ปลาฉลามอายุกว่า 400 ปี! สัตว์น้ำโบราณในมหาสมุทรอาร์กติกที่แหวกว่ายตั้งแต่ยุคกรุงศรีอยุธยา
ลองจินตนาการว่า ขณะที่กรุงศรีอยุธยายังเป็นราชธานี เรือสำเภายังแล่นค้าขาย และโลกยังไม่รู้จักรถยนต์หรือไฟฟ้า ใต้ผืนน้ำเย็นจัดอีกฟากหนึ่งของโลก อาจมีฉลามตัวหนึ่งกำลังว่ายอย่างเชื่องช้าอยู่ในความมืด
เวลาผ่านไปหลายร้อยปี กรุงศรีอยุธยาล่มสลาย โลกผ่านการปฏิวัติอุตสาหกรรม สงครามโลกสองครั้ง มนุษย์ขึ้นไปเหยียบดวงจันทร์ จนเข้าสู่ยุคสมาร์ตโฟน
แต่ฉลามชนิดนั้นอาจยังมีชีวิตอยู่
มันคือ ฉลามกรีนแลนด์ (Greenland shark) ชื่อวิทยาศาสตร์ Somniosus microcephalus สัตว์มีกระดูกสันหลังที่มีอายุยืนที่สุดชนิดหนึ่งเท่าที่วิทยาศาสตร์รู้จัก โดยมีหลักฐานว่ามันสามารถมีชีวิตอยู่ได้นานหลายศตวรรษ
✦ ตัวหนึ่งถูกประเมินว่าอายุ 392 ปี!
เรื่องที่ทำให้ฉลามกรีนแลนด์โด่งดังไปทั่วโลกเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 2016 เมื่อ Julius Nielsen นักชีววิทยาทางทะเลจาก University of Copenhagen และคณะ ตีพิมพ์งานวิจัยในวารสาร Science
ทีมวิจัยศึกษาฉลามกรีนแลนด์เพศเมีย 28 ตัว ซึ่งมีความยาวตั้งแต่ 81–502 เซนติเมตร แล้วพบผลที่น่าตกใจ
ฉลามตัวใหญ่ที่สุด ยาว 5.02 เมตร ถูกประเมินว่ามีอายุประมาณ 392 ปี + 120 ปี หรือมีช่วงความเป็นไปได้ทางสถิติประมาณ 272–512 ปี
ตรงนี้ต้องเน้นว่า นักวิทยาศาสตร์ไม่ได้พบ “ฉลามอายุ 512 ปี” แบบระบุวันเกิดได้แน่นอน ตัวเลขดังกล่าวคือช่วงความไม่แน่นอนของการประมาณอายุ ส่วนค่ากลางอยู่ที่ประมาณ 392 ปี
หากนับย้อนจากช่วงที่มีการศึกษา ฉลามตัวนั้นจึงอาจเกิดราวต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 ซึ่งตรงกับช่วง กรุงศรีอยุธยา ของไทยพอดี
✦ ไม่มีวงปี แล้วนักวิทยาศาสตร์รู้อายุได้จากไหน?
การหาอายุของฉลามกรีนแลนด์เป็นเรื่องยาก เพราะมันไม่มีกระดูกแข็งที่สร้างวงการเจริญเติบโตให้เรานับแบบต้นไม้
นักวิทยาศาสตร์จึงหันไปหาอวัยวะที่คาดไม่ถึง นั่นคือ “ดวงตา”
ภายในเลนส์ตาของฉลามมีโปรตีนที่ก่อตัวตั้งแต่ช่วงแรกของชีวิตและแทบไม่ถูกสร้างใหม่ในภายหลัง จึงทำหน้าที่คล้ายแคปซูลเวลาทางชีวภาพ ทีมของ Nielsen นำส่วนแกนกลางของเลนส์ตามาวิเคราะห์ คาร์บอน 14 (radiocarbon dating) เพื่อประมาณช่วงเวลาที่ฉลามถือกำเนิด
วิธีนี้เองที่เปิดเผยว่า สัตว์หน้าตาเชื่องช้าตรงหน้าพวกเขาอาจมีอายุเก่าแก่กว่าประเทศสมัยใหม่หลายประเทศเสียอีก
✦ ชีวิตของมันช้ามาก...โตปีหนึ่งไม่ถึงเซนติเมตร
เบื้องหลังอายุหลายศตวรรษอาจเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตที่เชื่องช้าอย่างเหลือเชื่อ
ฉลามกรีนแลนด์อาศัยในทะเลเย็นของเขตอาร์กติกและมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ NOAA ระบุว่าพวกมันสามารถดำน้ำลงไปได้ลึกถึงประมาณ 2,200 เมตร และเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูงสุดต่ำกว่า 2.9 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
ที่น่าทึ่งกว่านั้นคือ มันเติบโตเพียง ไม่ถึง 1 เซนติเมตรต่อปี แต่สามารถมีลำตัวยาวเกิน 6 เมตรได้
ลองคิดดูว่า หากโตปีละไม่ถึงหนึ่งเซนติเมตร การจะกลายเป็นฉลามยักษ์ขนาดหลายเมตรต้องใช้เวลามหาศาลเพียงใด
✦ อายุเกิน 100 ปีแล้ว...อาจยังไม่พร้อมมีลูก
มนุษย์อายุ 100 ปีถือว่ายืนยาวมาก แต่สำหรับฉลามกรีนแลนด์ ช่วงวัยนั้นอาจยังไม่ถึงวัยเจริญพันธุ์เสียด้วยซ้ำ
งานวิจัยปี 2016 ประเมินอายุเมื่อเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ไว้ที่อย่างน้อยประมาณ 156 + 22 ปี
นั่นหมายความว่า ฉลามตัวหนึ่งอาจต้องใช้เวลามากกว่าหนึ่งศตวรรษเพียงเพื่อเติบโตจนพร้อมสืบพันธุ์
ลักษณะนี้ทำให้ประชากรของมันเปราะบางมาก เพราะหากฉลามโตเต็มวัยถูกจับไป การสร้างฉลามรุ่นใหม่ขึ้นมาทดแทนต้องใช้เวลานานกว่าช่วงชีวิตของมนุษย์หลายรุ่น
✦ ดวงตาของฉลามบางตัวมี “ปรสิต” ห้อยติดอยู่
หากเห็นภาพฉลามกรีนแลนด์ระยะใกล้ หลายคนจะสังเกตเห็นสิ่งประหลาดคล้ายเส้นสีขาวห้อยออกมาจากดวงตา
มันคือโคพีพอดปรสิตชื่อ Ommatokoita elongata ซึ่งสามารถเกาะบริเวณกระจกตาของฉลามและทำให้เนื้อเยื่อตาเสียหาย
แต่การมองเห็นที่ไม่ดีอาจไม่เป็นอุปสรรคใหญ่เท่าที่คิด เพราะฉลามกรีนแลนด์ใช้ชีวิตจำนวนมากในน้ำลึกและมืดอยู่แล้ว และฉลามยังมีประสาทสัมผัสอื่นช่วยค้นหาอาหาร
✦ ทำไมมันถึงอยู่ได้นานหลายร้อยปี?
หนึ่งในสมมติฐานสำคัญคือ อุณหภูมิต่ำและระบบเผาผลาญที่ช้ามาก การใช้ชีวิตในน้ำเย็นจัดอาจทำให้กระบวนการต่าง ๆ ในร่างกายดำเนินไปอย่างช้า ๆ ตั้งแต่การเติบโตไปจนถึงความแก่ชรา NOAA ระบุว่านี่เป็นหนึ่งในคำอธิบายที่เป็นไปได้สำหรับทั้งการโตช้า การเคลื่อนที่ช้า และอายุยืนผิดปกติของมัน
และในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์ยังเริ่มศึกษาจีโนมของฉลามกรีนแลนด์เพื่อค้นหาว่า ระบบซ่อมแซม DNA ภูมิคุ้มกัน และกลไกควบคุมความเสียหายของเซลล์อาจมีส่วนกับอายุอันยาวนานนี้มากแค่ไหน
ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะ
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
รู้หรือไม่? รองเท้าส้นสูงในอดีตไม่ได้สร้างมาเพื่อผู้หญิง แต่เริ่มต้นจากรองเท้าของผู้ชายและทหารม้า
ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วง
ย้อนตำนาน "Seiko TV Watch" นาฬิกาดูทีวีเรือนแรกของโลกแห่งยุค 80
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
อาจารย์หนู เปิดโพยหวยงวด 1 ธ.ค. 69 แยกเลขมงคลบน-ล่าง พร้อมชุดสามตัวและสองตัว
มดเดินเป็นแถวเพราะตามกลิ่นฟีโรโมน ไม่ใช่เพราะมีหัวหน้า
โตโยต้าเตรียมเปิดตัว "GRMN Corolla" รุ่นพิเศษจำนวนจำกัด
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
มันมากกว่าแค่ “สมอง”
เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาล
ย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้าน
เปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?


