ถอนเหล้าแก้เมาค้างได้จริงไหม? วิทยาศาสตร์ตอบต่างจากที่หลายคนคิด
ถอนเหล้าแก้เมาค้าง? เปิดกลไกวิทยาศาสตร์ข้างขวด ทำไมดื่มซ้ำยิ่งแย่กว่าเดิม
เคยไหมครับ... เช้าวันอาทิตย์ที่ลืมตาขึ้นมาพร้อมกับหัวที่หมุนเคว้ง เหมือนมีคนเอาครกมาครกอยู่ในสมอง คอแห้งผากจนแทบกลืนน้ำลายไม่ลง วินาทีนั้นหลายคนมักจะได้รับคำแนะนำยอดฮิตจากเพื่อนสายดื่มว่า "ถอนสิวะ! ดื่มเข้าไปอีกนิด เดี๋ยวก็หาย"
พฤติกรรม "การถอน" หรือ Hair of the Dog นอร์เวย์เรียกว่า Reparatør (แปลตรงตัวว่า ช่างซ่อม) เป็นวัฒนธรรมการดื่มซ้ำเพื่อแก้เมาค้างที่มีมานานหลายร้อยปีทั่วโลก ตั้งแต่ยุควิกตอเรียนที่เชื่อกันว่าเอาขนของหมาบ้าที่กัดเรามาประคบแผลจะช่วยรักษาโรคพิษสุนัขบ้าได้ ซึ่งกลายเป็นรากศัพท์ของคำว่า Hair of the dog that bit you ในภาษาอังกฤษนั่นเองครับ
แต่ถามว่าทำไมเวลาเราจิบเบียร์หรือเหล้าเข้าไปสักแก้วตอนแฮงๆ แล้วมันรู้สึกดีขึ้นทันตาเห็นจริงๆ? วิทยาศาสตร์มีคำตอบที่น่าสนใจมากๆ เกี่ยวกับกลไกสมองครับ
เอาเข้าจริงแล้ว ร่างกายเราไม่ได้ตื่นขึ้นมารู้สึกดีเพราะเหล้าเข้าไป "รักษา" อาการเมาค้างนะครับ แต่มันคือการ "หลอกสมอง" ต่างหาก เวลาที่เราดื่มแอลกอฮอล์ สมองจะถูกกดด้วยสารเคมี และเมื่อแอลกอฮอล์เริ่มหมดฤทธิ์ สมองจะเกิดอาการตื่นตระหนกและถอนยาอย่างฉับพลัน (Alcohol Withdrawal) ทำให้เราปวดหัว นอยด์ และกระสับกระส่าย
พอกระดกเหล้าถอนเข้าไปอีกนิด สารแอลกอฮอล์จะวิ่งกลับไปกดระบบประสาทอีกรอบ สารเคมีแห่งความสุขอย่างโดพามีนก็หลั่งออกมาแป๊บหนึ่ง ร่างกายเลยรู้สึกผ่อนคลาย ปวดหัวน้อยลงชั่วคราว แต่นี่แหละครับคือกับดัก! เพราะมันไม่ใช่การรักษา แต่เป็นการ ยืดเวลาความทรมานออกไป ให้ไกลกว่าเดิม
เชื่อไหมว่า อีกปัจจัยสำคัญคือเรื่องชนิดของแอลกอฮอล์ครับ ร่างกายเราจะจัดการย่อยแอลกอฮอล์ชนิดหลัก (Ethanol) ก่อน แต่ในเครื่องดื่มมักจะมีสารพลอยได้ที่เรียกว่า Methanol ผสมอยู่ด้วย เมื่อร่างกายย่อยเมทานอล มันจะเปลี่ยนเป็นสารพิษร้ายแรงชื่อ ฟอร์มาลดิไฮด์ (น้ำยารักษาสภาพศพ) ซึ่งเป็นตัวการทำร้ายหัวสมองเราอย่างหนัก
เมื่อเราดื่มถอนเข้าไป ร่างกายจะหันกลับไปย่อยเอทานอลระลอกใหม่ และชะลอการย่อยเมทานอลออกไปก่อน เราเลยรู้สึกดีขึ้นชั่วคราว แต่สุดท้ายเมื่อเอทานอลหมดลง สารพิษจากการย่อยเมทานอลก็ต้องถูกปลดปล่อยออกมาอยู่ดี แถมยังสะสมหนักกว่าเดิมเป็นสองเท่า!
ผลลัพธ์ที่ตามมาของการถอน นอกจากจะทำให้ตับทำงานหนักคูณสอง และเสี่ยงต่อการเสพติดแอลกอฮอล์โดยไม่รู้ตัวแล้ว มันยังตัดโอกาสที่ร่างกายจะได้ฟื้นฟูตัวเองจากการขาดน้ำด้วยครับ
จริงๆ แล้ว วิธีแก้เมาค้างที่ถูกต้องและได้ผลที่สุดตามหลักวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่การเติมพิษเข้าไปใหม่ แต่คือการเติม น้ำเปล่า เครื่องดื่มเกลือแร่ (Electrolytes) เพื่อชดเชยน้ำที่เสียไป การทานอาหารย่อยง่ายที่มีคาร์โบไฮเดรตเพื่อดันระดับน้ำตาลในเลือดให้กลับมาคงที่ และ การนอนหลับพักผ่อน ให้ร่างกายได้ขับสารพิษออกมาตามธรรมชาติ
ครั้งหน้าที่ตื่นมาแล้วหัวแทบแตก อย่าเพิ่งรีบเปิดขวดถอนตามคำท้าของเพื่อนเลยครับ เปลี่ยนเป็นจิบน้าอุ่นๆ กินไข่ต้มสักลูก แล้วนอนพักผ่อนให้เต็มที่ เชื่อผมเถอะว่าตับและสมองของคุณจะขอบคุณตัวเองแน่นอน!
Harvard Health Publishing. (2021). An apple cider vinegar drink won't cure a hangover, but this might. Harvard Medical School.
National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA). The Alcohol Hangover: What It Is and How to Overcome It.
Swift, R., & Davidson, D. (1998). Alcohol hangover: mechanisms and mediators. Alcohol Health and Research World, 22(1), 54-60.
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
อันดับฟีฟ่าล่าสุด 18 พ.ย. 69 ไทยขึ้นที่ 90 โลก ทิ้งเวียดนาม 9 อันดับ ครบ 11 ชาติอาเซียน
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
สี จิ้นผิง ให้การต้อนรับทรัมป์ที่สนามบินด้วยตนเอง! สามมหาอำนาจจากสหรัฐอเมริกา จีน และรัสเซีย พบกันแล้วที่เซินเจิ้น
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ลาภลอย เปิดโพยหวยงวด 1 ธ.ค. 69 แยกเลขเด่นบน–ล่าง มีชุดมาชัวร์พร้อมเลขวงกลมเน้น
Moody's ปรับลดอันดับความน่าเชื่อถือของ Nvidia!
โซเชียลฮือฮา! "พิม พิมประภา" ถ่ายติดวัตถุปริศนาลอยอยู่บนท้องฟ้า..คาดว่าเป็น "จานบินต่างดาว"
ประเทศไทยมีพื้นที่ป่าไม้มากเป็นอันดับที่เท่าไรในอาเซียน?
เลขเด็ดไพ่ยิปซี งวด 1 ธันวาคม 2569 รวมเลขเด่นและเลขท้าย 2 ตัว
ตำนานเรื่องหลอกลวงแห่งถนนเบอร์เนอร์ส (Berners Street Hoax) วีรกรรมปั่นป่วนลอนดอนปี 1810
ฟูตะ เรดแพนด้าวัย 23 ปีในญี่ปุ่น คว้าสถิติโลกกินเนสส์ เรดแพนด้าที่มีชีวิตอายุยืนที่สุดในกรงเลี้ยง
ปราสาทแม่บุญตะวันตก (West Mebon) แห่งเมืองพระนคร คืนชีพหินต่อหินหลังบูรณะนาน 14 ปี
ตำนานเรื่องหลอกลวงแห่งถนนเบอร์เนอร์ส (Berners Street Hoax) วีรกรรมปั่นป่วนลอนดอนปี 1810
ทำไมฝาปากกาลูกลื่นจึงต้องเจาะรูไว้ตรงปลาย? รูเล็ก ๆ ที่อาจช่วยรักษาชีวิตคนได้