เครียดทีไร...กินไม่หยุดทุกที?
ทำไมเวลา "เครียด" เราถึงยิ่งกินเก่ง? ไม่ใช่เพราะตะกละ แต่สมองกำลังสั่งให้หาอาหาร
เคยสังเกตตัวเองไหมครับ...
วันที่งานกองเต็มโต๊ะ ใกล้ถึงกำหนดส่งงาน หรือมีเรื่องให้คิดทั้งวัน จู่ ๆ ก็รู้สึกอยากกินของหวาน ชานม มันฝรั่งทอด หรือช็อกโกแลต ทั้งที่ก่อนหน้านั้นไม่ได้หิวเลย
หลายคนจึงโทษตัวเองว่า "ไม่มีวินัย" หรือ "กินเพราะปาก"
แต่ความจริงแล้ว สิ่งที่เกิดขึ้นอาจเป็นเพราะ สมองกำลังตอบสนองต่อความเครียด มากกว่าจะเป็นความอยากอาหารตามปกติ
เมื่อเครียด ร่างกายจะหลั่ง "คอร์ติซอล" (Cortisol)
เมื่อเราเผชิญกับความเครียด ไม่ว่าจะเป็นเรื่องงาน การเรียน ปัญหาครอบครัว หรือเรื่องการเงิน ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนที่ชื่อว่า Cortisol ซึ่งหลายคนเรียกว่า "ฮอร์โมนความเครียด"
ฮอร์โมนตัวนี้มีหน้าที่ช่วยให้ร่างกายพร้อมรับมือกับสถานการณ์กดดัน แต่ผลข้างเคียงอย่างหนึ่งก็คือ
ทำให้ความอยากอาหารเพิ่มขึ้น
โดยเฉพาะอาหารที่ให้พลังงานสูง เช่น ของหวาน ของทอด ของมัน ขนมขบเคี้ยว และเครื่องดื่มหวาน เพราะสมองมองว่าอาหารเหล่านี้สามารถเติมพลังงานให้ร่างกายได้อย่างรวดเร็ว
หลายคนคิดว่าตัวเอง "หิว" ทั้งที่จริง ๆ แล้ว อาจแค่กำลัง "เครียด" อยู่ก็ได้
แล้วทำไมกินแล้วถึงรู้สึกดีขึ้น?
เมื่อเราได้กินอาหารที่ชอบ สมองจะหลั่งสารสื่อประสาทที่ชื่อว่า Dopamine (โดพามีน) ซึ่งเกี่ยวข้องกับความสุขและความพึงพอใจ เราจึงรู้สึกผ่อนคลาย สบายใจ หรือมีความสุขขึ้นในช่วงสั้น ๆ
แต่ความรู้สึกนั้นมักอยู่ไม่นาน เมื่อความเครียดยังไม่หาย ความอยากกินก็กลับมาอีกครั้ง จึงเกิดเป็นวงจรที่หลายคนคุ้นเคย
เครียด → อยากกิน → รู้สึกดีขึ้นชั่วคราว → เครียดอีก → อยากกินอีก
แล้วทำไมบางคนเครียดกลับกินไม่ลง?
หลายคนอาจสงสัยว่า ตัวเองเวลาเครียดกลับไม่อยากกินอะไรเลย
สาเหตุมาจากช่วงที่ความเครียดรุนแรง ร่างกายจะหลั่ง Adrenaline (อะดรีนาลีน) ทำให้หัวใจเต้นเร็วและลดความอยากอาหารลงชั่วคราว
แต่เมื่อเหตุการณ์เริ่มคลี่คลาย ระดับอะดรีนาลีนลดลง ขณะที่คอร์ติซอลยังคงสูงอยู่ หลายคนจึงเริ่มรู้สึกหิวมากกว่าปกติ โดยเฉพาะในช่วงเย็นหรือหลังเลิกงาน
ยิ่งอดนอน คอร์ติซอลยิ่งสูง ความอยากอาหารก็ยิ่งควบคุมยาก
ทำอย่างไรไม่ให้ "กินเพราะเครียด" บ่อยเกินไป?
- ✅ ลองสังเกตตัวเองว่า "หิวจริง" หรือ "กำลังเครียด"
- ✅ พักสายตา ลุกเดิน หรือยืดเส้นยืดสายสัก 5-10 นาที
- ✅ นอนหลับให้เพียงพอ เพราะการอดนอนยิ่งทำให้คอร์ติซอลสูงขึ้น
- ✅ หากหิวจริง ควรเลือกอาหารที่มีประโยชน์แทนขนมหวานหรือของทอด
สรุป
การที่เราอยากกินตอนเครียด ไม่ได้แปลว่าเป็นคนไม่มีวินัยเสมอไป แต่เป็นกลไกตามธรรมชาติของสมองและฮอร์โมนที่พยายามทำให้ร่างกายรู้สึกดีขึ้นชั่วคราว
อย่างไรก็ตาม หากใช้การกินเป็นวิธีจัดการกับความเครียดอยู่บ่อย ๆ ก็อาจส่งผลต่อน้ำหนัก สุขภาพ และเกิดพฤติกรรมกินตามอารมณ์ (Emotional Eating) ได้ในระยะยาว
ครั้งหน้าที่เดินไปเปิดตู้เย็นตอนเครียด ลองหยุดถามตัวเองสักนิด...
"ตอนนี้เราหิวจริง ๆ หรือแค่กำลังเครียด?"
เพราะบางครั้งสิ่งที่ร่างกายต้องการ อาจไม่ใช่อาหาร แต่เป็นการพักผ่อน การเดินเล่น หรือการได้หยุดหายใจลึก ๆ สักครู่
หมายเหตุ: บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจกลไกร่างกาย ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากรู้สึกว่าพฤติกรรมการกินตามอารมณ์ส่งผลต่อสุขภาพหรือน้ำหนักอย่างต่อเนื่อง ควรปรึกษาแพทย์หรือนักโภชนาการเพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะกับตัวเอง
แหล่งข้อมูลประกอบ:
• Harvard Health Publishing — Why stress causes people to overeat
• งานวิจัยด้าน Cortisol reactivity และพฤติกรรมการกินภายใต้ความเครียด (Translational Psychiatry, 2020)
เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้ว
ทำไมป๊อปคอร์นโรงหนังถึงแพง เจาะรายได้จากตั๋วและของกินหน้าโรง
ทำไมก้นขวดน้ำอัดลมจึงเป็นห้าแฉก ส่วนขวดน้ำดื่มมักเว้าเข้าด้านใน
ยาสีฟันสามสีเกิดลายได้อย่างไร ทำไมเนื้อครีมในหลอดจึงไม่ปนกันง่าย
จาก “ศรีบูรพา” สู่คนเขียนรุ่นใหม่! “อนาคตที่เราไม่ต้องตายลำพัง” คว้ารางวัลใหญ่ จุดประกายวรรณกรรมเพื่อสังคม
เลขเด็ด เลขมาเเรง เลขดัง ชุดที่ 11 งวดวันที่ 1 ธันวาคม 2569
เเนวทางเลข 4 จตุรเทพ ประจำงวดวันที่ 1 ธันวาคม 2569 (ดุ่ย ภรัณฯ , อ.น๊อตตี้. อ.ต้น. อ.ไม้เอก)
สร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5
ทำไม รางปลั๊กไฟพ่วงมาตรฐานใหม่ ถึงต้องมีม่านชัตเตอร์พลาสติกปิดรูเต้ารับไว้ด้านใน?
รวมเลขสัตว์นำโชค วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ทำไมร้านค้าชอบตั้งราคาลงท้ายด้วยเลข 9 ทั้งที่ถูกกว่าราคาเต็มเพียงบาทเดียว




