รองเท้าเหม็นอับ แก้ให้หายต้องจัดการตรงไหน

กลิ่นอับในรองเท้าไม่ได้เกิดจากเหงื่อเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากความชื้นที่ค้างอยู่รวมกับแบคทีเรียบนผิวเท้า ถุงเท้า และด้านในรองเท้า พอรองเท้าแห้งไม่ทันหรือถูกใส่ซ้ำทุกวัน กลิ่นก็จะสะสมจนฉีดสเปรย์กลบแทบไม่อยู่ วิธีแก้ที่ได้ผลจึงต้องทำพร้อมกันทั้งรองเท้า ถุงเท้า และเท้า ไม่ใช่จัดการแค่จุดใดจุดหนึ่ง

หลังถอดรองเท้า อย่ารีบเก็บเข้าตู้ทันที ควรคลายเชือก เปิดลิ้นรองเท้า และดึงแผ่นรองด้านในออกถ้าถอดได้ เพื่อให้อากาศผ่านถึงส่วนที่ชื้นที่สุด รองเท้าที่เพิ่งใส่มาทั้งวันควรวางในที่โปร่ง มีลมผ่าน และหลีกเลี่ยงการตากแดดจัดนานเกินไป เพราะกาว หนังเทียม และพื้นโฟมอาจเสื่อม แข็ง หรือแยกตัวได้ง่ายขึ้น แดดอ่อนช่วงเช้าหรือการผึ่งในร่มที่อากาศถ่ายเทมักปลอดภัยกว่า

ถ้ารองเท้าเปียกจากฝนหรือเหงื่อมาก ให้ซับน้ำก่อนแล้วอัดกระดาษสะอาดเข้าไปด้านใน กระดาษจะช่วยดูดความชื้นและพยุงทรงรองเท้าได้ เปลี่ยนกระดาษเมื่อเริ่มชื้น ไม่ควรใช้กระดาษหนังสือพิมพ์กับรองเท้าสีอ่อน เพราะหมึกอาจติดด้านใน ส่วนการเป่าด้วยลมร้อนแรง ๆ ควรเลี่ยง โดยเฉพาะรองเท้ากีฬาและรองเท้าที่ติดกาว เพราะความร้อนสูงอาจทำให้วัสดุเสียรูป

รองเท้าผ้าใบที่ซักได้ควรทำความสะอาดเป็นระยะ แต่ไม่จำเป็นต้องโยนลงเครื่องซักทุกครั้ง เริ่มจากถอดเชือกและแผ่นรองพื้น แปรงฝุ่นแห้งออกก่อน แล้วใช้น้ำผสมสบู่อ่อนหรือน้ำยาซักผ้าเจือจางขัดเฉพาะบริเวณที่สกปรก ล้างฟองออกให้หมดและผึ่งจนแห้งสนิท จุดสำคัญคือคำว่าแห้งสนิท เพราะรองเท้าที่ดูแห้งจากภายนอกอาจยังชื้นอยู่ในชั้นโฟม หากรีบใส่ กลิ่นจะกลับมาเร็วกว่าเดิม

แผ่นรองพื้นรองเท้าเป็นจุดสะสมเหงื่อมากที่สุดชิ้นหนึ่ง หากมีกลิ่นแรงควรถอดซักแยกด้วยมือ ใช้สบู่อ่อน แล้วกดน้ำออกเบา ๆ แทนการบิดแรง ถ้าแผ่นรองเริ่มยุ่ย แบน แข็ง หรือมีกลิ่นฝังแน่นแม้ล้างแล้ว การเปลี่ยนใหม่อาจคุ้มกว่าพยายามดับกลิ่น เพราะวัสดุที่เสื่อมจะอุ้มความชื้นและทำความสะอาดได้ยาก

เบกกิ้งโซดาช่วยดูดกลิ่นและความชื้นได้ระดับหนึ่ง วิธีใช้ที่ไม่เลอะรองเท้าคือใส่เบกกิ้งโซดาลงในถุงผ้าบาง ถุงเท้าเก่าที่สะอาด หรือถุงกระดาษเล็ก ๆ แล้ววางค้างคืนในรองเท้า ไม่จำเป็นต้องเทผงลงไปตรง ๆ โดยเฉพาะรองเท้าหนังหรือรองเท้าสีเข้ม เพราะผงอาจติดตามตะเข็บและทำความสะอาดยาก วิธีนี้เหมาะสำหรับลดกลิ่นระหว่างวัน แต่ไม่แทนการซักเมื่อรองเท้าสกปรกมาก

สเปรย์ดับกลิ่นควรเลือกชนิดที่ระบุว่าใช้กับรองเท้าได้ และต้องปล่อยให้แห้งก่อนใส่ การฉีดจนชุ่มไม่ได้ทำให้สะอาดขึ้น กลับเพิ่มความชื้นในรองเท้าเสียด้วย สเปรย์น้ำหอมหรือผลิตภัณฑ์ที่มีกลิ่นแรงมักทำได้แค่ผสมกลิ่นใหม่เข้ากับกลิ่นเดิม ช่วงแรกอาจหอม แต่เมื่อเหงื่อออกอีกครั้งจะกลายเป็นกลิ่นที่หนักกว่าเดิม

ถุงเท้ามีผลต่อกลิ่นรองเท้ามากกว่าที่คิด ควรเปลี่ยนทุกวัน และเปลี่ยนทันทีหากเปียกชื้นจากฝนหรือเหงื่อ ถุงเท้าที่ซักแล้วแต่ยังมีกลิ่นควรแช่และซักให้สะอาดก่อนนำกลับมาใช้ เพราะการใส่ถุงเท้าที่มีแบคทีเรียสะสมลงในรองเท้าที่เพิ่งทำความสะอาด จะทำให้กลิ่นกลับมาเร็ว วัสดุที่ระบายอากาศและแห้งไวเหมาะกับคนเหงื่อออกมากกว่าถุงเท้าที่หนาแน่นและอับง่าย

การใส่รองเท้าคู่เดิมทุกวันทำให้ความชื้นสะสมต่อเนื่อง แม้ภายนอกจะดูแห้งแล้วก็ตาม ถ้าเป็นไปได้ควรสลับรองเท้าอย่างน้อยสองคู่ เพื่อให้แต่ละคู่มีเวลาระบายความชื้นเต็มที่ โดยเฉพาะรองเท้าหุ้มส้น รองเท้านิรภัย และรองเท้ากีฬาที่มีชั้นฟองน้ำหนา การสลับคู่มักช่วยลดกลิ่นได้ชัดเจนกว่าการพึ่งผลิตภัณฑ์ดับกลิ่นราคาแพง

ตู้รองเท้าก็ต้องมีอากาศถ่ายเท หากเก็บรองเท้าชื้นไว้ในตู้ปิด กลิ่นจะสะสมทั้งในรองเท้าและภายในตู้ ควรเปิดตู้ระบายอากาศเป็นระยะ เช็ดพื้นตู้ให้สะอาด และไม่วางรองเท้าเบียดกันจนลมผ่านไม่ได้ สารดูดความชื้นใช้ได้ แต่ต้องเปลี่ยนตามระยะ ไม่ควรปล่อยจนภาชนะเต็มน้ำ เพราะจะกลายเป็นแหล่งความชื้นเสียเอง

ต้นเหตุอีกด้านคือเท้า ควรล้างซอกนิ้วและฝ่าเท้าด้วยสบู่ แล้วเช็ดให้แห้งจริงก่อนใส่ถุงเท้า คนที่เหงื่อออกมากอาจใช้แป้งหรือผลิตภัณฑ์ลดความชื้นสำหรับเท้าตามฉลากได้ แต่ไม่ควรโรยหนาจนจับตัวเป็นก้อน หากมีผิวลอก คัน แสบ แตกเป็นขุย หรือมีกลิ่นรุนแรงผิดปกติ อาจไม่ได้เป็นเพียงเรื่องรองเท้าอับ แต่อาจเกี่ยวกับเชื้อราที่เท้าหรือปัญหาผิวหนัง ควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์เพื่อรักษาให้ตรงสาเหตุ

รองเท้าหนังแท้และหนังเทียมไม่ควรแช่น้ำทั้งคู่ ใช้ผ้าชุบน้ำสบู่อ่อนบิดหมาดเช็ดด้านใน แล้วผึ่งให้แห้งในที่ร่ม หนังแท้อาจต้องใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงหลังทำความสะอาดเพื่อป้องกันผิวแห้ง ส่วนรองเท้าหนังเทียมควรหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์เข้มข้นและความร้อน เพราะผิวเคลือบอาจแตกลอกได้ ก่อนใช้น้ำยาชนิดใดควรทดลองในจุดเล็กที่มองไม่เห็นก่อนเสมอ

รองเท้าบางคู่มีกลิ่นฝังแน่นจากการใช้งานมานาน ชั้นบุด้านในเสื่อม หรือเคยเปียกแล้วแห้งไม่ทั่ว ต่อให้ซักหลายครั้งก็อาจดีขึ้นเพียงชั่วคราว หากพื้นรองเท้าแตก วัสดุยุ่ย มีราขึ้น หรือมีกลิ่นกลับมาทันทีหลังทำความสะอาด การเปลี่ยนรองเท้าอาจเหมาะสมกว่า เพราะรองเท้าที่เสื่อมมากจะเก็บความชื้นและสิ่งสกปรกไว้ในชั้นวัสดุที่ล้างไม่ถึง

วิธีที่ได้ผลที่สุดไม่ใช่สูตรดับกลิ่นแรง ๆ แต่เป็นการตัดวงจรความชื้น ถอดแล้วผึ่ง แยกแผ่นรองให้แห้ง เปลี่ยนถุงเท้าทุกวัน สลับรองเท้า และทำความสะอาดก่อนกลิ่นสะสมหนัก เมื่อทำเป็นประจำ รองเท้าจะไม่ต้องรอให้เหม็นก่อนค่อยแก้ และกลิ่นอับก็จะลดลงแบบเห็นผลได้นานกว่า