5 จังหวัดที่ร้อนที่สุดในไทย กับสถิติพีกสุดที่หลายคนไม่เคยรู้

        พอพูดถึงเรื่อง "เมืองที่ร้อนที่สุดในประเทศไทย" ภาพแรกในหัวของใครหลายคนคงหนีไม่พ้นสุรินทร์ บุรีรัมย์ หรือจังหวัดทางภาคอีสานที่ภาพจำของเรามักจะผูกอยู่กับความแห้งแล้ง หรืออาจจะนึกถึงกรุงเทพฯ ที่เดินไปทางไหนก็เจอแต่อบอ้าวและไอความร้อนจากตึกคอนกรีต

        แต่เอาเข้าจริง... ถ้าเราไปกางสถิติของกรมอุตุนิยมวิทยาที่บันทึกไว้ตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา รายชื่อจังหวัดที่ครองแชมป์ความอุณหภูมิสูงลิ่วระดับตับแตก กลับกลายเป็นจังหวัดที่เราคาดไม่ถึง และบางจังหวัดก็มีป่าไม้เขียวขจีหรืออยู่ติดแม่น้ำสายใหญ่ด้วยซ้ำ!

        น่าสนใจตรงที่ ปัจจัยที่ทำให้จังหวัดเหล่านี้ร้อนจัด ไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าอยู่ใกล้ rov หรือภาคไหนเป็นหลัก แต่กลับเป็นเรื่องของ "ภูมิประเทศ" อย่างแอ่งกระทะและแนวทิวเขาที่บดบังลม วันนี้เราจะพาไปเจาะลึก 5 จังหวัดที่ครองสถิติดินแดนสุดโหดแห่งความร้อนในไทยกันครับ

1. แม่ฮ่องสอน - เมืองในหมอก... ที่ซ่อนสถิติความร้อนระดับตำนาน

        เชื่อไหมว่าจังหวัดที่ทุกคนนึกถึงไอหมอก สายลมเย็น และการท่องเที่ยวช่วงฤดูหนาวอย่างแม่ฮ่องสอน แท้จริงแล้วคือหนึ่งในพื้นที่ที่ร้อนที่สุดในประเทศไทย!

สถิติอุณหภูมิสูงสุดตลอดกาลของแม่ฮ่องสอนเคยพุ่งสูงถึง 44.6 องศาเซลเซียส (เมื่อวันที่ 28 เมษายน 2559) ซึ่งถือเป็นสถิติอุณหภูมิสูงสุดที่เคยบันทึกได้ในประเทศไทยเทียบเท่ากับจังหวัดตาก

สาเหตุสำคัญมาลักษณะภูมิประเทศที่เป็น "แอ่งกระทะ" มีทิวเขาสลับซับซ้อนล้อมรอบ ตัวเมืองตั้งอยู่ในหุบเขา ลมภายนอกจึงพัดเข้ามาถ่ายเทได้ยาก ในช่วงฤดูร้อน อากาศร้อนจะถูกกักเก็บไว้ในแอ่งแห่งนี้ ประกอบกับปรากฏการณ์ชีวภาพและการเผาป่าในพื้นที่ข้างเคียง ทำให้แม่ฮ่องสอนในฤดูร้อนอบอ้าวและร้อนจัดจนหลายคนประหลาดใจ

2. ตาก - แชมป์ร่วมอุณหภูมิพุ่งทะลุปรอท

        หากจะพูดถึงจังหวัดที่เป็นเจ้าของสถิติอุณหภูมิสูงที่สุดในประวัติศาสตร์ไทยร่วมกับแม่ฮ่องสอน ก็ต้องมีชื่อของ "ตาก" อยู่ด้วยอย่างแน่นอน โดยอำเภอเมืองตากเคยบันทึกอุณหภูมิได้สูงถึง 44.6 องศาเซลเซียส เมื่อปี 2559 เช่นกัน

หลายคนอาจคิดว่าตากเป็นจังหวัดทางเหนือที่มีป่าไม้สมบูรณ์น่าจะเย็นสบาย แต่ในความเป็นจริง พื้นที่ส่วนใหญ่ของตากอยู่หลังแนวทิวเขาถนนธงชัยและทิวเขาตนาวศรี ซึ่งทำหน้าที่เป็นปราการธรรมชาติคอยบกบังลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้

เมื่อลมความชื้นพัดมาจากฝั่งเมียนมาและปะทะกับทิวเขา อากาศจะถูกบังคับให้ยกตัวขึ้นและสลัดความชื้นออกเป็นฝนอยู่ที่หน้าเขา พออากาศแห้งนี้เคลื่อนข้ามยอดเขาลงมาสู่ฝั่งจังหวัดตาก มันจะจมตัวลงและกดทับจนอุณหภูมิยิ่งพุ่งสูงขึ้นไปอีก (ปรากฏการณ์ Foehn Wind) ทำให้ตากกลายเป็นเมืองที่แผดเผาอย่างหนักในช่วงเมษายนของทุกปี

3. ลำปาง - ถ่านหินลือชา เมืองแอ่งกระทะสุดอ้าว

        "ลำปางหนาวมาก" อาจเป็นคำฮิตติดปากในอดีต แต่ถ้าเป็นฤดูร้อน ต้องบอกเลยว่า "ลำปางร้อนมาก" ของจริง! เพราะลำปางมักจะติดอันดับ Top 3 จังหวัดที่มีอุณหภูมิแตะระดับ 40-43 องศาเซลเซียสแทบทุกปี

ตัวเลขสถิติอุณหภูมิสูงสุดของลำปางเคยพุ่งไปถึง 44.2 องศาเซลเซียส (ที่อำเภอแม่เมาะ)

เหตุผลก็คล้ายคลึงกับแม่ฮ่องสอน คือตัวจังหวัดตั้งอยู่ในลักษณะแอ่งกระทะขนาดใหญ่ มีทิวเขาล้อมรอบเกือบทุกทิศทาง ลมพัดเข้าถึงยาก ลมระบายออกได้น้อย ความร้อนที่สะสมจากผืนดินในตอนกลางวันจึงระบายออกได้ช้ามาก ส่งผลให้บรรยากาศช่วงกลางวันร้อนอบอ้าวเหมือนอยู่ในเตาอบดิบๆ เลยทีเดียว

4. กาญจนบุรี - ดินแดนตะวันตกที่แดดเผาจนต้องร้องขอชีวิต

        พอพูดถึงภาคกลางหรือภาคตะวันตก คนมักนึกถึงกาญจนบุรีในมุมของแม่น้ำเอควา น้ำตกเอราวัณ หรือล่องแพชิลๆ แต่เอาเข้าจริง กาญจนบุรีคือหนึ่งในพื้นที่ที่ร้อนติดอันดับต้นๆ ของประเทศมาโดยตลอด

สถิติความร้อนสูงสุดของกาญจนบุรีเคยบันทึกไว้ได้ที่ 43.5 องศาเซลเซียส

ปัจจัยหลักที่ทำให้กาญจนบุรีร้อนระอุ คือตำแหน่งที่ตั้งที่อยู่ใต้ร่มเงาฝน (Rain Shadow) ของทิวเขาตนาวศรี อากาศที่พัดผ่านเข้ามาเป็นอากาศแห้งและร้อน นอกจากนี้ ภูมิประเทศส่วนใหญ่ที่เป็นเขาหินปูนยังช่วยดูดซับและกระจายความร้อนกลับออกมาสู่บรรยากาศได้เป็นอย่างดี ใครที่เคยไปเที่ยวสังขละบุรีหรือไทรโยคช่วงเดือนเมษายน น่าจะสัมผัสได้ถึงแดดที่แผดเผาจนแทบละลาย

5. นครสวรรค์ - ประตูสู่ภาคเหนือ ศูนย์รวมความร้อนจ่านกแก้ว

        นครสวรรค์ เมืองปากน้ำโพที่เป็นจุดกำเนิดของแม่น้ำเจ้าพระยา หลายคนนึกว่าอยู่ใกล้แหล่งน้ำขนาดใหญ่น่าจะช่วยให้อากาศผ่อนคลายความร้อนลงได้บ้าง แต่สถิติกลับบอกตรงกันข้าม!

อุณหภูมิสูงสุดที่เคยบันทึกได้ในนครสวรรค์สูงถึง 43.7 องศาเซลเซียส

ทำไมเมืองที่มีแม่น้ำสี่สายไหลมารวมกันถึงร้อนขนาดนี้? คำตอบคือ ลมประจำฤดูมักพัดพาความชื้นผ่านไป แต่พื้นที่ส่วนใหญ่ของนครสวรรค์เป็นราบลุ่มกว้างใหญ่ที่รับแสงแดดแบบเต็มๆ ตลอดทั้งวัน ประกอบกับโครงสร้างเมืองและการใช้พื้นที่ทำการเกษตรแบบเปิดกว้าง ทำให้ไร้ร่มเงาไม้ยืนต้นขนาดใหญ่คอยบดบัง รังสีความร้อนจึงแผ่ลงสู่พื้นดินโดยตรงไม่มีอะไรคอยซับความร้อนเอาไว้เลย

จริง ๆ แล้ว ความร้อนของแต่ละพื้นที่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าตั้งอยู่เหนือหรือใต้ แต่อยู่ที่องค์ประกอบทางภูมิศาสตร์และทิศทางลมเป็นสำคัญ การเข้าใจเงื่อนไขเหล่านี้ทำให้เรามองเห็นภาพรวมธรรมชาติของประเทศไทยได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

แล้วคุณล่ะครับ? เคยไปเยือนจังหวัดเหล่านี้ช่วงหน้าร้อนบ้างไหม หรือมีจังหวัดไหนที่คุณเคยไปแล้วรู้สึกว่าร้อนยิ่งกว่าสถิติพวกนี้อีก ชวนมาคอมเมนต์คุยกันได้เลยครับ!