สีเสื้อประจำวันมาจากไหน? ทำไมวันจันทร์ต้องสีเหลือง วันอังคารต้องสีชมพู
ถ้าเปิดตู้เสื้อผ้าคนไทยบางบ้านในช่วงเทศกาลหรือวันสำคัญ เราอาจเห็นเสื้อหลายสีเรียงกันจนอดสงสัยไม่ได้ว่า ทำไมวันจันทร์ต้องสีเหลือง แล้วทำไมวันอังคารถึงเป็นสีชมพู?
จริง ๆ แล้วเรื่องนี้เก่ากว่าเทรนด์ “เสื้อสีมงคล” ที่เราเห็นกันทุกวันนี้มาก และไม่ได้เกิดจากการจับคู่สีขึ้นมาแบบสุ่ม ๆ แต่เชื่อมโยงกับ โหราศาสตร์และคติความเชื่อเรื่องดาวเคราะห์ เทวดา และวันทั้ง 7
7 วัน 7 สี มีอะไรอยู่เบื้องหลัง?
ตามคติที่แพร่หลายในสังคมไทย แต่ละวันมีดาวนพเคราะห์หรือเทพประจำวัน และมีสีที่ใช้เป็นสัญลักษณ์แตกต่างกัน จึงเกิดชุดสีที่คนไทยคุ้นเคยกันมานาน
วันอาทิตย์ – สีแดง
วันจันทร์ – สีเหลือง
วันอังคาร – สีชมพู
วันพุธ – สีเขียว
วันพฤหัสบดี – สีส้ม/แสด
วันศุกร์ – สีฟ้า/น้ำเงิน
วันเสาร์ – สีม่วง/ดำ
แต่มีรายละเอียดเล็ก ๆ ที่น่าสนใจมาก นั่นคือ วันพุธ ในคติบางแบบแยกเป็นช่วงกลางวันและกลางคืน โดยพุธกลางคืนมีสีดำหรือเทาเข้มเป็นสีประจำ ขณะที่พุธกลางวันใช้สีเขียว
แล้วสีเหล่านี้มาจากไหน?
รากของแนวคิดไม่ได้เป็นเรื่อง “แฟชั่น” แต่เกี่ยวข้องกับคติ โหราศาสตร์อินเดียและพราหมณ์-ฮินดู ซึ่งให้ความสำคัญกับดาวเคราะห์และเทพที่สัมพันธ์กับวันต่าง ๆ เมื่อแนวคิดเหล่านี้เข้ามาผสมกับความเชื่อในสังคมไทย จึงเกิดการกำหนดความสัมพันธ์ระหว่าง วัน ดาว เทวดา และสี
อย่างไรก็ตาม ต้องระวังนิดหนึ่งครับ เพราะเราไม่สามารถชี้ได้อย่างแม่นยำว่า “ใครเป็นคนคิดสีทั้ง 7 ขึ้นมาเป็นคนแรก” หรือกำหนดปีเริ่มต้นของธรรมเนียมนี้ได้แบบชัดเจน หลักฐานที่มีสะท้อนว่าเป็นคติความเชื่อที่ค่อย ๆ สืบทอดและผสมผสานอยู่ในวัฒนธรรมไทย
จากความเชื่อเก่า สู่เสื้อที่เราใส่ทุกวันนี้
สิ่งที่น่าสนใจคือความเชื่อเรื่องสีไม่ได้อยู่แค่ในตำราโหราศาสตร์ แต่ค่อย ๆ กลายเป็นสิ่งที่คนทั่วไปมองเห็นและใช้งานได้จริง
โดยเฉพาะในช่วงที่มีการรณรงค์หรือกิจกรรมสาธารณะ สีประจำวันยิ่งกลายเป็น ภาษาทางสังคม ที่คนเห็นแล้วเข้าใจได้ทันที เช่น สีเหลืองที่เชื่อมโยงกับวันจันทร์ หรือสีชมพูที่เชื่อมโยงกับวันอังคาร
เอาเข้าจริง เราอาจไม่ได้เชื่อเรื่องดาวหรือดวงอย่างจริงจังทุกคน แต่การหยิบเสื้อสีตามวันมาใส่ก็กลายเป็นธรรมเนียมสนุก ๆ ที่ทำให้เรื่องจากคติความเชื่อโบราณยังอยู่ในชีวิตประจำวัน
เพราะฉะนั้น ครั้งหน้าถ้ามีคนถามว่า “วันนี้ใส่เสื้อสีอะไรดี?” คำถามธรรมดา ๆ นี้ก็พาเราย้อนไปได้ไกลถึงเรื่องดาว เทวดา และความเชื่อที่เดินทางข้ามวัฒนธรรมมาหลายยุคเลยทีเดียว
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา — ข้อมูลภาษาและความหมายที่เกี่ยวข้องกับวัน สี และคติความเชื่อ
Encyclopaedia Britannica — ข้อมูลเกี่ยวกับ Hindu astrology และระบบดาวเคราะห์ในคติอินเดีย
จังหวัดที่มีคนญี่ปุ่นอาศัยอยู่มากที่สุดในประเทศไทย
เสียงแรกของโลกที่มนุษย์บันทึกไว้คืออะไร? ย้อนฟังเสียงจากปี 1860
เลขท้าย 2 ตัวที่ออกเพียงครั้งเดียวในรอบ 20 ปี
รูเล็กๆ ที่หน้ากล้องวงจรปิด เคยสังเกตกันไหมมีไว้ทำไม
5 สำนัก เลขตรงกัน “5” ตัวเดียว งวด 16 ส.ค. 69
ส่องเลข 'วิ่งตาม' เลขท้ายงวดก่อน ก่อน 16 ส.ค. 69 — หาความสัมพันธ์ผสมการคำนวณและสัญญาณ
ป่าหิมพานต์อยู่ที่ไหน? คำตอบไม่ได้อยู่บนแผนที่ แต่ซ่อนอยู่ในจักรวาลคติของคนโบราณ
ทำไมคนไทยไม่นิยมเอาคำบางคำมาตั้งชื่อลูก? เบื้องหลังชื่อที่ “ฟังแล้วไม่อยากใช้”
ก่อน Facebook เกิดขึ้น ใครคือโซเชียลเน็ตเวิร์กแห่งแรกของโลก? ย้อนดู SixDegrees.com
เลขท้าย 2 ตัวที่ออกบ่อยที่สุด
10 โรงเรียนที่ขึ้นชื่อว่าสอบเข้ายากที่สุด
10 ต้นไม้สวยแต่มีพิษ หลายบ้านปลูกโดยไม่รู้
9 อาชีพที่กำลังกลายเป็น “อาชีพหายาก” ในไทย
เสียงแรกของโลกที่มนุษย์บันทึกไว้คืออะไร? ย้อนฟังเสียงจากปี 1860
ประเทศที่นิยมรับประทานข้าวเหนียวไทยมากที่สุด
รูเล็กๆ ที่หน้ากล้องวงจรปิด เคยสังเกตกันไหมมีไว้ทำไม
8 ซีรีส์และภาพยนตร์ชายรักชายที่คุณต้องดู
แรคคูนตัวหนึ่งประสบปัญหาใหญ่เพราะความตะกละของมัน!
5 หนัง ที่จะพาคุณย้อนกลับไปในวัยเด็ก
เจ้าของบ้านซื้อบ้านในควีนส์ นิวยอร์กเมื่อสามปีก่อน แต่หลังจากย้ายเข้ามาอยู่แล้วจึงพบว่าที่อยู่ของเขานั้นเหมือนกับ "บ้านของสไปเดอร์แมน" จากหนังสือการ์ตูน