“ปลาตาใส” ปลาใต้ทะเลลึกที่มองทะลุหน้าผากตัวเอง ด้วยดวงตาทรงกระบอกซ่อนอยู่ภายในหัว!
หากมองจากด้านหน้า หลายคนอาจเข้าใจว่าจุดดำเล็ก ๆ เหนือปากคือดวงตาของมัน แต่ความจริงแล้วจุดเหล่านั้นเป็นอวัยวะรับกลิ่น ส่วนดวงตาที่แท้จริงกลับเป็นลูกกลมสีเขียวสองดวง ซึ่งซ่อนอยู่ภายในหัวโปร่งใสราวกับห้องนักบินกระจก
นี่คือ ปลาตาใส หรือ Pacific barreleye มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Macropinna microstoma ปลาทะเลลึกหน้าตาประหลาดที่สามารถหมุนดวงตาทรงกระบอกจากด้านบนลงมามองด้านหน้าได้ ขณะกำลังจับและกินเหยื่อ
หัวใสเหมือนโดมกระจก ไม่ใช่กะโหลกหายไป
ส่วนที่โปร่งใสบนหัวเป็นเนื้อเยื่อรูปโดมซึ่งภายในเต็มไปด้วยของเหลว ทำหน้าที่ปกคลุมและปกป้องดวงตา ไม่ได้หมายความว่าหัวของปลาว่างเปล่าหรือไม่มีกะโหลก
ความโปร่งใสช่วยให้แสงจากด้านบนส่องผ่านลงไปถึงดวงตาที่ซ่อนอยู่ภายในได้ โดยดวงตาทั้งสองมีรูปร่างยาวคล้ายกระบอกหรือถัง จึงเป็นที่มาของชื่อ barreleye ซึ่งแปลประมาณว่า “ตาทรงกระบอก”
ดวงตาสีเขียวที่เห็นอยู่ข้างใน
สิ่งที่ดูเหมือนลูกแก้วสีเขียวสองลูกคือเลนส์ของดวงตาจริง ดวงตาชนิดนี้ไวต่อแสงมาก เหมาะกับการมองเห็นในบริเวณที่แทบไม่มีแสงแดดเหลืออยู่
สีเขียวอาจช่วยกรองแสงจากผิวน้ำ ทำให้ปลาสามารถแยกเงาของสัตว์หรือแสงเรืองจากเหยื่อที่อยู่ด้านบนได้ดีขึ้น ขณะที่จุดเล็ก ๆ เหนือปากซึ่งดูคล้ายตาปลาทั่วไปนั้น แท้จริงคือรูรับกลิ่นหรือ nares ทำหน้าที่ใกล้เคียงกับรูจมูกของมนุษย์
ทำไมดวงตาต้องหันขึ้นด้านบน?
ปลาตาใสอาศัยอยู่ในเขตทะเลสนธยา หรือ twilight zone ที่ความลึกประมาณ 600-800 เมตร แสงจากผิวน้ำเหลือเพียงเล็กน้อยจนรอบตัวเกือบมืดสนิท
มันมักลอยตัวนิ่งและหันดวงตาขึ้นด้านบน เพื่อมองหาเงาของสัตว์ขนาดเล็กที่ตัดกับแสงจาง ๆ จากผิวน้ำ รวมถึงสิ่งมีชีวิตเรืองแสงที่เคลื่อนผ่านเหนือหัว วิธีนี้ช่วยให้มันพบอาหารโดยไม่ต้องว่ายไล่หาไปทั่ว ซึ่งจะเปลืองพลังงานอย่างมากในบริเวณที่อาหารหายาก
เคยคิดกันว่ามันมองตรงหน้าไม่ได้
ปลาชนิดนี้ถูกค้นพบและอธิบายทางวิทยาศาสตร์ตั้งแต่ปี 1939 แต่ตัวอย่างที่ถูกจับขึ้นมามักได้รับความเสียหายจากอวนและแรงดันที่เปลี่ยนแปลง ทำให้โดมใสบนหัวฉีกขาด นักวิทยาศาสตร์จึงไม่เคยเห็นรูปลักษณ์ที่สมบูรณ์ของมันเป็นเวลาหลายสิบปี
ดวงตาของตัวอย่างที่เก็บรักษาไว้มักชี้ขึ้นตลอด จนเกิดข้อสงสัยว่า เมื่อเหยื่อเข้ามาใกล้ปาก ปลาจะมองอาหารของตัวเองได้อย่างไร
คำตอบปรากฏจากการสังเกตปลาที่ยังมีชีวิตโดยนักวิจัยของ MBARI พวกเขาพบว่า ดวงตาของมันไม่ได้ติดอยู่ในตำแหน่งเดียว แต่สามารถหมุนจากการมองขึ้นด้านบนมามองตรงไปข้างหน้าได้ เมื่อปลาหันตัวเข้าหาและกินเหยื่อ
อาจขโมยอาหารจากหนวดแมงกะพรุน
นักวิทยาศาสตร์เสนอว่า ปลาตาใสอาจกินสัตว์จำพวกกุ้งขนาดเล็กและแพลงก์ตอนที่ติดอยู่ตามหนวดของไซโฟโนฟอร์ สิ่งมีชีวิตวุ้นใสซึ่งมีหนวดยาวและมีเซลล์เข็มพิษ
หัวรูปโดมอาจช่วยปกป้องดวงตาบอบบางของปลา ขณะที่มันแทรกตัวเข้าใกล้หนวดเพื่อฉกเหยื่อที่ติดอยู่ อย่างไรก็ตาม พฤติกรรมการล่าของปลาชนิดนี้ยังพบเห็นได้ยาก จึงยังมีรายละเอียดอีกหลายส่วนที่นักวิทยาศาสตร์กำลังศึกษา
ปลาหายากที่แทบไม่มีใครได้พบตัวจริง
แม้จะมีรูปร่างเหมือนสัตว์จากภาพยนตร์วิทยาศาสตร์ แต่ปลาตาใสมีขนาดไม่ใหญ่ โดยลำตัวที่พบทั่วไปมีความยาวเพียงประมาณสิบกว่าซ centimetres เท่านั้น
ความหายากของภาพไม่ได้หมายความว่ามันใกล้สูญพันธุ์เสมอไป แต่เป็นเพราะมันอาศัยอยู่ลึกเกินกว่ามนุษย์จะลงไปสังเกตได้ตามปกติ ต้องใช้ยานสำรวจใต้น้ำควบคุมระยะไกลจึงจะเห็นมันในสภาพสมบูรณ์ และแม้ MBARI จะดำน้ำสำรวจมาแล้วเป็นจำนวนมาก การพบปลาชนิดนี้ก็ยังถือเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก
ดวงตาที่ซ่อนอยู่หลังหน้าผาก
รูปร่างแปลกประหลาดของปลาตาใสไม่ใช่ความผิดปกติ แต่เป็นชุดอุปกรณ์เอาตัวรอดที่เหมาะกับโลกมืดใต้ทะเลลึกอย่างยิ่ง
หัวใสเปิดทางให้ดวงตารับแสงจากด้านบน ดวงตาทรงกระบอกช่วยรวบรวมแสงอันน้อยนิด สีเขียวช่วยมองหาเหยื่อ และความสามารถในการหมุนตาทำให้มันติดตามอาหารตั้งแต่ลอยอยู่เหนือหัวจนเคลื่อนมาอยู่ตรงปาก
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ลาภลอย เปิดโพยหวยงวด 1 ธ.ค. 69 แยกเลขเด่นบน–ล่าง มีชุดมาชัวร์พร้อมเลขวงกลมเน้น
อันดับฟีฟ่าล่าสุด 18 พ.ย. 69 ไทยขึ้นที่ 90 โลก ทิ้งเวียดนาม 9 อันดับ ครบ 11 ชาติอาเซียน
Moody's ปรับลดอันดับความน่าเชื่อถือของ Nvidia!
สี จิ้นผิง ให้การต้อนรับทรัมป์ที่สนามบินด้วยตนเอง! สามมหาอำนาจจากสหรัฐอเมริกา จีน และรัสเซีย พบกันแล้วที่เซินเจิ้น
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
ตำนานเรื่องหลอกลวงแห่งถนนเบอร์เนอร์ส (Berners Street Hoax) วีรกรรมปั่นป่วนลอนดอนปี 1810
เลขเด็ดไพ่ยิปซี งวด 1 ธันวาคม 2569 รวมเลขเด่นและเลขท้าย 2 ตัว
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
โซเชียลฮือฮา! "พิม พิมประภา" ถ่ายติดวัตถุปริศนาลอยอยู่บนท้องฟ้า..คาดว่าเป็น "จานบินต่างดาว"
10 จังหวัดหนี้ครัวเรือนสูงสุด 2568 อำนาจเจริญนำ 311,875 บาท กรุงเทพฯ อยู่แค่อันดับ 55
ฟูตะ เรดแพนด้าวัย 23 ปีในญี่ปุ่น คว้าสถิติโลกกินเนสส์ เรดแพนด้าที่มีชีวิตอายุยืนที่สุดในกรงเลี้ยง
ปราสาทแม่บุญตะวันตก (West Mebon) แห่งเมืองพระนคร คืนชีพหินต่อหินหลังบูรณะนาน 14 ปี
ตำนานเรื่องหลอกลวงแห่งถนนเบอร์เนอร์ส (Berners Street Hoax) วีรกรรมปั่นป่วนลอนดอนปี 1810
ทำไมฝาปากกาลูกลื่นจึงต้องเจาะรูไว้ตรงปลาย? รูเล็ก ๆ ที่อาจช่วยรักษาชีวิตคนได้


