ย้อนรอย บันไดเลื่อน เครื่องแรกของไทย

สวัสดีชาวโพสต์จังดันทุกคน ทุกวันนี้ไม่ว่าจะเดินเข้าห้างสรรพสินค้า สถานีรถไฟฟ้า สนามบิน หรืออาคารสำนักงาน เราก็แทบจะเจอบันไดเลื่อนอยู่ทุกที่

จนหลายคนมองว่าเป็นเรื่องธรรมดา แต่เคยสงสัยกันไหมว่า บันไดเลื่อนเครื่องแรกของประเทศไทย เริ่มใช้งานที่ไหน? แล้วในยุคนั้นคนไทยรู้สึกยังไงกับสิ่งประดิษฐ์สุดล้ำชิ้นนี้?

ถ้าย้อนเวลากลับไปเมื่อหลายสิบปีก่อน การได้เห็นบันไดที่ เดินเองได้ ถือเป็นเรื่องน่าตื่นตาตื่นใจมาก หลายคนถึงกับยืนมองด้วยความสงสัย

บางคนไม่กล้าก้าวขึ้น เพราะกลัวว่าจะล้ม หรือกลัวเท้าถูกหนีบ จนกลายเป็นเรื่องเล่าของคนรุ่นเก่าอยู่พักใหญ่

หลายคนอาจคิดว่าบันไดเลื่อนเครื่องแรกของไทยน่าจะอยู่ในห้างดังอย่างสยามเซ็นเตอร์หรือเซ็นทรัล แต่ความจริงแล้ว บันไดเลื่อนเครื่องแรกของประเทศไทยติดตั้งอยู่ที่ ห้างไนติงเกล-โอลิมปิก (Nightingale–Olympic) บนถนนตรีเพชร ย่านพาหุรัด กรุงเทพมหานคร

ห้างแห่งนี้เปิดกิจการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2473 และถือเป็นหนึ่งในห้างสรรพสินค้าสมัยใหม่แห่งแรกของประเทศไทย

ต่อมาในช่วงปลายทศวรรษ 2490 ถึงต้นทศวรรษ 2500 ได้มีการติดตั้งบันไดเลื่อนจากต่างประเทศ ซึ่งนับเป็นครั้งแรกที่คนไทยได้สัมผัสกับเทคโนโลยีนี้อย่างใกล้ชิด

ในยุคนั้น การขึ้นบันไดเลื่อนไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับทุกคน เพราะหลายคนไม่เคยเห็นมาก่อน บางคนยืนลังเลอยู่นาน ไม่กล้าก้าวขึ้น

บางคนถึงกับต้องให้พนักงานคอยจับมือพาขึ้น ส่วนเด็กๆ กลับตื่นเต้นสุดๆ อยากขึ้นลงซ้ำหลายรอบ แม้จะไม่ได้ซื้อของก็ตาม

มีเรื่องเล่าจากพนักงานและลูกค้ารุ่นเก่าว่า ช่วงแรกๆ ห้างต้องมีพนักงานคอยยืนประจำอยู่หน้าบันไดเลื่อน เพื่อคอยแนะนำว่าให้ก้าวขึ้นตอนไหน

ยืนตรงไหน และลงอย่างไร เพราะหลายคนไม่เคยใช้งานมาก่อน บางคนถึงกับยกเท้าค้างไว้ ไม่กล้าก้าวลง จนเกิดภาพชวนอมยิ้มอยู่บ่อยครั้ง

บันไดเลื่อนในสมัยนั้นไม่ได้เป็นเพียงอุปกรณ์อำนวยความสะดวก แต่ยังเป็นเหมือน ของโชว์ ที่แสดงให้เห็นถึงความทันสมัยของห้างสรรพสินค้าใ

ครได้มาลองขึ้นก็ถือว่าได้สัมผัสเทคโนโลยีล้ำยุค หลายครอบครัวพาลูกหลานมาห้างเพียงเพื่อมาดูบันไดเลื่อนด้วยซ้ำ

หลังจากนั้น เมื่อเศรษฐกิจไทยเติบโตขึ้น ห้างสรรพสินค้าแห่งใหม่อย่างไทยไดมารู สยามเซ็นเตอร์ เซ็นทรัล และอีกหลายแห่ง ก็เริ่มติดตั้งบันไดเลื่อนตามมา จนกลายเป็นมาตรฐานของอาคารขนาดใหญ่ในเวลาต่อมา

ปัจจุบัน คนไทยใช้งานบันไดเลื่อนกันวันละนับล้านครั้ง แทบไม่มีใครรู้สึกตื่นเต้นเหมือนเมื่อก่อน แต่ถ้ามองย้อนกลับไป จะพบว่าอุปกรณ์ธรรมดาชิ้นนี้ เคยเป็นสัญลักษณ์ของความเจริญและความทันสมัยของประเทศเลยทีเดียว

ที่น่าสนใจคือ ห้างไนติงเกล-โอลิมปิก ยังคงเปิดให้บริการมาจนถึงปัจจุบัน แม้บรรยากาศภายในจะยังคงกลิ่นอายยุคเก่า

แต่ก็กลายเป็นเหมือนพิพิธภัณฑ์มีชีวิต ที่พาเราย้อนเวลากลับไปสัมผัสยุคที่คนไทยกำลังเริ่มรู้จักเทคโนโลยีใหม่ๆ และหนึ่งในนั้นก็คือ บันไดเลื่อนเครื่องแรกของประเทศไทย นั่นเอง

แหล่งข้อมูล

• ห้างไนติงเกล-โอลิมปิก (ประวัติและข้อมูลกิจการ)
• กรมศิลปากร และข้อมูลประวัติศาสตร์ย่านพาหุรัด
• บทความและบันทึกประวัติศาสตร์ห้างสรรพสินค้าไทยยุคแรก
• หนังสือเกี่ยวกับพัฒนาการห้างสรรพสินค้าในประเทศไทย