ทางหลวงที่ยาวที่สุดในโลก ขับจาก “ขั้วโลกเหนือลงขั้วโลกใต้” ได้จริงไหม?

มีถนนสายหนึ่งลากยาวผ่านทวีปอเมริกา ตั้งแต่ดินแดนหนาวจัดของอะแลสกา ผ่านแคนาดา สหรัฐฯ เม็กซิโก อเมริกากลาง ข้ามเข้าสู่อเมริกาใต้ ก่อนลงไปถึงดินแดนสุดปลายทวีปในอาร์เจนตินา

มันคือ Pan American Highway เส้นทางที่ Guinness World Records รับรองในฐานะ ถนนสำหรับยานยนต์ที่ยาวที่สุดในโลก แต่เรื่องที่มักแชร์กันว่า “ขับรถจากขั้วโลกเหนือถึงขั้วโลกใต้ได้เลย” มีรายละเอียดสำคัญที่หายไปหนึ่งจุด 

✦ จากอะแลสกาถึงอาร์เจนตินา ไกลแค่ไหน?

Pan American Highway ไม่ใช่ถนนเส้นเดียวที่มีหมายเลขเดียวตลอดทาง แต่เป็น เครือข่ายทางหลวงหลายสายที่เชื่อมต่อกัน

Guinness ระบุเส้นทางหลักยาวมากกว่า 24,140 กิโลเมตร ขณะที่การนับเส้นทางแบบกว้างจาก Prudhoe Bay ในอะแลสกา ไปจนถึง Ushuaia ประเทศอาร์เจนตินา มักได้ระยะทางราว 25,000–30,000 กิโลเมตร ขึ้นอยู่กับเส้นทางและแขนงที่เลือกใช้ 

ถ้าเดินทางตลอดแนว จะผ่านประมาณ 14 ประเทศ ตั้งแต่สหรัฐฯ แคนาดา เม็กซิโก กัวเตมาลา เอลซัลวาดอร์ ฮอนดูรัส นิการากัว คอสตาริกา ปานามา โคลอมเบีย เอกวาดอร์ เปรู ชิลี และอาร์เจนตินา

✦ แต่ไม่ได้เริ่มที่ “ขั้วโลกเหนือ” จริง ๆ

จุดเหนือที่นักเดินทางมักใช้คือบริเวณ Prudhoe Bay Deadhorse รัฐอะแลสกา ใกล้มหาสมุทรอาร์กติก โดยต้องเดินทางผ่าน Dalton Highway ถนนยาวประมาณ 414 ไมล์ หรือ 666 กิโลเมตร ซึ่งตัดผ่านเส้น Arctic Circle และเทือกเขา Brooks Range 

ตรงนี้อยู่ในเขตอาร์กติก แต่ ไม่ใช่ขั้วโลกเหนือจริง ๆ

ปลายทางอีกด้านอย่าง Ushuaia และ Tierra del Fuego ก็เป็นดินแดนใต้สุดของทวีปอเมริกาใต้ ไม่ใช่ขั้วโลกใต้ เพราะทวีปแอนตาร์กติกายังอยู่ไกลออกไปอีก

✦ ขับรวดเดียวจากอะแลสกาถึงอาร์เจนตินาได้ไหม?

ระหว่าง ปานามากับโคลอมเบีย มีพื้นที่ชื่อ Darién Gap ป่าฝน ภูเขา หนองน้ำ และแม่น้ำที่กินพื้นที่ราว 100 กิโลเมตร บริเวณนี้คือช่วงเดียวของ Pan-American Highway ที่ ไม่มีถนนเชื่อมต่อกัน

เมื่อรถมาถึงฝั่งปานามา จึงไม่สามารถขับทะลุป่าเข้าสู่โคลอมเบียแล้วไปต่อได้ตามถนนปกติ นักเดินทางที่พารถมาด้วยมักต้อง ขนรถทางเรือหรือวิธีขนส่งอื่นข้ามไปยังฝั่งอเมริกาใต้ ก่อนเดินทางต่อ

พื้นที่ Darién ยังมีความสำคัญด้านระบบนิเวศสูงมาก UNESCO ระบุว่าบริเวณนี้มีทั้งป่าฝนเขตร้อน ป่าชายเลน พื้นที่ชุ่มน้ำ และความหลากหลายทางชีวภาพจำนวนมาก การสร้างถนนเชื่อมผ่านพื้นที่จึงเป็นประเด็นถกเถียงด้านสิ่งแวดล้อมมานานหลายทศวรรษ 

✦ เคยมีคนฝ่า Darién Gap ด้วยรถจริง

แม้ไม่มีถนน แต่ก็เคยมีคนพยายามข้าม

Richard E. Bevir ชาวอังกฤษ และ Terence John Whitfield ชาวออสเตรเลีย ใช้รถ Land Rover ชื่อ La Cucaracha ออกเดินทางจาก Chepo ประเทศปานามา เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 1960

พวกเขาฝ่าป่า แม่น้ำ และพื้นที่แทบไม่มีเส้นทาง ก่อนถึงเมือง Quibdó ประเทศโคลอมเบียในวันที่ 17 มิถุนายน 1960 ใช้เวลามากกว่าสี่เดือน และเคลื่อนที่เฉลี่ยเพียง 201 เมตรต่อชั่วโมง Guinness บันทึกว่าเป็นการข้าม Darién Gap ทางบกครั้งแรก 

✦ มีคนเดินจากใต้ขึ้นเหนือมาแล้วด้วย

เรื่องที่น่าทึ่งยิ่งกว่าคือ George Meegan ชาวอังกฤษ

เขาออกเดินจาก Ushuaia ประเทศอาร์เจนตินา เมื่อวันที่ 26 มกราคม 1977 และเดินขึ้นเหนือจนถึง Prudhoe Bay รัฐอะแลสกา เมื่อวันที่ 18 กันยายน 1983

ระยะทางรวม 30,608 กิโลเมตร ใช้เวลา 2,426 วัน หรือกว่า 6 ปีครึ่ง Guinness บันทึกการเดินทางครั้งนี้เป็นการเดินข้ามทวีปอเมริกาจากใต้ถึงเหนือครั้งแรก 

✦ ถนนเส้นเดียว แต่เจอแทบทุกภูมิอากาศบนโลก

ความพิเศษของ Pan American Highway จึงไม่ได้มีแค่ความยาว ระหว่างทางสามารถพบตั้งแต่ทุนดราและหิมะของอะแลสกา ป่าสนในแคนาดา ทะเลทรายเม็กซิโก ภูเขาไฟในอเมริกากลาง ป่าฝนเขตร้อน เทือกเขาแอนดีส ไปจนถึงลมหนาวของปาตาโกเนีย

ถ้ามีรถหนึ่งคันและเวลามากพอ คุณสามารถเดินทางจากริมมหาสมุทรอาร์กติกลงไปถึงปลายทวีปอเมริกาใต้ได้จริง แต่ต้องหยุดรถตรง Darién Gap แล้วขนรถข้ามช่วงที่ถนนขาด ก่อนกลับมาขับต่อ