นับวันเกิดจากท้องแม่ไหม

คำถามว่า “วันเกิดนับตอนที่อยู่ในท้องแม่เก้าเดือนด้วยไหม” เป็นเรื่องที่หลายคนเคยสงสัย เพราะถ้ามองตามความจริงทางชีววิทยา ชีวิตของคนเราเริ่มต้นก่อนวันที่คลอดออกมา แต่ในทางการนับอายุและการใช้ชีวิตทั่วไป วันเกิดจะเริ่มนับจากวันที่เด็กเกิดออกมาสู่โลกภายนอก

ช่วงเวลาที่อยู่ในครรภ์มารดาเรียกว่า ระยะตั้งครรภ์ หรือช่วงก่อนเกิด เป็นช่วงที่ร่างกายของทารกกำลังพัฒนา จากเซลล์เล็ก ๆ ค่อย ๆ เติบโตเป็นอวัยวะต่าง ๆ จนพร้อมสำหรับการคลอด ระยะนี้มีความสำคัญมาก เพราะเป็นช่วงที่กำหนดพื้นฐานหลายอย่างของร่างกาย เช่น การเจริญเติบโตของสมอง ระบบประสาท และอวัยวะภายใน

อย่างไรก็ตาม เวลาที่อยู่ในท้องแม่จะไม่ถูกนำมารวมเป็นอายุหลังเกิดในชีวิตประจำวัน เช่น เด็กที่คลอดวันที่ 1 มกราคม จะมีอายุ 1 ปีในวันที่ 1 มกราคมของปีถัดไป ไม่ใช่เมื่อรวมเวลาอยู่ในครรภ์ประมาณ 9 เดือนแล้วกลายเป็นอายุ 1 ปี 9 เดือน

เหตุผลที่วันเกิดเริ่มนับจากวันที่คลอด เพราะเป็นจุดที่สามารถกำหนดได้ชัดเจนและใช้เป็นมาตรฐานร่วมกัน คนแต่ละคนมีระยะเวลาตั้งครรภ์ไม่เท่ากัน บางคนคลอดก่อนกำหนด บางคนคลอดเกินกำหนด หากนำช่วงเวลาในครรภ์มารวมเป็นอายุ จะทำให้การนับอายุของแต่ละคนไม่ตรงกัน

ในทางการแพทย์ก็มีการนับอายุอีกแบบหนึ่งที่แตกต่างออกไป เรียกว่าอายุครรภ์ ใช้สำหรับติดตามพัฒนาการของทารกในระหว่างตั้งครรภ์ เช่น แพทย์อาจบอกว่าทารกมีอายุครรภ์ 20 สัปดาห์ หรือ 30 สัปดาห์ การนับแบบนี้ไม่ได้หมายถึงอายุของคนคนนั้น แต่เป็นการบอกระยะเวลาการพัฒนาของทารกก่อนเกิด

บางวัฒนธรรมมีแนวคิดว่าควรรวมช่วงเวลาที่อยู่ในครรภ์เข้าไปด้วย เพราะมองว่าชีวิตเริ่มต้นตั้งแต่มีการปฏิสนธิ จึงมีการนับอายุแบบที่เรียกว่าอายุแบบดั้งเดิมหรืออายุรวมปีเกิดในบางพื้นที่ วิธีคิดนี้ทำให้เด็กแรกเกิดอาจถูกนับว่ามีอายุ 1 ปีแล้ว แต่ไม่ได้เป็นระบบเดียวกับการนับอายุสากลที่ใช้กันทั่วไปในปัจจุบัน

การนับวันเกิดจึงขึ้นอยู่กับว่ากำลังพูดถึงเรื่องอะไร หากเป็นวันเกิดในบัตรประชาชน เอกสารราชการ การเรียน การทำงาน หรือการคำนวณอายุ จะใช้วันที่เด็กเกิดจริงเป็นหลัก แต่ถ้าพูดถึงการพัฒนาของมนุษย์ตั้งแต่เริ่มต้น ก็สามารถพูดได้ว่าชีวิตของคนเราเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงตั้งแต่ก่อนคลอด

ช่วงเก้าเดือนในท้องแม่จึงเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางชีวิต แต่ไม่ได้ถูกนับเป็นอายุหลังเกิด เพราะคำว่า “อายุ” ในชีวิตประจำวันถูกกำหนดให้เริ่มจากวันที่เราเกิดออกมา ไม่ใช่วันที่เราเริ่มเติบโตอยู่ในครรภ์

ดังนั้น คำตอบสั้น ๆ คือ วันเกิดไม่นับรวมเก้าเดือนที่อยู่ในท้องแม่ แต่ช่วงเวลานั้นถือเป็นช่วงเริ่มต้นของการก่อตัวเป็นมนุษย์ และมีความสำคัญต่อชีวิตหลังเกิดอย่างมาก