มดไม่มีปอด แต่ทั้งรังแทบไม่เคยหลับพร้อมกัน ความลับของนักทำงานตัวจิ๋ว
มดไม่มีปอด และไม่ได้นอนยาวเหมือนมนุษย์ แต่กลับทำงานได้แทบตลอดทั้งวันทั้งคืน
ถ้าเคยนั่งมองแถวมดเดินเรียงกันอยู่บนพื้น หลายคนอาจเคยสงสัยว่าพวกมันเหนื่อยกันบ้างหรือเปล่า เพราะดูเหมือนจะเดินไม่หยุด หาของไม่หยุด และไม่เคยเห็นมดล้มตัวลงนอนเหมือนสัตว์ชนิดอื่น ความจริงแล้วมดมีวิธีใช้ชีวิตที่ต่างจากมนุษย์แทบทุกด้าน ตั้งแต่การหายใจไปจนถึงการพักผ่อน
มดหายใจโดยไม่ต้องมีปอด
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอย่างมนุษย์ต้องใช้ปอดรับออกซิเจนแล้วส่งผ่านกระแสเลือดไปทั่วร่างกาย แต่มดไม่มีปอดเลย พวกมันหายใจผ่านรูเล็กๆ ที่เรียกว่า Spiracles ซึ่งกระจายอยู่ตามด้านข้างของลำตัว อากาศจะไหลผ่านท่อขนาดจิ๋วเข้าไปส่งออกซิเจนถึงเนื้อเยื่อโดยตรง จึงไม่จำเป็นต้องมีปอดหรือระบบไหลเวียนเลือดแบบที่เราคุ้นเคย
ข้อดีของระบบนี้คือเรียบง่ายและใช้พื้นที่น้อย เหมาะกับร่างกายขนาดเล็กของแมลง แต่ก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้แมลงไม่สามารถเติบโตจนมีขนาดมหึมาได้ เพราะการลำเลียงออกซิเจนด้วยวิธีนี้มีข้อจำกัดเมื่อร่างกายใหญ่ขึ้น
ตัวเล็ก แต่ระบบหายใจออกแบบมาเฉพาะทางอย่างน่าทึ่ง
แล้วมดไม่เคยนอนจริงหรือ?
คำตอบคือไม่ใช่เสียทีเดียว ประโยคที่ว่ามดไม่เคยนอนเป็นการสรุปแบบง่ายเกินไป เพราะสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์พบคือ มดไม่ได้นอนหลับยาวต่อเนื่องหลายชั่วโมงเหมือนมนุษย์ แต่จะพักเป็นช่วงสั้นๆ ตลอดทั้งวัน
มดงานจะงีบหลับครั้งละเพียงประมาณ 1 นาทีหรือน้อยกว่านั้น แล้วกลับไปทำงานต่อ ก่อนจะพักอีกครั้ง วนซ้ำหลายร้อยครั้งในหนึ่งวัน เมื่อรวมเวลาพักทั้งหมดจึงกลายเป็นการพักผ่อนที่เพียงพอสำหรับร่างกาย โดยที่ยังมีสมาชิกตัวอื่นในรังทำหน้าที่ต่อเนื่อง ทำให้รังมดดูเหมือนไม่เคยหยุดเคลื่อนไหวเลย
ทั้งรังจึงทำงานได้ตลอดเวลา
เสน่ห์ของสังคมมดไม่ได้อยู่ที่ความขยันของมดแต่ละตัวเท่านั้น แต่เกิดจากการแบ่งเวลาพักไม่พร้อมกัน มดบางตัวออกหาอาหาร ขณะที่บางตัวดูแลไข่ บางตัวซ่อมรัง และอีกบางตัวกำลังงีบสั้นๆ พอมีตัวหนึ่งพัก อีกหลายตัวก็ยังคงทำงานอยู่ ระบบนี้ทำให้ทั้งอาณานิคมทำงานได้แทบตลอด 24 ชั่วโมง
ราชินีมดเองก็มีรูปแบบการพักที่แตกต่างจากมดงาน โดยสามารถพักเป็นช่วงที่ยาวกว่า เนื่องจากหน้าที่หลักคือการวางไข่และรักษาการขยายประชากรของรัง
การงีบสั้นๆ หลายครั้ง อาจมีประสิทธิภาพกว่าการหยุดยาวเพียงครั้งเดียว สำหรับสิ่งมีชีวิตอย่างมด
แม้มดจะไม่มีปอด และไม่เคยนอนหลับยาวเหมือนมนุษย์ แต่พวกมันก็ไม่ได้ฝืนธรรมชาติ ร่างกายของมดถูกออกแบบให้ใช้ระบบหายใจแบบเฉพาะตัว พร้อมกับรูปแบบการพักผ่อนที่แบ่งเป็นช่วงสั้นๆ ตลอดวัน เมื่อรวมกับการทำงานเป็นทีมอย่างมีระเบียบ จึงไม่น่าแปลกใจที่สิ่งมีชีวิตตัวเล็กเพียงไม่กี่มิลลิเมตร จะสามารถสร้างอาณาจักรขนาดใหญ่และดำรงอยู่บนโลกมาได้ยาวนานนับล้านปี
อิตาลีสั่งปรับ Meta 805 ล้านยูโร ปมเข้าถึงรูปภาพและวิดีโอในมือถือ Android โดยไม่ได้รับความยินยอม ด้านบริษัทเตรียมยื่นอุทธรณ์
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
ล็อคพา-รวย งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดตารางเลขล็อคครบ 10 ชุด จัดกลุ่มเลข 2 ตัว ตั้งแต่ 00–96
เปิด 6 กลุ่มสินค้าส่งออกไทยมูลค่านับล้านล้าน! จับตาดีลการค้าไทย–สหรัฐฯ อุตสาหกรรมไหนเสี่ยงโดนกระทบหนักสุด?
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ยังคงใช้ชื่อเก่าแก่สืบทอดมานับพันปี บางแห่งมีชื่อปรากฏบนหลักฐานตั้งแต่ยุคโบราณ
เด็ก 9 ขวบช่วยยายล้ม กลับถูกกล่าวหาชน! ครอบครัวทุกข์นาน 5 เดือน ก่อนตำรวจเปิดโปงความจริง
Brave อัปเดตฟีเจอร์ความเป็นส่วนตัว ลบตัวติดตามลับจาก Meta ในรูปภาพ ป้องกัน Facebook และ Instagram เชื่อมโยงตัวตนข้ามบัญชี
สถิติหวยงวดวันที่ 1 ย้อนหลัง 10 ปี เลข 85 กับ 83 ออกท้าย 2 ตัวบ่อยสุด รับงวด 1 ธ.ค. 69
เปิด 7 อาหารไทยที่ติดอันดับเมนูยอดแย่ในสายตาต่างชาติ แต่คนไทยยกให้เป็นของโปรดที่ขาดไม่ได้!
NVIDIA ปิดประตูคืนบัลลังก์ ยืนยันไม่มีแผนดึง Jensen Huang กลับมานั่งเก้าอี้ CEO
Malwarebytes ไขความลับ PHP2Shell ว่าทำไมหลายเว็บต้องปิดเพื่อซ่อมด่วน เมื่อ 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา
ฟูตะ เรดแพนด้าวัย 23 ปีในญี่ปุ่น คว้าสถิติโลกกินเนสส์ เรดแพนด้าที่มีชีวิตอายุยืนที่สุดในกรงเลี้ยง
ปราสาทแม่บุญตะวันตก (West Mebon) แห่งเมืองพระนคร คืนชีพหินต่อหินหลังบูรณะนาน 14 ปี
ตำนานเรื่องหลอกลวงแห่งถนนเบอร์เนอร์ส (Berners Street Hoax) วีรกรรมปั่นป่วนลอนดอนปี 1810
ทำไมฝาปากกาลูกลื่นจึงต้องเจาะรูไว้ตรงปลาย? รูเล็ก ๆ ที่อาจช่วยรักษาชีวิตคนได้