เจาะโครงสร้างเซินเจิ้น–จงซาน ทำไมต้องมีทั้งสะพาน เกาะ และอุโมงค์

จีนสร้างความฮือฮาด้านวิศวกรรมอีกครั้งด้วย โครงการเซินเจิ้น–จงซาน หรือ Shenzhen–Zhongshan Link เส้นทางข้ามทะเลที่เชื่อมเมืองเซินเจิ้นกับเมืองจงซาน ผ่านบริเวณปากแม่น้ำจูเจียง

เส้นทางแห่งนี้ไม่ได้มีเพียงสะพานข้ามทะเล แต่รวมทั้งสะพาน อุโมงค์ใต้น้ำ เกาะเทียม และทางแยกใต้น้ำไว้ในโครงการเดียวกัน ช่วยลดเวลาเดินทางระหว่างสองเมืองจากประมาณ 2 ชั่วโมง เหลือราว 30 นาที การเซินเจิ้น–จงซานคืออะไร

โครงการเซินเจิ้น–จงซานเปิดให้รถสัญจรเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2024 มีความยาวรวมประมาณ 24 กิโลเมตร และเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของเขตเศรษฐกิจ อ่าวกวางตุ้ง–ฮ่องกง–มาเก๊า หรือ Greater Bay Area างเป็นทางด่วนขนาด 8 ช่องจราจร แบ่งเป็นฝั่งละ 4 ช่อง ออกแบบให้ใช้ความเร็วสูงสุด 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และเชื่อมพื้นที่ฝั่งตะวันออกกับฝั่งตะวันตกของสามเหลี่ยมปากแม่น้ำจูเจียงได้โดยตรงมากขึ้น รงการนี้ ผู้เดินทางระหว่างเซินเจิ้นกับจงซานมักต้องใช้เส้นทางอ้อมรอบปากแม่น้ำหรือพึ่งพาการเดินทางรูปแบบอื่น ทำให้ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง แต่เส้นทางใหม่ช่วยย่นเวลาเหลือประมาณครึ่งชั่วโมง

อุโมงค์ใต้น้ำยาว 6.8 กิโลเมตร

หนึ่งในไฮไลต์สำคัญคือ อุโมงค์ใต้น้ำความยาวประมาณ 6.8 กิโลเมตร โดยช่วงอุโมงค์ท่อจมหรือ Immersed Tunnel มีความยาว 5,035 เมตร และได้รับการออกแบบเป็นอุโมงค์สองทิศทางรวม 8 ช่องจราจร มประกอบขึ้นจากท่อขนาดใหญ่ 32 ชิ้นและข้อต่อสุดท้ายอีกหนึ่งจุด แต่ละชิ้นถูกผลิตและประกอบก่อนนำไปลอย ลาก และจมลงในร่องที่เตรียมไว้ใต้ทะเล จากนั้นจึงเชื่อมต่อเข้าด้วยกันอย่างแม่นยำ ตกต่างจากการขุดอุโมงค์ด้วยเครื่องเจาะทั่วไป เพราะโครงสร้างหลักถูกสร้างเป็นชิ้นส่วนขนาดใหญ่ก่อนนำไปติดตั้งใต้ผิวน้ำ จึงต้องควบคุมทั้งกระแสน้ำ สภาพอากาศ การลอยตัว และตำแหน่งการเชื่อมต่ออย่างละเอียด

ทำไมจึงไม่สร้างเป็นสะพานตลอดเส้นทาง

บริเวณปากแม่น้ำจูเจียงมีทั้งเส้นทางเดินเรือสำคัญและข้อจำกัดด้านความสูงจากการบินในบริเวณใกล้สนามบินเซินเจิ้น การสร้างสะพานสูงตลอดแนวจึงอาจกระทบทั้งเรือขนาดใหญ่และข้อกำหนดด้านการเดินอากาศ

วิศวกรจึงเลือกใช้อุโมงค์ใต้น้ำในบางช่วง เพื่อให้การจราจรทางถนนสามารถลอดใต้แนวเดินเรือได้ ขณะที่เรือสินค้าขนาดใหญ่ยังคงผ่านพื้นที่ด้านบนได้ตามปกติ สร้างหลักของโครงการ

โครงการเซินเจิ้น–จงซานประกอบด้วยโครงสร้างสำคัญ ได้แก่

• อุโมงค์ใต้น้ำ 1 แห่ง

• สะพานข้ามทะเล 2 แห่ง

• เกาะเทียม 2 แห่ง

• ทางแยกเชื่อมต่อใต้น้ำ

เกาะเทียมทำหน้าที่เป็นจุดเปลี่ยนผ่านระหว่างสะพานกับอุโมงค์ ช่วยให้รถยนต์ค่อย ๆ ลดระดับจากสะพานเหนือทะเลลงสู่ทางเข้าอุโมงค์ได้อย่างต่อเนื่อง พาน เกาะ อุโมงค์ และทางแยกใต้น้ำไว้ในเส้นทางเดียว ทำให้โครงการนี้เป็นหนึ่งในงานโครงสร้างพื้นฐานข้ามทะเลที่มีความซับซ้อนสูง

เชื่อมเศรษฐกิจสองฝั่งปากแม่น้ำ

เส้นทางใหม่นี้ช่วยเชื่อมกลุ่มเมืองเซินเจิ้น ตงก莞 และฮุ่ยโจวทางฝั่งตะวันออก เข้ากับจงซาน จูไห่ เจียงเหมิน และพื้นที่ทางฝั่งตะวันตกของสามเหลี่ยมปากแม่น้ำจูเจียง

เมื่อเวลาเดินทางลดลง การเดินทางของประชาชน การขนส่งสินค้า และการเชื่อมโยงพื้นที่อุตสาหกรรมจึงทำได้สะดวกขึ้น โดยเฉพาะในเขต Greater Bay Area ซึ่งจีนกำลังพัฒนาให้เมืองสำคัญต่าง ๆ เชื่อมต่อกันอย่างใกล้ชิดยิ่งขึ้น ความปลอดภัยภายในอุโมงค์

ภายในอุโมงค์มีเซนเซอร์และระบบตรวจจับเหตุผิดปกติ เพื่อช่วยค้นหาอุบัติเหตุ รถหยุดนิ่ง หรือความเสี่ยงจากเพลิงไหม้ นอกจากนี้ยังมีระบบดับเพลิงแบบละอองน้ำแรงดันสูงและโฟม ซึ่งสามารถสั่งงานจากศูนย์ควบคุมได้

โครงการยังใช้หุ่นยนต์ตรวจสอบระบบไฟฟ้าและสภาพการจราจรภายในอุโมงค์ พร้อมทางเชื่อมฉุกเฉินที่ช่วยให้ผู้ใช้เส้นทางสามารถอพยพไปยังอีกฝั่งของอุโมงค์ได้เมื่อเกิดเหตุจำเป็น

โครงการเซินเจิ้น–จงซาน เป็นเส้นทางข้ามทะเลความยาวประมาณ 24 กิโลเมตร เชื่อมสองฝั่งของปากแม่น้ำจูเจียงด้วยสะพาน อุโมงค์ใต้น้ำ เกาะเทียม และทางแยกใต้น้ำ

จุดเด่นสำคัญคืออุโมงค์ใต้น้ำยาว 6.8 กิโลเมตร ซึ่งช่วยหลีกเลี่ยงข้อจำกัดจากเส้นทางเดินเรือและการบิน ขณะที่เส้นทางทั้งหมดช่วยลดเวลาเดินทางระหว่างเซินเจิ้นกับจงซานจากประมาณ 2 ชั่วโมง เหลือราว 30 นาที

โครงการนี้จึงไม่เพียงแสดงถึงความก้าวหน้าด้านวิศวกรรมของจีน แต่ยังเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่ช่วยเชื่อมเมือง เศรษฐกิจ และการเดินทางภายใน Greater Bay Area ให้ใกล้กันมากขึ้น