สวนลอยแห่งบาบิโลน มีอยู่จริงหรือไม่? ไขปริศนาสิ่งมหัศจรรย์ที่โลกยังหาคำตอบไม่ได้

        ท่ามกลางบรรดา 7 สิ่งมหัศจรรย์ของโลกยุคโบราณ "สวนลอยแห่งบาบิโลน" ถือเป็นเพียงแห่งเดียวที่ยังไม่เคยมีการค้นพบซากอารยธรรม หรือระบุพิกัดที่ตั้งอันแน่ชัดได้จนถึงปัจจุบัน ภาพของสวนพฤกษชาติขนาดใหญ่ที่ยกลอยขึ้นเหนือผืนทรายแห้งแล้ง จึงยังคงเป็นปริศนาไร้คำตอบว่า สวนแห่งนี้เคยตั้งประง่าอยู่จริง หรือเป็นเพียงนิยายเปี่ยมจินตนาการที่ถูกเล่าขานผ่านกาลเวลานานกว่าสองพันปี

ตำนานความรักและบันทึกทางประวัติศาสตร์

        เรื่องราวของสวนลอยถูกส่งผ่านบันทึกของนักประวัติศาสตร์ชาวกรีกและโรมันโบราณ ทั้งเบรอสซุส (Berosus), ดิโอโดรุส (Diodorus) และสตราโบ (Strabo) ซึ่งบรรยายตรงกันว่า เป็นสถาปัตยกรรมชั้นหินลดหลั่นกันคล้ายอัฒจันทร์ ปกคลุมด้วยต้นไม้น้อยใหญ่และมีระบบชลประทานยกน้ำขึ้นสู่ที่สูง

        ตามตำนานแพร่หลาย กษัตริย์เนบูคัดเนสซาร์ที่ 2 (Nebuchadnezzar II) แห่งอาณาจักรบาบิโลนใหม่ ทรงสร้างสวนแห่งนี้ขึ้นเพื่อเอาใจพระมเหสี พระนางอมิทิสแห่งมีเดีย (Amytis of Media) ผู้โหยหาทิวทัศน์ภูเขาและป่าไม้เขียวขจีในบ้านเกิด

ร่องรอยที่สูญหายและข้อโต้แย้งทางโบราณคดี

       แม้คำบรรยายจะละเอียดแนบเนียน แต่นักโบราณคดีกลับพบข้อขัดแย้งสำคัญที่ทำให้ทฤษฎีการมีอยู่ของสวนลอยในบาบิโลนสั่นคลอน:

• ไร้ซากอารยธรรมในพื้นที่จริง: การขุดค้นนครบาบิโลนโบราณในประเทศอิรัก โดยเฉพาะการขุดค้นขนานใหญ่ของนักโบราณคดีชาวเยอรมันช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ค้นพบซากพระราชวัง กำแพงเมือง และประตูอิชตาร์ (Ishtar Gate) แต่กลับไม่พบร่องรอยอาคารหรือระบบชลประทานของสวนลอยเลยแม้แต่น้อย

• ไร้บันทึกในจารึกดินเหนียว: ชาวบาบิโลนโบราณขึ้นชื่อเรื่องการจารึกข้อมูลลงบนแผ่นดินเหนียวอย่างละเอียด กษัตริย์เนบูคัดเนสซาร์ที่ 2 ทรงบันทึกโครงการก่อสร้างทุกอย่างไว้ แต่กลับไม่มีจารึกชิ้นใดกล่าวถึงสวนลอย เอกสารทั้งหมดมาจากนักเขียนต่างชาติต่างยุคสมัยทั้งสิ้น

  

ทฤษฎีใหม่: สวนลอยที่ตั้งอยู่ผิดเมือง

        ดร. สเตฟานี ดัลลีย์ (Dr. Stephanie Dalley) จากมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ได้เสนอทฤษฎีใหม่ว่า สวนลอยมีอยู่จริง แต่ไม่ได้ตั้งอยู่ที่บาบิโลน และไม่ได้สร้างโดยกษัตริย์เนบูคัดเนสซาร์

        หลักฐานสนับสนุนทฤษฎีระบุว่า สถานที่ตั้งจริงคือ นครนีนเวห์ (Nineveh) เมืองหลวงของอาณาจักรอัสซีเรีย ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของบาบิโลน สร้างโดย กษัตริย์เซนนาเคอริบ (Sennacherib) ผู้ครองราชย์ก่อนหน้าเนบูคัดเนสซาร์ราวหนึ่งศตวรรษ โดยพบจารึกดินเหนียวบรรยายการสร้างสวนบนทางส่งน้ำยกสูง พร้อมระบบรอกและทางลำเลียงน้ำอย่างสมบูรณ์ รวมถึงภาพสลักหินที่ตรงกับลักษณะสวนลอย ซึ่งนักเขียนชาวกรีกรุ่นหลังอาจสับสนเรียกชื่อเมืองนีนเวห์สลับกับบาบิโลน

        สวนลอยแห่งบาบิโลนหากพิจารณาในแง่สถาปัตยกรรมที่สร้างโดยกษัตริย์เนบูคัดเนสซาร์ ณ เมืองบาบิโลน หลักฐานปัจจุบันชี้ชัดว่าอาจเป็นเพียงเรื่องแต่งหรือตำนาน แต่หากมองในแง่สิ่งมหัศจรรย์ทางชลประทาน สวนลักษณะนี้มีอยู่จริงในแผ่นดินเมโสโปเตเมีย แต่อาจตั้งอยู่ที่นครนีนเวห์แห่งอัสซีเรีย ปริศนานี้ยังคงต้องรอคอยการพิสูจน์ทางโบราณคดีต่อไป เนื่องจากสถานการณ์ความไม่สงบและสงครามในพื้นที่ประเทศอิรักทำให้การขุดค้นร่องรอยสุดท้ายต้องหยุดชะงักลง