โต๊ะจีน มีที่มาอย่างไร

ถ้ามีงานแต่ง งานบวช งานขึ้นบ้านใหม่ หรืองานเลี้ยงใหญ่ ๆ สิ่งที่หลายคนนึกถึงก็คงเป็นภาพของโต๊ะกลม

ที่มีอาหารวางเต็มโต๊ะ แล้วทุกคนนั่งล้อมวงกินข้าวไป คุยกันไป

คนไทยเรียกกันติดปากว่า "โต๊ะจีน"

แต่เคยสงสัยกันไหมว่า ทำไมถึงเรียกแบบนั้น แล้วธรรมเนียมการกินอาหารแบบนี้เริ่มต้นมาจากไหน

เรื่องราวของโต๊ะจีน ดูจะมีประวัติยาวนานกว่าที่หลายคนคิด

การจัดเลี้ยงแบบโต๊ะกลมมีต้นกำเนิดในประเทศจีนมาหลายร้อยปี โดยเฉพาะในสมัยราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิง

ชาวจีนเชื่อว่าโต๊ะกลมเป็นสัญลักษณ์ของความพร้อมหน้า ความสามัคคี และความเท่าเทียม

เพราะทุกคนนั่งล้อมวง ไม่มีใครอยู่หัวโต๊ะหรือท้ายโต๊ะ

อาหารจะถูกนำมาเสิร์ฟทีละอย่าง แล้วทุกคนช่วยกันตักแบ่งกิน ถือเป็นการสร้างบรรยากาศที่อบอุ่นและเป็นกันเอง

ธรรมเนียมนี้ยังคงพบเห็นได้ในงานแต่ง งานวันเกิด งานฉลอง และเทศกาลสำคัญของชาวจีนมาจนถึงปัจจุบัน

นอกจากนี้ วงกลมยังสื่อถึงความสมบูรณ์ ความต่อเนื่อง และความเป็นหนึ่งเดียว

เมื่อทุกคนนั่งล้อมโต๊ะเดียวกัน การพูดคุยก็ทำได้ง่าย ไม่มีใครถูกแยกออกจากวงสนทนา

นี่จึงเป็นเหตุผลที่งานมงคลส่วนใหญ่ของชาวจีนมักเลือกใช้โต๊ะกลม

แล้วโต๊ะจีนเข้ามาเมืองไทยเมื่อไร??

เพราะคนจีนอพยพเข้ามาอยู่ในสยามเป็นจำนวนมากตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา

และเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์

นอกจากนำความรู้ด้านการค้าและอาชีพต่าง ๆ เข้ามาแล้ว ยังนำวัฒนธรรมการจัดเลี้ยงแบบจีนติดตัวมาด้วย

ในช่วงแรก โต๊ะจีนพบได้ในงานของชุมชนชาวไทยเชื้อสายจีน เช่น งานแต่ง งานขึ้นบ้านใหม่ และงานไหว้บรรพบุรุษ

ต่อมาธรรมเนียมนี้เริ่มได้รับความนิยมในสังคมไทยมากขึ้น จนกลายเป็นรูปแบบการจัดเลี้ยงที่คนทุกเชื้อชาติคุ้นเคย

เอกลักษณ์ของโต๊ะจีน คือ จะมีการเสิร์ฟอาหารเป็นลำดับ

โดยทั่วไปจะเริ่มจากอาหารเรียกน้ำย่อย ตามด้วยซุป อ

าหารทะเล เนื้อสัตว์ ผัก ข้าวหรือบะหมี่ และปิดท้ายด้วยของหวานหรือผลไม้

การทยอยเสิร์ฟแบบนี้ทำให้แต่ละเมนูยังร้อนและมีรสชาติที่ดีที่สุด

นอกจากนี้ ยังสะท้อนแนวคิดเรื่องการลำดับความสำคัญของอาหารในงานเลี้ยงแบบจีนอีกด้วย

แม้เมนูของโต๊ะจีนในแต่ละร้านจะมีสูตรแตกต่างกัน แต่เมนูยอดนิยมที่หลาย ๆ ร้าน จะจัดเสิร์ฟให้ลูกค้า ได้แก่

 - ออร์เดิร์ฟร้อน

-  หูฉลาม หรือซุปต่าง ๆ

-  เป็ดย่าง

-  ปลานึ่งซีอิ๊ว

-  กุ้งอบวุ้นเส้น

-  หมูหัน

-  ผัดหมี่ฮ่องกง

-  ข้าวผัด

-  แปะก๊วยหรือของหวาน

ปัจจุบันหลายเมนูมีการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับรสนิยมของคนไทยมากขึ้น เช่น เปลี่ยนจากหูฉลามมาเป็นซุปกระเพาะปลา หรือเพิ่มอาหารไทยเข้าไปในชุดเมนู

ทุกวันนี้ โต๊ะจีนไม่ได้จำกัดอยู่แค่งานของคนไทยเชื้อสายจีนอีกแล้ว

งานแต่ง งานบวช งานเกษียณ งานเลี้ยงบริษัท หรือแม้แต่งานบุญในหลายจังหวัด ก็เลือกใช้โต๊ะจีน เพราะสามารถรองรับแขกจำนวนมากได้สะดวก

ผู้ให้บริการโต๊ะจีนหลายรายยังพัฒนารูปแบบการจัดเลี้ยงให้ทันสมัยขึ้น ทั้งการตกแต่งโต๊ะ เมนูอาหาร และการบริการ

บางแห่งมีทั้งอาหารจีน อาหารไทย และอาหารนานาชาติให้เลือกในชุดเดียว

แม้ว่าปัจจุบันจะมีบุฟเฟต์ ค็อกเทล หรือฟู้ดสเตชันให้เลือกมากมาย

แต่โต๊ะจีนก็ยังได้รับความนิยมในงานเลี้ยงหลายประเภท

เหตุผลสำคัญ คือ ทุกคนนั่งกินข้าวร่วมกันได้อย่างเป็นกันเอง

เด็ก ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ ไม่ต้องเดินไปตักอาหารเองหลายรอบ

นอกจากนี้ การนั่งล้อมวงยังเปิดโอกาสให้คนในครอบครัวหรือเพื่อนฝูงได้พูดคุยกันตลอดมื้ออาหาร ซึ่งเป็นบรรยากาศที่การจัดเลี้ยงบางรูปแบบให้ไม่ได้

คำว่า "โต๊ะจีน"  จึงเป็นภาพของงานมงคล เสียงหัวเราะของญาติพี่น้อง

การชนแก้วอวยพร และช่วงเวลาที่ทุกคนได้มานั่งล้อมวงพร้อมหน้ากัน

แม้เวลาจะเปลี่ยนไป รูปแบบงานเลี้ยงจะมีทางเลือกมากขึ้น

แต่โต๊ะจีนก็ยังเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมการจัดงานในประเทศไทยอย่างเหนียวแน่น

สิ่งที่ทำให้โต๊ะจีนอยู่มาจนถึงทุกวันนี้ ไม่ใช่แค่รสชาติของอาหาร แต่เป็นบรรยากาศของการแบ่งปัน

และการได้ใช้เวลาร่วมกัน ซึ่งยังมีคุณค่าไม่ว่าวันเวลาจะผ่านไปอีกกี่ปีก็ตาม