กลุ่มเขมรแดงคือใคร? ย้อนประวัติองค์กรที่พาประเทศกัมพูชาเข้าสู่ยุคมืดที่สุดครั้งหนึ่ง

ชื่อของ “เขมรแดง” ยังคงถูกพูดถึงทุกครั้งเมื่อมีการกล่าวถึงโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

กลุ่มเขมรแดง หรือ Khmer Rouge เป็นขบวนการคอมมิวนิสต์ที่เข้ายึดกรุงพนมเปญได้ในปี พ.ศ. 2518 ภายใต้การนำของ พล พต (Pol Pot) หลังจากยึดอำนาจได้ กลุ่มนี้ประกาศสร้างประเทศใหม่ที่ต้องการให้ประชาชนกลับไปใช้ชีวิตแบบเกษตรกรรม โดยมองว่าเมือง โรงงาน การศึกษา เงินตรา และชนชั้นปัญญาชนเป็นสิ่งที่ต้องกำจัดออกจากสังคม

การอพยพคนทั้งเมืองในเวลาไม่กี่วัน

หนึ่งในเหตุการณ์ที่ถูกจดจำมากที่สุดคือการสั่งอพยพประชาชนออกจากเมืองหลวงและเมืองใหญ่แทบทั้งหมด ผู้คนหลายล้านคนถูกบังคับให้เดินทางไปทำงานในพื้นที่ชนบท โรงพยาบาลถูกสั่งให้อพยพ ผู้ป่วยจำนวนมากต้องออกจากเตียงรักษา โรงเรียนและมหาวิทยาลัยถูกปิด ขณะที่การใช้เงินถูกยกเลิกเกือบทั้งหมด

เป้าหมายคือสร้างสังคมที่ทุกคนเป็นแรงงานเกษตรเท่าเทียมกัน แต่ผลลัพธ์กลับกลายเป็นหายนะครั้งใหญ่

ผู้คนจำนวนมหาศาลเสียชีวิต

ในช่วงที่เขมรแดงปกครองระหว่างปี พ.ศ. 2518-2522 มีประชาชนชาวกัมพูชาจำนวนมหาศาลเสียชีวิตจากการประหารชีวิต ความอดอยาก การใช้แรงงานหนัก และโรคภัย นักวิชาการส่วนใหญ่ประเมินว่ามีผู้เสียชีวิตราว 1.5-2 ล้านคน จากประชากรทั้งประเทศในเวลานั้น ถือเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ที่รุนแรงที่สุดของศตวรรษที่ 20

เหตุใดคนใส่แว่นจึงตกเป็นเป้าหมาย

มีเรื่องเล่าที่แพร่หลายว่าคนใส่แว่นมักถูกสงสัยว่าเป็นผู้มีการศึกษา แม้จะไม่ใช่กฎที่เขียนไว้โดยตรง แต่บุคคลที่ถูกมองว่าเป็นครู แพทย์ ข้าราชการ นักวิชาการ หรือมีความรู้สูง มักตกอยู่ในความเสี่ยงอย่างมาก หลายครอบครัวจึงพยายามปกปิดอาชีพและภูมิหลังของตัวเองเพื่อเอาชีวิตรอด

จุดสิ้นสุดของการปกครอง

ปลายปี พ.ศ. 2521 เวียดนามส่งกำลังทหารเข้าปฏิบัติการในกัมพูชา และสามารถยึดกรุงพนมเปญได้ในต้นปี พ.ศ. 2522 ทำให้รัฐบาลเขมรแดงล่มสลาย แม้แกนนำบางส่วนจะยังเคลื่อนไหวตามแนวชายแดนอีกหลายปี แต่บทบาททางการเมืองค่อย ๆ ลดลง กระทั่ง พล พต เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2541

ทุกวันนี้ เรื่องราวของเขมรแดงยังถูกศึกษาในฐานะบทเรียนสำคัญของโลกเกี่ยวกับอำนาจสุดโต่ง ความรุนแรงทางอุดมการณ์ และผลกระทบที่เกิดขึ้นเมื่อสิทธิมนุษยชนถูกทำลายอย่างเป็นระบบ เหตุการณ์ดังกล่าวยังคงอยู่ในความทรงจำของชาวกัมพูชา และเป็นเครื่องเตือนใจว่าประวัติศาสตร์ลักษณะนี้ไม่ควรเกิดขึ้นซ้ำอีก