตบางชนิด

🐄 วัวและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่น ๆ

🦊 สุนัขจิ้งจอก

🦝 แร็กคูน

🦨 สกังก์

🐺 หมาป่า

อย่างไรก็ตาม ชนิดของสัตว์ที่เป็นแหล่งแพร่เชื้อสำคัญจะแตกต่างกันไปตามพื้นที่และประเทศ

🩸 เชื้อแพร่สู่คนได้อย่างไร?

เชื้อพิษสุนัขบ้ามักอยู่ใน น้ำลายของสัตว์ที่ติดเชื้อ และสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผล โดยเฉพาะจากการถูกกัด

นอกจากนี้ น้ำลายที่สัมผัสแผลเปิด หรือเยื่อบุตาและเยื่อบุในช่องปาก ก็สามารถเป็นช่องทางการติดเชื้อได้

ดังนั้น หากถูกสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกัดหรือข่วน ไม่ควรคิดว่า “ไม่ใช่หมา จึงไม่เป็นไร”

⚠️ ถูกกัด อย่ารอดูอาการ

สิ่งที่น่ากลัวของโรคพิษสุนัขบ้าคือ ในช่วงแรกผู้ติดเชื้ออาจยังไม่มีอาการผิดปกติชัดเจน แต่เมื่อเชื้อเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลางและเริ่มแสดงอาการแล้ว โรคแทบไม่มีทางรักษาให้หายได้

เพราะฉะนั้น การป้องกันหลังสัมผัสเชื้อจึงสำคัญมาก

หากถูกสัตว์กัดหรือข่วน ควรรีบ

1. ล้างแผลด้วยน้ำและสบู่ทันทีอย่างน้อย 15 นาที
2. ใส่น้ำยาฆ่าเชื้อบริเวณแผล หากมี
3. รีบไปโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลเพื่อประเมินความเสี่ยง
4. แพทย์จะพิจารณาการฉีดวัคซีนและยาภูมิคุ้มกันตามลักษณะการสัมผัส

🐕 แล้วทำไมถึงเรียกว่า “พิษสุนัขบ้า”?

ชื่อโรคในภาษาไทยเกิดจากการที่ สุนัขเป็นแหล่งแพร่เชื้อที่สำคัญและพบเห็นได้บ่อยในคน โดยเฉพาะในอดีต แต่ไม่ได้หมายความว่าเชื้อจะติดอยู่เฉพาะในสุนัข

พูดง่าย ๆ คือ

«“พิษสุนัขบ้า” ไม่ได้แปลว่า “พิษที่มีเฉพาะในหมา”»

สิ่งที่ควรจำคือ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลายชนิดสามารถติดเชื้อได้ และสัตว์ที่ดูเหมือนปกติก็ไม่สามารถใช้รูปลักษณ์เพียงอย่างเดียวตัดสินว่าปลอดภัยหรือไม่

ดังนั้น หากถูกสัตว์กัดหรือข่วน โดยเฉพาะสัตว์ที่ไม่ทราบประวัติการฉีดวัคซีน อย่ารอดูว่าสัตว์จะมีอาการหรือไม่ และอย่ารอให้ตัวเองมีอาการก่อนจึงไปพบแพทย์

พิษสุนัขบ้าป้องกันได้ หากได้รับการดูแลอย่างถูกต้องและรวดเร็วหลังสัมผัสเชื้อ 🩺