7 เรื่องน่ารู้ “วัดเขาพระ” ร่องรอยทวารวดีบนเนินเขาอู่ทอง

7 เรื่องน่ารู้ “วัดเขาพระ” ร่องรอยทวารวดีบนเนินเขาอู่ทอง

หากพูดถึงอำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี หลายคนอาจนึกถึงเมืองโบราณที่เคยรุ่งเรืองในสมัยทวารวดี แต่บนเนินเขาขนาดย่อมแห่งหนึ่ง ยังมีวัดเก่าแก่ที่ซ่อนเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ ศิลปะ และความศรัทธาเอาไว้

สถานที่แห่งนั้นคือ วัดเขาพระศรีสรรเพชญาราม หรือชื่อเดิมที่ชาวบ้านยังเรียกกันติดปากว่า “วัดเขาพระ” ภายในวัดมีทั้งพระพุทธไสยาสน์ รอยพระพุทธบาทจำลอง โบราณวัตถุ และซากโบราณสถานจากหลายยุคสมัย

หากกำลังวางแผนเดินทางไปเยือน ลองทำความรู้จักวัดแห่งนี้ผ่าน 7 เรื่องน่าสนใจต่อไปนี้

1. เป็นวัดเก่าแก่ที่เชื่อมโยงกับสมัยทวารวดี

วัดเขาพระศรีสรรเพชญารามเป็นวัดเก่าแก่ที่สันนิษฐานว่ามีมาตั้งแต่สมัยทวารวดี เนื่องจากพบโบราณวัตถุและงานศิลปกรรมหลายประเภท เช่น พระพุทธรูปหิน พระพุทธไสยาสน์ พระพิมพ์ และเทวรูปแกะสลักจากหิน

พื้นที่แห่งนี้ยังมีร่องรอยสิ่งก่อสร้างจากสมัยต่อมา โดยเฉพาะซากเจดีย์ที่คาดว่าสร้างขึ้นในสมัยอยุธยา ซ้อนทับอยู่บนโบราณสถานเดิม จึงสะท้อนให้เห็นว่าสถานที่แห่งนี้ได้รับการใช้ประโยชน์และสืบทอดความสำคัญมาเป็นเวลายาวนาน

เพียงก้าวเข้าสู่บริเวณวัด ก็เหมือนได้เดินย้อนเวลากลับไปสัมผัสประวัติศาสตร์อีกหน้าหนึ่งของเมืองอู่ทอง

2. ต้องเดินขึ้นเขา แต่เส้นทางไม่สูงชันมาก

ตัววัดตั้งอยู่บนเนินเขาขนาดไม่สูงมาก มีบันไดปูนสำหรับเดินขึ้นไปยังบริเวณยอดเขา ระหว่างทางมีต้นไม้ให้ร่มเงา รวมถึงจุดสักการะและโบราณสถานให้แวะชมเป็นระยะ

บรรยากาศระหว่างทางค่อนข้างสงบ แตกต่างจากวัดที่ตั้งอยู่บนพื้นที่ราบ แต่ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีปัญหาเรื่องข้อเข่า หรือผู้ที่เดินทางในวันที่อากาศร้อน ควรประเมินสภาพร่างกายก่อนขึ้นไป

ควรสวมรองเท้าที่กระชับและเดินสบาย พร้อมพกน้ำดื่มติดตัว โดยเฉพาะหากเดินทางในช่วงสายหรือช่วงบ่าย

3. พระพุทธไสยาสน์ “หลวงพ่อสังฆ์ศรีสรรเพชญ์” คือจุดสำคัญ

ก่อนถึงยอดเขาจะพบถ้ำหรือเพิงผาที่ประดิษฐาน พระพุทธไสยาสน์หลวงพ่อสังฆ์ศรีสรรเพชญ์ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปที่ชาวอู่ทองให้ความเคารพศรัทธา

บริเวณดังกล่าวมีบรรยากาศเงียบสงบและเย็นสบาย หลายคนจึงใช้เวลาสักครู่กราบพระ นั่งพัก หรือทำจิตใจให้สงบ ก่อนเดินทางขึ้นไปยังส่วนบนของวัด

เมื่อเข้าไปในพื้นที่ศาสนสถาน ควรแต่งกายสุภาพ ลดเสียงสนทนา และหลีกเลี่ยงการสัมผัสโบราณวัตถุโดยไม่จำเป็น

4. บนยอดเขามีรอยพระพุทธบาทจำลองและซากเจดีย์โบราณ

เมื่อเดินถึงยอดเขา จะพบมณฑปประดิษฐาน รอยพระพุทธบาทจำลอง แกะสลักจากหินทรายสีเขียว ภายในมีลวดลายมงคล 108 ประการอยู่ในกรอบวงกลม

ข้อมูลจากแหล่งท่องเที่ยวชุมชนระบุว่า รอยพระพุทธบาทดังกล่าวเป็นงานศิลปะสมัยทวารวดีตอนปลายที่ได้รับอิทธิพลจากศิลปะขอม และมีอายุอยู่ในช่วงประมาณพุทธศตวรรษที่ 16–17

บริเวณใกล้กันยังมีซากเจดีย์ฐานสี่เหลี่ยม ซึ่งคาดว่าสร้างขึ้นในสมัยอยุธยา โดยก่อสร้างซ้อนทับบนพื้นที่โบราณสถานสมัยทวารวดี

การเดินชมอย่างช้า ๆ จะช่วยให้สังเกตเห็นรายละเอียดของวัสดุ รูปแบบศิลปกรรม และร่องรอยการเปลี่ยนแปลงของสถานที่ในแต่ละยุคสมัยได้ชัดเจนขึ้น

5. บนเขามีมุมชมทิวทัศน์ของอำเภออู่ทอง

นอกจากความสำคัญทางประวัติศาสตร์แล้ว บริเวณด้านบนยังมีศาลาและมุมพักผ่อน ซึ่งสามารถมองเห็นภูมิประเทศของอำเภออู่ทองและพื้นที่โดยรอบจากมุมสูงได้

ช่วงเช้าเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการอากาศไม่ร้อนมาก ส่วนช่วงเย็นจะได้บรรยากาศจากแสงธรรมชาติที่นุ่มนวลกว่า อย่างไรก็ตาม ควรเผื่อเวลาเดินลงจากเขาก่อนพื้นที่ปิดและก่อนท้องฟ้ามืด

นักท่องเที่ยวที่ต้องการถ่ายภาพควรระมัดระวังบริเวณบันไดและพื้นที่ต่างระดับ ไม่ควรถอยหลังหรือยืนใกล้ขอบพื้นที่เพียงเพื่อหามุมภาพ

6. ภายในวัดยังมีโบราณวัตถุที่น่าสนใจ

โบราณวัตถุสำคัญอีกชิ้นหนึ่งคือ เทวรูปจักรนารายณ์แกะสลักจากหิน มีลักษณะเป็นภาพนูนสูงของทิพยบุคคลสี่กร แต่ละกรถือสิ่งต่าง ๆ เช่น จักรและคทา

ภายในพื้นที่วัดยังพบพระพุทธรูปหิน พระพิมพ์ และโบราณวัตถุอีกหลายประเภท ซึ่งช่วยสะท้อนให้เห็นความหลากหลายทางศิลปกรรมและความเชื่อของชุมชนเมืองอู่ทองในอดีต

สำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์และโบราณคดี วัดแห่งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบศาสนกิจ แต่ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ขนาดย่อมที่ควรเดินชมอย่างสำรวมและไม่รบกวนโบราณสถาน

7. มีงานนมัสการพระพุทธไสยาสน์ปีละ 2 ครั้ง

ข้อมูลจากแหล่งท่องเที่ยวชุมชนระบุว่า วัดเขาพระศรีสรรเพชญารามจัดงานนมัสการพระพุทธไสยาสน์ปีละ 2 ช่วง ได้แก่

วันขึ้น 15 ค่ำ และแรม 1 ค่ำ เดือน 12

และ

วันขึ้น 14–15 ค่ำ และแรม 1 ค่ำ เดือน 5

ช่วงงานนมัสการจะมีพุทธศาสนิกชนและชาวบ้านเดินทางมาร่วมทำบุญ กราบไหว้ และสืบสานประเพณีของท้องถิ่น บรรยากาศจึงคึกคักกว่าวันปกติ

เนื่องจากวันตามปฏิทินจันทรคติเปลี่ยนแปลงในแต่ละปี ผู้ที่ตั้งใจเดินทางไปร่วมงานควรตรวจสอบกำหนดการล่าสุดกับทางวัดหรือหน่วยงานท่องเที่ยวในพื้นที่ก่อนออกเดินทาง

วัดเล็ก ๆ ที่ซ่อนเรื่องราวยิ่งใหญ่ของเมืองอู่ทอง

วัดเขาพระศรีสรรเพชญารามอาจไม่ได้เป็นวัดที่มีชื่อเสียงที่สุดของประเทศไทย แต่เป็นสถานที่ที่รวมศรัทธา ประวัติศาสตร์ ธรรมชาติ และโบราณคดีเอาไว้ในพื้นที่เดียว

การเดินขึ้นเขาทีละก้าวไม่เพียงนำไปสู่มุมชมเมืองอู่ทอง แต่ยังพาผู้มาเยือนผ่านร่องรอยศิลปกรรมและความเชื่อที่สืบทอดมาเป็นเวลาหลายร้อยปี

หากมีโอกาสเดินทางมายังอำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี ลองแวะใช้เวลากับวัดแห่งนี้ แล้วอาจค้นพบว่าเสน่ห์ของการเดินทางไม่ได้อยู่ที่ระยะทางเสมอไป แต่อยู่ที่เรื่องราวซึ่งเราได้เรียนรู้ระหว่างทาง

หมายเหตุสำหรับผู้เดินทาง: แหล่งข้อมูลท่องเที่ยวระบุเวลาเข้าชมไว้ที่ประมาณ 08.00–17.00 น. แต่เวลาเปิด–ปิดและการเข้าถึงพื้นที่บางส่วนอาจเปลี่ยนแปลงได้ ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดก่อนเดินทาง