เหรียญ 10 บาทไทยเคยสร้างปัญหาในเยอรมนี เพราะคล้ายเหรียญ 2 มาร์คจนตู้หยอดเหรียญสับสน

เหรียญที่เราใช้ซื้อข้าว ซื้อกาแฟทุกวัน เคยทำให้ตู้หยอดเหรียญในต่างประเทศปวดหัวมาแล้ว

หลายคนอาจคิดว่าเหรียญ 10 บาทของไทยก็เป็นแค่เหรียญธรรมดา แต่ย้อนกลับไปเมื่อหลายสิบปีก่อน มันเคยกลายเป็นข่าวในยุโรปอยู่ช่วงหนึ่ง เพราะมีคุณสมบัติหลายอย่างที่ใกล้เคียงกับเหรียญ 2 มาร์คเยอรมนี ทั้งขนาด น้ำหนัก และลักษณะโดยรวม จนเครื่องหยอดเหรียญบางรุ่นแยกไม่ออก

เรื่องเริ่มจากความคล้ายที่ไม่ตั้งใจ

เหรียญ 10 บาทแบบสองสีของไทยถูกผลิตขึ้นให้มีวงแหวนด้านนอกและแกนกลางคนละสี ซึ่งเป็นแนวคิดที่ประเทศต่างๆ ใช้กับเหรียญมูลค่าสูงเช่นกัน เมื่อรวมกับขนาดและน้ำหนักที่ใกล้เคียงเหรียญ 2 มาร์ค ทำให้ระบบตรวจสอบของตู้หยอดเหรียญรุ่นเก่าในเยอรมนีบางเครื่องมองว่าเป็นเหรียญที่ถูกต้อง

ช่องโหว่นี้ทำให้มีคนบางส่วนลองนำเหรียญ 10 บาทไปใช้กับตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ ตู้ขายบุหรี่ รวมถึงเครื่องหยอดเหรียญบางประเภท เพราะมูลค่าของเหรียญไทยต่ำกว่าเหรียญเยอรมันมาก หากเครื่องยอมรับก็เท่ากับจ่ายเงินน้อยกว่าความเป็นจริง

เหรียญไทยไม่ได้ปลอม แต่ระบบของตู้ต่างหากที่ถูกหลอก

ประเด็นสำคัญคือ เหรียญ 10 บาทไม่ได้เป็นของปลอมหรือถูกออกแบบมาเพื่อเลียนแบบเหรียญต่างประเทศ เพียงแต่เครื่องตรวจเหรียญในยุคนั้นยังตรวจสอบได้จากคุณสมบัติพื้นฐานเพียงไม่กี่อย่าง เช่น ขนาด น้ำหนัก และค่าทางแม่เหล็กบางส่วน จึงเกิดความผิดพลาดได้

เมื่อปัญหาเริ่มเกิดขึ้นบ่อยขึ้น ผู้ผลิตตู้หยอดเหรียญและผู้ให้บริการในเยอรมนีจึงเร่งอัปเดตเครื่องตรวจเหรียญรุ่นใหม่ เพิ่มการตรวจสอบรายละเอียดของโลหะ ค่าการนำไฟฟ้า ลวดลายขอบเหรียญ และคุณสมบัติทางแม่เหล็กหลายระดับ ทำให้เหรียญ 10 บาทไม่สามารถผ่านการตรวจสอบได้เหมือนเดิม

ปัจจุบันแทบไม่เกิดเหตุแบบเดิมแล้ว

ทุกวันนี้ตู้หยอดเหรียญสมัยใหม่มีระบบแยกเหรียญที่ละเอียดกว่าเดิมมาก แม้เหรียญจากคนละประเทศจะมีหน้าตาคล้ายกัน แต่เครื่องสามารถตรวจสอบองค์ประกอบของโลหะและลักษณะเฉพาะได้อย่างแม่นยำ โอกาสที่เหรียญ 10 บาทจะถูกยอมรับแทนเหรียญของยุโรปจึงแทบไม่มีแล้ว

เรื่องนี้กลายเป็นเกร็ดประวัติศาสตร์ที่หลายคนไม่เคยรู้ว่า ครั้งหนึ่งเหรียญไทยเคยสร้างผลกระทบถึงต่างประเทศ จนผู้ผลิตตู้หยอดเหรียญต้องรีบปรับปรุงระบบกันเลยทีเดียว ถือเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจว่าความคล้ายกันของวัตถุเพียงเล็กน้อย ก็อาจสร้างปัญหาในโลกของเทคโนโลยีและการเงินได้อย่างคาดไม่ถึง