จุดเริ่มต้นของซูเปอร์มาร์เก็ตแห่งแรก ร้านที่เปลี่ยนวิธีซื้อของของคนทั้งโลก

ทุกวันนี้เราเดินเข้าซูเปอร์มาร์เก็ต หยิบตะกร้า เลือกของจากชั้น ดูราคา แล้วนำไปจ่ายเงินที่แคชเชียร์จนเป็นเรื่องธรรมดา แต่ย้อนกลับไปกว่าร้อยปีก่อน การซื้อของไม่ได้เป็นแบบนี้

ลูกค้าส่วนใหญ่ต้องยืนหน้าเคาน์เตอร์ บอกพนักงานว่าอยากได้อะไร แล้วรอให้พนักงานเดินไปหยิบสินค้าจากหลังร้านมาให้

กระทั่งมีชายคนหนึ่งคิดว่า ทำไมไม่ปล่อยให้ลูกค้าเดินเลือกของเอง?

✦ ปี 1916 ร้านเล็ก ๆ ที่เปลี่ยนกติกาการซื้อของ

วันที่ 6 กันยายน ค.ศ. 1916 นักธุรกิจชาวอเมริกันชื่อ Clarence Saunders เปิดร้าน Piggly Wiggly แห่งแรกในเมืองเมมฟิส รัฐเทนเนสซี สหรัฐอเมริกา

สิ่งแปลกใหม่คือ ลูกค้าต้องเดินผ่านประตูหมุน หยิบตะกร้า แล้วเดินตามทางระหว่างชั้นสินค้า เลือกของด้วยตัวเอง สินค้ามีป้ายราคาชัดเจน ก่อนนำทุกอย่างไปจ่ายเงินที่จุดชำระเงิน

แนวคิดนี้ถูกเรียกว่า Self Service และกลายเป็นต้นแบบสำคัญของร้านขายของชำยุคก่อน

✦ ก่อนหน้านั้น แค่จะซื้อน้ำตาลยังต้องเรียกพนักงาน

ร้านขายของชำในอดีตมักเก็บสินค้าไว้หลังเคาน์เตอร์ ลูกค้าบอกสิ่งที่ต้องการ พนักงานจึงหยิบ ชั่ง หรือบรรจุสินค้าให้ทีละรายการ

Piggly Wiggly พลิกระบบนี้กลับด้าน ลูกค้าสามารถเปรียบเทียบยี่ห้อ ราคา และขนาดได้ด้วยตัวเองทันที

ร้านจึงใช้พนักงานน้อยลง ขายสินค้าได้มากขึ้น และลูกค้าก็มีโอกาสเดินเห็นของที่ไม่ได้ตั้งใจจะซื้อ นี่เป็นหนึ่งในจุดเริ่มต้นของพฤติกรรม “เดินเลือกไปเรื่อย ๆ แล้วได้ของเพิ่ม” ที่เราคุ้นเคยในปัจจุบัน

✦  “ซูเปอร์มาร์เก็ตแห่งแรก” คือ Piggly Wiggly จริงหรือ?

Piggly Wiggly ได้รับการยกย่องว่าเป็น ร้านขายของชำแบบบริการตนเองแห่งแรกที่ประสบความสำเร็จอย่างสำคัญ แต่ถ้าพูดถึง “ซูเปอร์มาร์เก็ตสมัยใหม่เต็มรูปแบบ” ชื่อที่มักได้รับการยอมรับคือ King Kullen

วันที่ 4 สิงหาคม ค.ศ. 1930 ชายชื่อ Michael J. Cullen เปิด King Kullen แห่งแรกที่ย่านควีนส์ นครนิวยอร์ก ในอาคารที่เคยเป็นโรงรถ ขนาดประมาณ 6,000 ตารางฟุต มีสินค้าราว 1,000 ราคา

Smithsonian ยอมรับ King Kullen ว่าเป็นซูเปอร์มาร์เก็ตแห่งแรกของอเมริกา เพราะรวมองค์ประกอบสำคัญไว้ครบ ทั้ง **แผนกสินค้าหลายประเภท การบริการตนเอง ราคาถูก การขายจำนวนมาก และรูปแบบร้านเครือข่าย

✦ ไอเดียของ Michael Cullen เคยถูกบริษัทปฏิเสธ

ก่อนเปิดร้านของตัวเอง Cullen ทำงานให้เครือร้านขายของชำ Kroger

ปี 1929 เขาเสนอแนวคิดร้านขนาดใหญ่ เน้นสินค้าหลากหลาย ราคาถูก กำไรต่อชิ้นต่ำ แต่ขายปริมาณมาก เขาถึงกับอธิบายร้านในฝันว่าใหญ่กว่าร้านขายของชำทั่วไปมาก

ข้อเสนอไม่ได้รับการตอบรับ

Cullen จึงลาออก ย้ายครอบครัวไปนิวยอร์ก และนำความคิดนั้นมาทำเอง

ผลตอบรับเกิดขึ้นรวดเร็ว ลูกค้าจากพื้นที่รอบ ๆ เดินทางมาซื้อของเพราะราคาถูกและเลือกสินค้าได้มาก ภายในสองปี King Kullen ขยายเป็น 8 สาขา และถึงปี **1936 มี 17 สาขา

✦ จากตะกร้าใบหนึ่ง สู่พฤติกรรมที่คนทั้งโลกคุ้นเคย

สิ่งที่ร้านเหล่านี้เปลี่ยนไม่ได้มีแค่รูปแบบอาคาร แต่เปลี่ยนบทบาทของลูกค้าโดยตรง

จากเดิมที่ “บอกพนักงานให้หยิบ” กลายเป็น เดินเลือกเอง

จากการซื้อเฉพาะของที่ตั้งใจ กลายเป็นการเห็นสินค้าใหม่ระหว่างทาง เปรียบเทียบราคา เลือกยี่ห้อ และตัดสินใจเพิ่มได้ทันที

ต่อมาเมื่อรถยนต์ ตู้เย็น และย่านชานเมืองเติบโต ซูเปอร์มาร์เก็ตก็ยิ่งขยายใหญ่ ผู้คนสามารถซื้ออาหารจำนวนมากกลับบ้านในครั้งเดียว จนรูปแบบนี้แพร่ไปทั่วโลกและกลายเป็นต้นแบบของไฮเปอร์มาร์เก็ต ร้านค้าปลีก และซูเปอร์มาร์เก็ตที่เราเดินเข้ากันทุกวัน