ทำไม ตึกสูงๆ เวลาโดนลมพายุถึงโยกตัวได้ ?
สวัสดีชาวโพสต์จังกันทุกคน เวลาเห็นคลิปตึกระฟ้าสูงหลายสิบหรือหลายร้อยชั้นในต่างประเทศ โยกไปโยกมาตอนเจอลมแรงหรือพายุ หลายคนตกใจ คิดว่าตึกกำลังจะถล่มแล้วแน่ๆ
แต่รู้ไหมว่า ความจริงแล้ว การที่ตึกสูง โยกได้ กลับเป็นเรื่องที่วิศวกรตั้งใจออกแบบไว้ตั้งแต่แรก
ถ้าตึกสูงแข็งทื่อจนไม่ยอมขยับเลยต่างหาก อาจอันตรายกว่าที่คิด หลายคนอาจนึกภาพว่า อาคารยิ่งแข็งแรงก็ยิ่งต้องนิ่งเหมือนภูเขา แต่ความจริงแล้ว ตึกสูงไม่ต่างจากต้นไม้เลย
ลองนึกถึงต้นไม้ใหญ่เวลาเจอลมแรง ถ้ามันยืนนิ่งแข็งเป๊ะ ไม่ยอมเอนเลย โอกาสหักกลางลำต้นมีสูงมาก แต่เพราะมันสามารถเอนไปตามแรงลมแล้วค่อยเด้งกลับได้ จึงช่วยลดแรงที่มากระแทกได้มหาศาล
ตึกระฟ้าก็ใช้หลักการเดียวกัน เมื่อมีลมพัดเข้าชนอาคาร โดยเฉพาะตึกที่สูงเกิน 150-200 เมตร
แรงลมจะมหาศาลกว่าที่พื้นดินหลายเท่า ถ้าตึกแข็งจนไม่ยอมขยับ แรงทั้งหมดจะไปกดอยู่ที่โครงสร้างและฐานรากเต็มๆ เป็นเวลานาน ซึ่งอาจทำให้เกิดความเสียหายสะสมในระยะยาว
ด้วยเหตุนี้ วิศวกรจึงออกแบบให้ตัวอาคารสามารถ ยืดหยุ่นได้เล็กน้อย เพื่อกระจายแรงแทนที่จะรับแรงทั้งหมดแบบตรงๆ
แน่นอนว่าคำว่าโยก ไม่ได้หมายถึงโยกเหมือนต้นมะพร้าวนะ ส่วนใหญ่แล้ว การเคลื่อนตัวของยอดตึกจะอยู่เพียงหลักไม่กี่เซนติเมตรไปจนถึงประมาณ 1-2 เมตรในอาคารที่สูงมากๆ และเกิดเฉพาะตอนมีลมแรงหรือพายุเท่านั้น
สำหรับคนที่อยู่ชั้นล่างแทบจะไม่รู้สึกอะไรเลย แต่ถ้าอยู่ชั้นบนสุด บางครั้งอาจรู้สึกเหมือนพื้นไหวเบาๆ หรือเหมือนอยู่บนเรือ ซึ่งเป็นเรื่องปกติของตึกสูง
หลายคนอาจสงสัยว่า แล้วถ้าโยกมากๆ คนข้างในจะเวียนหัวไหม คำตอบคือ ไม่เหลือ
ช่วงแรกๆที่เริ่มสร้างตึกระฟ้า วิศวกรพบว่าตัวตึกแข็งแรงก็จริง แต่คนที่อยู่ชั้นบนกลับเวียนหัว คลื่นไส้ หรือรู้สึกไม่สบาย เพราะอาคารแกว่งมากเกินไป
จึงมีการคิดค้นอุปกรณ์สุดเจ๋งขึ้นมา เรียกว่า Tuned Mass Damper (TMD) หรือ ตุ้มน้ำหนักลดการสั่น
มันคือก้อนเหล็กหรือคอนกรีตขนาดมหึมาที่มีน้ำหนักหลายร้อยถึงหลายพันตัน ติดตั้งไว้ใกล้ยอดตึก
เวลาลมพัดจนตัวอาคารเริ่มโยก เจ้าตุ้มยักษ์นี้จะเหวี่ยงไปในทิศตรงข้าม ช่วยหักล้างแรงสั่น ทำให้ตึกแกว่งน้อยลงและคนในอาคารรู้สึกสบายขึ้น
ตัวอย่างที่โด่งดังที่สุดคือ Taipei 101 ประเทศไต้หวัน ซึ่งติดตั้งลูกตุ้มเหล็กสีทองหนักกว่า 660 ตัน เอาไว้กลางตึกจนกลายเป็นจุดท่องเที่ยวไปเลย
ไม่ใช่แค่ลมนะ หลายประเทศที่เกิดแผ่นดินไหวบ่อย เช่น ญี่ปุ่น ก็ออกแบบให้อาคารสามารถ ขยับตัว ได้เช่นกัน
เพราะถ้าตึกแข็งเกินไป เวลาแผ่นดินไหว แรงสั่นสะเทือนจะถูกส่งเข้าโครงสร้างโดยตรง มีโอกาสแตกร้าวหรือพังได้ง่ายกว่า
จึงมีการใช้ทั้งฐานรองรับแรงสั่นสะเทือน เหล็กที่ยืดหยุ่นได้ และระบบลดแรงสั่นสะเทือนหลายรูปแบบ เพื่อให้อาคารเคลื่อนตัวไปกับแรงธรรมชาติแทนที่จะฝืนมัน
ฟังดูแปลก แต่ในวงการวิศวกรรมมีคำพูดที่ใช้กันบ่อยว่า
"ตึกที่ดี ไม่ใช่ตึกที่ไม่โยก แต่เป็นตึกที่โยกได้อย่างปลอดภัย"
แหล่งข้อมูล
- Council on Tall Buildings and Urban Habitat (CTBUH)
- American Society of Civil Engineers (ASCE)
- National Geographic – How Skyscrapers Survive Wind and Earthquakes
- Taipei 101 Official – Tuned Mass Damper Information
เขียนโดย rollwithus
ลาภลอย เปิดโพยหวยงวด 1 ธ.ค. 69 แยกเลขเด่นบน–ล่าง มีชุดมาชัวร์พร้อมเลขวงกลมเน้น
Moody's ปรับลดอันดับความน่าเชื่อถือของ Nvidia!
เลขเด็ดไพ่ยิปซี งวด 1 ธันวาคม 2569 รวมเลขเด่นและเลขท้าย 2 ตัว
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
สี จิ้นผิง ให้การต้อนรับทรัมป์ที่สนามบินด้วยตนเอง! สามมหาอำนาจจากสหรัฐอเมริกา จีน และรัสเซีย พบกันแล้วที่เซินเจิ้น
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
โซเชียลฮือฮา! "พิม พิมประภา" ถ่ายติดวัตถุปริศนาลอยอยู่บนท้องฟ้า..คาดว่าเป็น "จานบินต่างดาว"
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
น้ำตกที่ใหญ่และสวยงามที่สุด อันดับหนึ่งของประเทศไทย
ตำนานเรื่องหลอกลวงแห่งถนนเบอร์เนอร์ส (Berners Street Hoax) วีรกรรมปั่นป่วนลอนดอนปี 1810
แมวสีสวาดสุดโหด! โผล่หน้าบ้านทีไร หมาทั้งซอยเงียบกริบวิ่งหนีกระเจิง 🤣
ฟูตะ เรดแพนด้าวัย 23 ปีในญี่ปุ่น คว้าสถิติโลกกินเนสส์ เรดแพนด้าที่มีชีวิตอายุยืนที่สุดในกรงเลี้ยง
ปราสาทแม่บุญตะวันตก (West Mebon) แห่งเมืองพระนคร คืนชีพหินต่อหินหลังบูรณะนาน 14 ปี
ตำนานเรื่องหลอกลวงแห่งถนนเบอร์เนอร์ส (Berners Street Hoax) วีรกรรมปั่นป่วนลอนดอนปี 1810
ทำไมฝาปากกาลูกลื่นจึงต้องเจาะรูไว้ตรงปลาย? รูเล็ก ๆ ที่อาจช่วยรักษาชีวิตคนได้
