ทำไมพริกไทยต้องอยู่คู่เกลือบนโต๊ะอาหาร เรื่องเล็กที่โยงถึงกษัตริย์ฝรั่งเศส

หยิบเกลือเมื่อไร ก็แทบต้องเห็นพริกไทยวางอยู่ข้างกันเสมอ

ภาพขวดเกลือกับขวดพริกไทยที่ตั้งเคียงกันบนโต๊ะอาหารดูเป็นเรื่องธรรมดาจนหลายคนไม่เคยตั้งคำถาม แต่ความจริงแล้วธรรมเนียมนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ หากมีเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และรสนิยมของชนชั้นสูงในยุโรปเข้ามาเกี่ยวข้อง จนค่อยๆ กลายเป็นมาตรฐานของร้านอาหารและบ้านเรือนทั่วโลก

จากยุคที่อาหารเต็มไปด้วยเครื่องเทศ

ย้อนกลับไปในยุโรปช่วงหลายร้อยปีก่อน อาหารของชนชั้นสูงมักใส่เครื่องเทศหลากหลายชนิด ทั้งอบเชย ขิง กานพลู และหญ้าฝรั่น เพื่อแสดงฐานะและสร้างรสชาติที่ซับซ้อน พริกไทยเป็นเพียงหนึ่งในเครื่องเทศจำนวนมาก ยังไม่ได้โดดเด่นเป็นพิเศษเหมือนทุกวันนี้

เมื่อเข้าสู่รัชสมัยของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส ผู้มีอิทธิพลต่อวัฒนธรรมราชสำนักยุโรป พระองค์ทรงโปรดอาหารที่ปรุงรสเรียบง่ายกว่าเดิม โดยเชื่อกันว่าทรงชื่นชอบการใช้เพียงเกลือและพริกไทยเป็นหลัก รสนิยมของราชสำนักฝรั่งเศสจึงค่อยๆ ส่งอิทธิพลไปยังการทำอาหารและการจัดโต๊ะในประเทศต่างๆ

เมื่อราชสำนักเปลี่ยน โลกก็มักเปลี่ยนตาม

ในยุคนั้น ฝรั่งเศสถือเป็นศูนย์กลางด้านแฟชั่น มารยาท และศิลปะการใช้ชีวิต สิ่งที่เกิดขึ้นในพระราชวังแวร์ซายมักถูกชนชั้นสูงประเทศอื่นนำไปเลียนแบบ ไม่ว่าจะเป็นการแต่งกาย การจัดงานเลี้ยง หรือแม้แต่รายละเอียดเล็กๆ บนโต๊ะอาหาร การมีเกลือกับพริกไทยวางคู่กันจึงเริ่มแพร่หลายออกไปอย่างต่อเนื่อง

เหตุผลที่คู่นี้อยู่รอดมาจนทุกวันนี้

แม้จะมีเครื่องเทศอีกมากมาย แต่เกลือกับพริกไทยกลับทำหน้าที่ต่างกันอย่างลงตัว เกลือช่วยดึงรสชาติของวัตถุดิบให้เด่นขึ้น ส่วนพริกไทยเพิ่มกลิ่นหอมและความเผ็ดอ่อนๆ โดยไม่กลบรสหลักของอาหาร ทั้งสองจึงเข้ากันได้กับเมนูแทบทุกประเภท ตั้งแต่เนื้อสัตว์ ซุป ไข่ ไปจนถึงผัก

• เกลือช่วยขับรสชาติธรรมชาติของอาหาร

• พริกไทยเพิ่มมิติด้านกลิ่นและความเผ็ดแบบนุ่มนวล

• ใช้ได้กับอาหารหลากหลายโดยไม่ทำให้รสชาติเปลี่ยนไปมาก

• สะดวกสำหรับผู้รับประทานในการปรุงเพิ่มเองที่โต๊ะ

นักประวัติศาสตร์ด้านอาหารหลายคนยังอธิบายว่า เรื่องของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 เป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้พริกไทยโดดเด่นขึ้น แต่ไม่ใช่เหตุผลเพียงข้อเดียว เพราะการค้าพริกไทยที่แพร่หลายมากขึ้นและอิทธิพลของอาหารฝรั่งเศสในเวลาต่อมาก็ช่วยผลักดันให้ธรรมเนียมนี้กลายเป็นมาตรฐานของโลกตะวันตกเช่นกัน

ครั้งหน้าที่นั่งอยู่ในร้านอาหาร ลองมองไปที่ชุดเครื่องปรุงบนโต๊ะ ขวดเกลือกับขวดพริกไทยที่วางเคียงกันอาจดูธรรมดา แต่เบื้องหลังของทั้งคู่นั้นสะท้อนทั้งประวัติศาสตร์การค้า อำนาจของราชสำนัก และวิวัฒนาการของวัฒนธรรมการกินที่เดินทางข้ามศตวรรษมาจนถึงจานอาหารของเราในปัจจุบัน