แสงวงประหลาดในกล้องหน้ารถไม่ได้มาจากผี แต่มาจากเลนส์ที่กำลังสะท้อนแสงกันเอง

วงแสงลอยบนภาพจากกล้องหน้ารถ เกิดขึ้นได้แม้เลนส์จะสะอาด

หลายคนเคยเปิดคลิปจากกล้องหน้ารถตอนกลางคืนแล้วเห็นวงแสงโปร่งใส เส้นแสงพาด หรือจุดสว่างลอยอยู่บนภาพ จนเผลอคิดว่าเป็นฝุ่นบนเซนเซอร์หรือสิ่งผิดปกติ แต่ในความเป็นจริง สิ่งที่เห็นส่วนใหญ่คือปรากฏการณ์ทางทัศนศาสตร์ที่เรียกว่า Lens Flare ซึ่งเกิดจากแสงที่เดินทางผ่านชุดเลนส์ของกล้องแล้วสะท้อนกลับไปกลับมาภายในตัวเลนส์เอง ก่อนจะตกลงบนเซนเซอร์ CMOS

กล้องหน้ารถสมัยใหม่ไม่ได้ใช้เลนส์เพียงชิ้นเดียว แต่ประกอบด้วยเลนส์หลายชั้นเพื่อแก้ความคลาดของภาพ เพิ่มความคมชัด และลดความบิดเบี้ยวของภาพบริเวณขอบเฟรม ทุกครั้งที่แสงเดินทางจากอากาศเข้าสู่เนื้อแก้วหรือพลาสติก จะเกิดทั้งการหักเหและการสะท้อนพร้อมกัน แม้การสะท้อนแต่ละครั้งจะมีพลังงานเพียงเล็กน้อย แต่เมื่อผ่านพื้นผิวหลายชั้น แสงบางส่วนจะสะท้อนไปมาภายในชุดเลนส์จนเกิดภาพซ้อนจาง ๆ ขึ้นมา

ปัญหาจะเห็นชัดที่สุดเมื่อมีแหล่งกำเนิดแสงที่สว่างมาก เช่น ไฟถนน LED สีขาว ไฟหน้ารถที่เปิดไฟสูง ป้ายไฟโฆษณา หรือสัญญาณไฟจราจร เพราะแสงที่เข้มกว่าส่วนอื่นของภาพหลายร้อยหรือหลายพันเท่า ทำให้แสงสะท้อนภายในเลนส์มีความสว่างมากพอจนเซนเซอร์บันทึกไว้ได้ กลายเป็นวงแหวนโปร่งใส จุดแสงหลายดวง หรือเส้นแสงที่วางตัวตามแนวของแหล่งกำเนิดแสง

รูปร่างของ Lens Flare ไม่ได้เกิดแบบสุ่ม แต่สัมพันธ์กับโครงสร้างของเลนส์แต่ละรุ่น จำนวนชิ้นเลนส์ รูรับแสง การเคลือบผิวเลนส์ และตำแหน่งของแหล่งกำเนิดแสง หากเปลี่ยนกล้องหรือเปลี่ยนมุมกล้อง รูปแบบของแฟลร์ก็เปลี่ยนตามทันที จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมกล้องคนละยี่ห้อจึงให้ลักษณะแสงแตกต่างกัน แม้ถ่ายฉากเดียวกัน

ผู้ผลิตกล้องจึงใช้เทคโนโลยีเคลือบผิวเลนส์แบบ Multi-Coating เพื่อลดการสะท้อนในแต่ละผิวสัมผัส การเคลือบดังกล่าวช่วยลดปริมาณแสงที่สะท้อนกลับ ทำให้คอนทราสต์ของภาพดีขึ้น สีดำดูดำจริง และลดโอกาสเกิดแฟลร์เมื่อเจอแสงจ้า อย่างไรก็ตาม การเคลือบไม่สามารถกำจัดปรากฏการณ์นี้ได้ทั้งหมด โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่แหล่งกำเนิดแสงสว่างมากผิดปกติ

นอกจากโครงสร้างของเลนส์แล้ว กระจกหน้ารถก็มีส่วนทำให้เกิดภาพสะท้อนได้เช่นกัน หากติดตั้งกล้องใกล้กระจกที่มีฝุ่น คราบน้ำมัน หรือฟิล์มบางชนิด แสงอาจสะท้อนจากกระจกกลับเข้าสู่เลนส์อีกครั้ง เกิดเป็น Ghost Reflection ที่ซ้อนกับ Lens Flare จนภาพดูมีวงแสงหลายชั้นมากกว่าปกติ

อุปกรณ์ภายในรถก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่ง แสงจากหน้าจอวิทยุ หน้าจอมาตรวัด ไฟแสดงสถานะ หรือแม้แต่ไฟจากที่ชาร์จโทรศัพท์ สามารถสะท้อนบนกระจกหน้ารถในเวลากลางคืน แล้วเดินทางเข้าสู่เลนส์กล้อง ทำให้เกิดเงาหรือแสงซ้อนที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นสิ่งอยู่ภายนอกรถ ทั้งที่ต้นกำเนิดอยู่ภายในห้องโดยสารเอง

เซนเซอร์ CMOS ยังมีข้อจำกัดด้านช่วงการรับแสงหรือ Dynamic Range เมื่อจุดหนึ่งของภาพสว่างมากเกินไป พิกเซลบริเวณนั้นอาจอิ่มตัว ส่งผลให้เกิดแสงฟุ้งหรือ Blooming ร่วมกับ Lens Flare ทำให้วงแสงดูใหญ่ขึ้นและกระจายออกจากต้นกำเนิดมากกว่าความเป็นจริง

ดังนั้น วงแสงที่เห็นในกล้องหน้ารถส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นความผิดปกติของกล้อง แต่เป็นผลตามธรรมชาติของการเดินทางของแสงผ่านระบบเลนส์หลายชั้น ยิ่งแหล่งกำเนิดแสงสว่างมาก โอกาสเกิด Lens Flare ก็ยิ่งสูง แม้เลนส์จะสะอาดและกล้องทำงานได้สมบูรณ์ก็ตาม