ทำไมต้องมีแท่งปูนอยู่ริมถนน และมีตัวเลขติดไว้ด้วย ?

สวัสดีชาวโพสต์จังกันทุกคน เคยสังเกตกันไหม เวลาขับรถออกต่างจังหวัดหรือวิ่งตามถนนสายหลัก เราจะเห็นแท่งปูนสีขาวเล็กๆ ตั้งอยู่ริมทางเป็นระยะ บางแท่งมีตัวเลขอย่างกม. 52บางแท่งเขียน123+400หรือมีชื่อถนนกำกับไว้

ส่วนใหญ่คนก็แค่ขับผ่าน แล้วคิดในใจว่า "อ๋อ...คงเอาไว้บอกระยะทาง" จากนั้นก็ไม่เคยสนใจมันอีกเลย

แต่รู้ไหมว่า แท่งปูนเล็กๆ ที่ดูธรรมดาสุดๆ นี่แหละ กลับเป็นหนึ่งในอุปกรณ์ที่สำคัญที่สุดของระบบถนนในประเทศไทย และในหลายเหตุการณ์ มันก็มีส่วนช่วยให้เจ้าหน้าที่ไปช่วยผู้ประสบอุบัติเหตุได้เร็วขึ้น จนช่วยชีวิตคนมาแล้วไม่น้อย

แท่งปูนพวกนี้มีชื่อเรียกว่า หลักกิโลเมตร หรือ หลักบอกระยะทาง กรมทางหลวงและกรมทางหลวงชนบทจะติดตั้งไว้ตามถนนสายต่างๆ ทั่วประเทศ โดยเริ่มนับจากจุดเริ่มต้นของถนนสายนั้นไปเรื่อยๆ

หลายคนเข้าใจผิดว่าถ้าเห็นเขียนว่า กม.150 แปลว่าเหลืออีก 150 กิโลเมตรจะถึงปลายทาง

จริงๆ แล้วไม่ใช่เลย ตัวเลขนี้หมายถึง คุณกำลังอยู่ห่างจาก จุดเริ่มต้นของถนนสายนี้ เป็นระยะทาง 150 กิโลเมตร ไม่ได้เกี่ยวกับปลายทางเลย เพราะถนนแต่ละสายมีความยาวไม่เท่ากัน

แล้วตัวเลขที่เห็นเป็นแบบ 45+800 ล่ะ? อันนี้หลายคนงงหนักกว่าเดิมจริงๆ อ่านง่ายมาก เลข 45 หมายถึงหลักกิโลเมตรที่ 45 ส่วน +800 หมายถึงเลยหลักกิโลเมตรนั้นมาอีก 800 เมตร รวมแล้วก็คือ ตำแหน่งที่อยู่ห่างจากจุดเริ่มต้นของถนน 45 กิโลเมตร 800 เมตร

วิธีนี้ช่วยให้สามารถระบุตำแหน่งได้ละเอียดกว่าการบอกแค่หลักกิโลเมตรธรรมดา ซึ่งมีประโยชน์มากเวลาต้องทำงานบนถนน

หลายคนอาจสงสัยว่า แล้วทุกวันนี้มี Google Maps มี GPS แล้ว ยังต้องใช้หลักกิโลเมตรอีกเหรอ?

คำตอบคือ ยังจำเป็นมาก เพราะเวลามีอุบัติเหตุบนถนนสายยาวๆ โดยเฉพาะช่วงที่ไม่มีบ้าน ไม่มีปั๊มน้ำมัน ไม่มีร้านสะดวกซื้อ หรือไม่มีจุดสังเกตอะไรเลย เจ้าหน้าที่กู้ภัยมักจะถามผู้แจ้งเหตุเพียงประโยคเดียวว่า

"อยู่หลักกิโลเมตรที่เท่าไหร่?"

แค่รู้ตัวเลขบนหลักกิโลเมตร เจ้าหน้าที่ก็สามารถเปิดแผนที่ของกรมทางหลวง แล้วระบุตำแหน่งได้แทบจะทันที ไม่ว่าจะเป็นตำรวจ รถพยาบาล กู้ภัย หรือเจ้าหน้าที่ซ่อมบำรุง ต่างก็ใช้ข้อมูลชุดเดียวกันทั้งหมด ทำให้ไปถึงจุดเกิดเหตุได้เร็วขึ้น ไม่ต้องเสียเวลาขับหาว่า โค้งไหน หรือ ต้นไม้ต้นไหน

บางครั้งเวลาเพียงไม่กี่นาทีก็อาจเป็นตัวตัดสินชีวิตของผู้บาดเจ็บได้เลย

ประโยชน์ของมันไม่ได้มีแค่เรื่องอุบัติเหตุเท่านั้น

เวลามีการซ่อมถนน เจ้าหน้าที่จะไม่บอกกันว่า "ไปซ่อมตรงก่อนถึงปั๊มน้ำมัน" หรือ "ซ่อมตรงโค้งใหญ่"

แต่จะระบุเป็น กม.78+200 ถึงกม.79+100

ทุกคนจะเข้าใจตรงกันทันทีว่าเป็นช่วงไหน ไม่ต้องเดา ลดโอกาสทำงานผิดตำแหน่ง และยังช่วยวางแผนปิดการจราจรหรือเบี่ยงเส้นทางได้แม่นยำกว่าเดิม

นักปั่นจักรยาน นักวิ่งมาราธอน หรือคนที่ชอบเดินทางไกลก็อาศัยหลักกิโลเมตรเหมือนกัน หลายคนใช้เป็นตัววัดระยะทางแบบง่ายๆ

เช่น เริ่มปั่นจากหลักกิโลเมตรที่ 20 ไปถึงหลักกิโลเมตรที่ 50 ก็รู้ทันทีว่าวันนี้ปั่นมาแล้วประมาณ 30 กิโลเมตร โดยไม่ต้องเปิดแอปนำทางตลอดเวลา

ที่น่าสนใจคือ ระบบแบบนี้ไม่ได้มีเฉพาะประเทศไทย ประเทศต่างๆ ทั่วโลกก็ใช้เหมือนกัน เพียงแต่บางประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา จะใช้หน่วย ไมล์ (Mile Marker) แทน

กิโลเมตร หลักการทำงานแทบไม่ต่างกันเลย เพราะจุดประสงค์หลักคือใช้เป็นตำแหน่งอ้างอิงมาตรฐานของถนนทั้งสาย

แม้แต่ในยุคที่สมาร์ตโฟนแทบจะอยู่ในมือทุกคน หลักกิโลเมตรก็ยังไม่ถูกยกเลิก เพราะมันไม่ต้องใช้ไฟฟ้า ไม่ต้องมีสัญญาณอินเทอร์เน็ต และไม่ต้องพึ่งดาวเทียม

ต่อให้โทรศัพท์แบตหมด มือถือไม่มีสัญญาณ หรือ GPS ใช้งานไม่ได้ ตัวเลขบนหลักกิโลเมตรก็ยังบอกตำแหน่งของคุณได้เหมือนเดิม

แหล่งข้อมูล

• กรมทางหลวง (Department of Highways)
• กรมทางหลวงชนบท
• คู่มือมาตรฐานงานบำรุงรักษาทางหลวง
• Federal Highway Administration (FHWA) – Mile/Kilometer Marker System