บุญข้าวสาก

บุญข้าวสาก ประเพณีทำบุญอุทิศส่วนกุศล ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ปีนี้ตรงกับวันที่ 26 กันยายน 2569

บุญข้าวสาก หรือบางพื้นที่เรียกว่า “บุญสลากภัต” เป็นอีกหนึ่งประเพณีสำคัญของชาวอีสาน อยู่ในฮีตสิบสอง หรือประเพณีทำบุญตลอด 12 เดือนที่สืบต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่น

คำว่า “ฮีต” มีความหมายใกล้กับคำว่

า จารีต หรือแบบแผนที่คนในชุมชนยึดถือร่วมกัน ซึ่งบุญข้าวสากก็เป็นวันที่หลายคนตั้งใจทำบุญเพื่อส่งต่อความคิดถึงและอุทิศส่วนกุศลให้คนที่จากไปแล้ว ไม่ว่าจะเป็นปู่ย่า ตายาย พ่อแม่ พี่น้อง คนรัก หรือญาติพี่น้องที่เราเคารพ รวมถึงการอุทิศให้ผู้ล่วงลับทั่วไปด้วย

ช่วงเช้า ชาวบ้านจะพากันนำอาหารคาวหวานไปใส่บาตรที่วัด แล้วถวายทานพร้อมตั้งใจส่งบุญให้ญาติผู้ล่วงลับ

พอช่วงสาย ก็จะเตรียม “ข้าวสาก” หรืออาหารที่จัดเป็นชุด ๆ ใส่ภาชนะตามที่แต่ละพื้นที่ถนัด เพื่อนำไปถวายพระภิกษุสามเณร เรียกว่าเป็นการถวายสลากภัต ก่อนถวาย ทุกคนจะกล่าวคำถวายข้าวสากพร้อมกัน เป็นช่วงเวลาที่เรียบง่าย แต่เต็มไปด้วยความตั้งใจดี ๆ

หลังเสร็จพิธี หลายคนจะนำชะลอมหรือห่ออาหารไปวางไว้ตามจุดต่าง ๆ ภายในวัด จุดเทียน บอกกล่าวให้ญาติผู้ล่วงลับหรือผู้ที่ยังไม่มีใครทำบุญให้ มารับอาหารและรับส่วนกุศลที่ได้อุทิศไว้

บุญข้าวสากจึงไม่ใช่แค่การไปวัดทำบุญ แต่เป็นวันที่ทำให้เราได้นึกถึงคนที่เคยอยู่ข้าง ๆ กัน ได้ส่งความรัก ความคิดถึง และสิ่งดี ๆ ไปให้พวกเขา แม้วันนี้จะไม่ได้อยู่ด้วยกันแล้วก็ตาม