แคล้ว ธนิกุล จากเด็กค่ายมวย สู่เฮียเหลา สวนมะลิ ผู้กว้างขวาง เจ้าพ่อนครบาล และตำนานวงการมวยไทย ที่คนยังพูดถึง จนวันนี้

ชื่อของ แคล้ว ธนิกุล ถ้าเอาไปถามคนที่โตมากับข่าวหนังสือพิมพ์ช่วงปี 2500–2530 หลายคนจะคุ้นกับอีกชื่อหนึ่งทันที คือ “เฮียเหลา สวนมะลิ” ชายที่ถูกสื่อในยุคนั้นขนานนามว่าเจ้าพ่อนครบาล แต่สิ่งที่ทำให้เรื่องของแคล้วยังถูกหยิบมาเล่าเรื่อยๆ ไม่ได้มีแค่ภาพผู้กว้างขวาง เพราะอีกด้านหนึ่งชื่อของแคล้วผูกอยู่กับวงการมวยไทยแบบแยกแทบไม่ออก

เรื่องของแคล้วมีทั้งข้อเท็จจริงจากหน้าข่าว เรื่องเล่าจากคนร่วมยุค และตำนานที่ถูกเล่าต่อกันมาหลายสิบปี บางรายละเอียดจึงต้องฟังแบบแยกว่าอะไรมีหลักฐานชัด และอะไรเป็นคำบอกเล่า แต่เส้นทางหลักของชีวิตมีหลายแหล่งบันทึกตรงกันว่า แคล้วมาจากจังหวัดสมุทรสงคราม ก่อนเข้ากรุงเทพฯ มาอยู่กับพี่สาวแถวสวนมะลิ แล้วเริ่มเข้าไปคลุกคลีกับค่ายมวย ช่วงนั้นเองที่ชื่อ “เหลา” ค่อยๆ กลายเป็น “เฮียเหลา สวนมะลิ” ในหมู่คนรู้จัก

แคล้วไม่ได้ดังเพราะขึ้นชกเป็นนักมวยระดับแชมป์ แต่ดังจากการสร้างเครือข่ายในวงการมวย จนเปิดค่าย ส.ธนิกุล และขยับบทบาทไปสู่การเป็นผู้จัดการมวยกับโปรโมเตอร์ ช่วงที่ค่ายรุ่ง มีนักมวยฝีมือดีอยู่ในสังกัดจำนวนไม่น้อย ชื่อ ส.ธนิกุล จึงเห็นได้บ่อยบนหน้ากีฬา นอกจากมวยไทยแล้ว แคล้วยังเกี่ยวข้องกับมวยสากลและมวยสากลสมัครเล่น ก่อนขึ้นเป็นนายกสมาคมมวยสากลสมัครเล่นแห่งประเทศไทยตามข้อมูลที่สื่อหลายแห่งบันทึกไว้

จุดน่าสนใจอยู่ตรงที่วงการมวยสมัยนั้นไม่ได้แยกขาดจากเครือข่ายธุรกิจ การเมือง และคนมีอิทธิพลเหมือนภาพวงการกีฬาที่เห็นกันในวันนี้ เวทีมวยเป็นทั้งสถานที่แข่งขัน จุดนัดพบ และพื้นที่ที่คนหลายกลุ่มเข้ามาเจอกัน คนที่จัดศึกใหญ่ได้จึงต้องมีทั้งเงิน เส้นสาย ความสามารถในการต่อรอง และความสัมพันธ์กับค่ายมวยหลายฝ่าย แคล้วมีองค์ประกอบเหล่านี้ครบ จนสามารถจัดคู่มวยที่ปกติอยู่กันคนละสายให้มาเจอกันได้ นั่นทำให้ชื่อของเฮียเหลาโตเกินขอบเขตค่ายมวยไปไกล

ภาพอีกด้านที่ติดมากับชื่อแคล้วคือคำว่า “ผู้กว้างขวาง” สื่อร่วมสมัยมักเล่าว่าแคล้วมีบริวารและคนใกล้ชิดจำนวนมาก ไปไหนก็มักมีผู้ติดตาม แต่คำว่าเจ้าพ่อในบริบทสมัยนั้นมีทั้งความหมายเรื่องบารมี การช่วยเหลือคน การคุมเครือข่าย และเรื่องความขัดแย้งระหว่างกลุ่มอำนาจปะปนกันอยู่ จึงไม่ควรเอาตำนานทุกชิ้นมารวมเป็นข้อเท็จจริงทั้งหมด หลายเหตุการณ์มีเพียงคำให้สัมภาษณ์หรือการเล่าต่อจากคนในวงการเท่านั้น

เหตุการณ์ที่มีหลักฐานบนหน้าข่าวชัดมากครั้งหนึ่งเกิดวันที่ 2 เมษายน 2525 ที่สนามมวยลุมพินี ระหว่างศึกดังทะลุฟ้ามหากุศล ซึ่งแคล้วมีบทบาทเป็นโปรโมเตอร์ มีผู้ชมประมาณ 5,000 คน และมีนักการเมืองกับบุคคลสำคัญเข้าชมจำนวนมาก ระหว่างงานเกิดเหตุระเบิดภายในสนาม มีผู้เสียชีวิต 5 คน ขณะที่แคล้วรอดมาได้ เหตุการณ์นี้กลายเป็นข่าวใหญ่และยิ่งทำให้ภาพของเฮียเหลาในฐานะคนที่ผ่านเหตุอันตรายมาได้หลายครั้งติดอยู่ในความทรงจำของสังคม

หลังจากนั้นชื่อแคล้วยังคงอยู่ทั้งหน้ากีฬาและหน้าข่าวอาชญากรรม ความสัมพันธ์และความขัดแย้งของคนในยุคนั้นซับซ้อนมาก มีชื่อกลุ่มผู้มีอิทธิพลหลายฝ่ายถูกโยงเข้าหากันตลอดเวลา แต่หลายข้อกล่าวหาไม่เคยผ่านกระบวนการพิสูจน์จนได้ข้อสรุป จึงต้องระวังเวลาอ่านเรื่องย้อนหลัง เพราะบทความบางชิ้นเล่าในรูปแบบตำนานนักเลงจนเส้นระหว่างข้อมูลกับเรื่องเล่าบางมาก

ช่วงต้นปี 2534 ประเทศไทยอยู่ท่ามกลางบรรยากาศทางการเมืองหลังการรัฐประหารของคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ หรือ รสช. ขณะเดียวกันแคล้วมีความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับการเมืองในพื้นที่บ้านเกิด สื่อภายหลังจึงตั้งสมมติฐานหลายทางเกี่ยวกับความขัดแย้งที่อาจเกี่ยวข้องกับชีวิตของแคล้ว แต่ไม่มีสมมติฐานใดได้รับการยืนยันเป็นข้อยุติ

วันที่ 5 เมษายน 2534 กลายเป็นวันปิดฉากตำนานเฮียเหลา ขณะเดินทางบนถนนปิ่นเกล้า–นครชัยศรี มุ่งหน้าไปทางสมุทรสงคราม รถที่แคล้วนั่งถูกกลุ่มคนร้ายโจมตีด้วยอาวุธหลายชนิด แคล้วและคนใกล้ชิดเสียชีวิตในเหตุการณ์นั้น ข่าวดังไปทั่วประเทศทันที เพราะเป้าหมายคือบุคคลที่ถูกมองว่าอยู่บนจุดสูงสุดของเครือข่ายผู้กว้างขวางในกรุงเทพฯ

เรื่องที่ทำให้คดีนี้ถูกพูดถึงต่ออีกหลายสิบปีคือ ผู้บงการและผู้ก่อเหตุไม่เคยถูกชี้ตัวจนเกิดข้อยุติแบบที่สังคมรับรู้ร่วมกัน ไทยพีบีเอสเคยนำคดีกลับมาตรวจสอบในรายการ ความจริงไม่ตาย เมื่อปี 2561 และระบุว่าเวลาผ่านไปเกือบสามทศวรรษก็ยังไม่สามารถจับผู้ก่อเหตุในคดีได้ ส่วนสื่ออื่นๆ เสนอปมไว้หลายทาง ตั้งแต่ความขัดแย้งในแวดวงผู้มีอิทธิพล การเมือง ไปจนถึงผลประโยชน์ แต่ทั้งหมดต้องแยกจากข้อเท็จจริงว่า สาเหตุที่แท้จริงยังไม่มีคำตอบชัดเจน

ถ้ามองแคล้ว ธนิกุล แค่ในฐานะเจ้าพ่อ เรื่องจะเหลือเพียงภาพนักเลงยุคเก่า แต่ถ้ามองผ่านวงการมวย จะเห็นภาพสังคมไทยอีกช่วงหนึ่งที่กีฬา ธุรกิจ เครือข่ายอุปถัมภ์ และอำนาจทางสังคมเชื่อมกันแน่นมาก ชายจากสมุทรสงครามที่เข้ากรุงเทพฯ ผ่านประตูค่ายมวย สามารถขึ้นไปอยู่ตรงจุดที่นักการเมือง นักธุรกิจ เซียนมวย และคนมีชื่อเสียงรู้จักพร้อมกันได้ นั่นต่างหากที่ทำให้ชื่อ “เฮียเหลา สวนมะลิ” ไม่หายไปพร้อมกับเหตุการณ์วันที่ 5 เมษายน 2534 และยังถูกนำกลับมาเล่าทุกครั้งที่มีการพูดถึงยุคเจ้าพ่อนครบาลกับประวัติศาสตร์วงการมวยไทย