บั๊กในเกมที่นักวิทยาศาสตร์เอาไปศึกษา เมื่อโรคระบาดเสมือนจริงกลายเป็นบทเรียนโลก

ใครจะคิดว่าเกมออนไลน์เกมหนึ่ง จะกลายเป็นห้องทดลองพฤติกรรมมนุษย์ที่ทั้งโลกจับตามอง

ย้อนกลับไปเมื่อปี 2005 เกมออนไลน์ชื่อดังอย่าง World of Warcraft เกิดเหตุการณ์ที่ผู้เล่นยังพูดถึงกันไม่จบจนถึงทุกวันนี้ เหตุการณ์นั้นมีชื่อว่า Corrupted Blood Incident จุดเริ่มต้นมาจากบอสตัวหนึ่งที่ใช้คำสาปทำให้ผู้เล่นติดสถานะเสียเลือดอย่างต่อเนื่อง เดิมทีเอฟเฟกต์นี้ควรจะอยู่แค่ในพื้นที่ต่อสู้ แต่กลับเกิดบั๊กทำให้ผู้เล่นพาเชื้อออกจากดันเจียนได้ แถมสัตว์เลี้ยงของตัวละครยังกลายเป็นพาหะที่เก็บเชื้อไว้ได้อีกด้วย

เมืองใหญ่ในเกมกลายเป็นพื้นที่อันตราย

เมื่อผู้เล่นที่ติดเชื้อเดินทางกลับเข้าเมืองหลวง เชื้อก็เริ่มแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว ผู้เล่นเลเวลต่ำที่มีพลังชีวิตน้อยล้มตายแทบจะทันที ส่วนผู้เล่นเลเวลสูงแม้จะไม่ตายง่าย แต่ก็ยังสามารถแพร่เชื้อต่อให้คนอื่นได้ ภายในเวลาไม่นาน เมืองที่เคยเต็มไปด้วยผู้คนกลับเต็มไปด้วยซากศพของตัวละครจนแทบเดินไม่สะดวก หลายคนล็อกอินเข้ามาแล้วก็พบว่าตัวเองเสียชีวิตในเวลาไม่กี่วินาที

สิ่งที่น่าทึ่งที่สุด ไม่ใช่บั๊ก แต่คือพฤติกรรมของผู้เล่น

เมื่อข่าวการระบาดเริ่มแพร่ไปทั่วเซิร์ฟเวอร์ ผู้เล่นแต่ละคนตอบสนองแตกต่างกันอย่างน่าประหลาด บางคนรีบหนีออกจากเมืองไปยังพื้นที่ห่างไกล หวังให้ตัวเองปลอดภัย บางกิลด์ประกาศห้ามสมาชิกเข้าเมืองโดยเด็ดขาด หลายคนตั้งจุดรวมตัวเพื่อรักษาผู้เล่นที่กำลังติดเชื้อ ขณะที่บางคนอาสาแจ้งเตือนคนอื่นไม่ให้เดินเข้าไปในพื้นที่เสี่ยง

แต่ในอีกด้านหนึ่ง ก็มีผู้เล่นบางกลุ่มที่ตั้งใจทำตรงกันข้าม พวกเขาจงใจพาตัวละครที่ติดเชื้อเดินเข้าเมืองใหญ่ เดินผ่านตลาด จุดประมูล หรือสถานที่ที่มีผู้คนพลุกพล่าน เพื่อให้เชื้อแพร่กระจายเร็วที่สุด บางคนถึงกับหัวเราะกับความโกลาหลที่ตัวเองสร้างขึ้น พฤติกรรมเหล่านี้เกิดขึ้นเองโดยไม่มีใครบังคับ คล้ายกับเหตุการณ์ที่โลกจริงมักพบทั้งคนที่ให้ความร่วมมือและคนที่ฝ่าฝืนมาตรการต่างๆ

นักวิทยาศาสตร์เริ่มหันมามองเกมออนไลน์

เหตุการณ์นี้ได้รับความสนใจจากนักระบาดวิทยาและนักวิจัยด้านพฤติกรรมมนุษย์ เพราะแม้จะเกิดขึ้นในโลกเสมือน แต่การตัดสินใจของผู้เล่นกลับสะท้อนธรรมชาติของมนุษย์ได้อย่างชัดเจน หลายคนเชื่อข่าวลือ บางคนแตกตื่น บางคนเสียสละช่วยเหลือผู้อื่น ขณะที่อีกส่วนเลือกสร้างความวุ่นวายเพื่อความสนุกของตัวเอง

นักวิจัยจึงนำเหตุการณ์ Corrupted Blood ไปใช้เป็นกรณีศึกษาเกี่ยวกับการแพร่กระจายของโรค การเคลื่อนที่ของประชากร การสื่อสารระหว่างผู้คน และผลกระทบจากพฤติกรรมที่แตกต่างกันในช่วงวิกฤต แม้ข้อมูลจากเกมจะไม่สามารถแทนโลกจริงได้ทั้งหมด แต่ก็เปิดมุมมองใหม่ว่า เกมออนไลน์อาจเป็นพื้นที่ทดลองที่สะท้อนการตัดสินใจของมนุษย์ในสถานการณ์กดดันได้อย่างคาดไม่ถึง

หลายปีก่อนโควิด โลกเคยเห็นภาพจำลองโรคระบาดในเกมมาแล้ว

เมื่อเกิดการระบาดของ COVID-19 หลายคนย้อนนึกถึงเหตุการณ์ Corrupted Blood อีกครั้ง เพราะมีภาพที่คล้ายกันอย่างน่าประหลาด ไม่ว่าจะเป็นการหลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง การกักตัว การเผยแพร่ข้อมูลที่ถูกและผิด รวมถึงพฤติกรรมของคนบางกลุ่มที่ไม่ยอมทำตามคำแนะนำ แม้รายละเอียดของโรคทั้งสองจะต่างกันโดยสิ้นเชิง แต่รูปแบบการตอบสนองของผู้คนกลับมีหลายจุดที่ชวนให้เปรียบเทียบ

ทุกวันนี้ Corrupted Blood จึงไม่ได้ถูกจดจำว่าเป็นเพียงบั๊กสุดปั่นในเกมออนไลน์เท่านั้น แต่ยังเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่ทำให้วงการวิทยาศาสตร์เห็นว่า โลกเสมือนสามารถสะท้อนธรรมชาติของสังคมมนุษย์ได้อย่างน่าเหลือเชื่อ บางครั้งสิ่งที่เกิดขึ้นหลังจอคอมพิวเตอร์ ก็ช่วยให้เราเข้าใจพฤติกรรมของผู้คนในโลกจริงได้มากกว่าที่คิด