นกแก้วสบถจนโดนหิ้วออกจากงานศพประธานาธิบดี

งานศพของอดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ ควรเป็นพิธีที่เคร่งขรึม ผู้คนยืนสงบนิ่ง ฟังคำเทศนา และร่วมไว้อาลัยให้บุคคลสำคัญของประเทศ

แต่งานศพของแอนดรูว์ แจ็กสัน ประธานาธิบดีคนที่ 7 ของสหรัฐฯ กลับมีแขกตัวหนึ่งสร้างความวุ่นวายจนต้องถูกพาออกจากบริเวณพิธี

แขกตัวนั้นไม่ใช่นักการเมืองฝ่ายตรงข้าม ไม่ใช่ญาติที่ทะเลาะกัน และไม่ใช่ประชาชนที่ไม่พอใจการทำงานของเขา แต่เป็นนกแก้วประจำบ้านที่จู่ ๆ ก็ส่งเสียงสบถอย่างต่อเนื่อง ขณะที่ผู้คนกำลังรวมตัวกันก่อนเริ่มพิธี

เรื่องนี้ฟังดูเหมือนมุกที่แต่งขึ้นเพื่อล้อเลียนประธานาธิบดีอารมณ์ร้อน แต่มีที่มาจากคำบอกเล่าของผู้ที่ระบุว่าตนอยู่ในเหตุการณ์จริง

นกแก้วตัวนี้มีชื่อเรียกกันว่า พอลล์ หรือพอลลี่ เป็นนกแก้วสีเทาที่อยู่กับครอบครัวแจ็กสัน เดิมทีแอนดรูว์ แจ็กสันซื้อมันมาให้เรเชล ภรรยาของเขา หลังจากเรเชลเสียชีวิตก่อนที่แจ็กสันจะเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดี นกตัวนี้ก็ยังคงอยู่กับครอบครัวต่อไป

แจ็กสันดูจะผูกพันกับมันไม่น้อย ในจดหมายที่เขียนถึงคนในครอบครัว เขาเคยถามถึงความเป็นอยู่ของนก แสดงให้เห็นว่ามันไม่ใช่เพียงสัตว์เลี้ยงที่ถูกวางกรงไว้ประดับบ้าน แต่เป็นสมาชิกตัวหนึ่งของบ้านเดอะเฮอร์มิเทจ ที่พักของครอบครัวแจ็กสันในรัฐเทนเนสซี

เมื่อแจ็กสันเสียชีวิตในวันที่ 8 มิถุนายน ค.ศ. 1845 พิธีศพถูกจัดขึ้นที่บ้านของเขาในอีกสองวันต่อมา มีผู้คนเดินทางมาร่วมไว้อาลัยจำนวนมาก ทั้งเพื่อนบ้าน นักการเมือง ทหารผ่านศึก และผู้ที่เคารพอดีตประธานาธิบดี

ก่อนคำเทศนาจะเริ่มขึ้น ผู้คนกำลังทยอยเข้ามารวมตัวกันภายในบ้าน นกแก้วที่อยู่ใกล้บริเวณพิธีเกิดตื่นเต้นกับเสียงและความวุ่นวายรอบตัว จากนั้นมันก็เริ่มส่งเสียงดัง

ปัญหาคือเสียงที่ออกมาจากปากมันไม่ใช่เสียงร้องธรรมดา

ตามคำบอกเล่าที่ถูกนำไปบันทึกภายหลัง นกแก้วเริ่มสบถเสียงดังและต่อเนื่องจนรบกวนผู้ร่วมงาน ในที่สุดจึงต้องมีคนยกกรงพามันออกไปจากบ้าน เพื่อให้พิธีดำเนินต่อได้อย่างสงบ

ภาพที่เกิดขึ้นคงประหลาดไม่น้อย ผู้คนแต่งกายไว้ทุกข์กำลังรำลึกถึงอดีตผู้นำประเทศ แต่กลับต้องหยุดมองกรงนกที่กำลังถูกหิ้วออกไป พร้อมเสียงคำหยาบดังตามทาง

ส่วนคำอธิบายที่ว่า นกจำคำสบถมาจากแจ็กสันโดยตรง เป็นรายละเอียดที่มักถูกเติมเข้ามาในการเล่าเรื่องยุคหลัง และเข้ากับบุคลิกของเขาจนน่าเชื่อได้ไม่ยาก

แอนดรูว์ แจ็กสันมีชื่อเสียงเรื่องอารมณ์ร้อน พูดตรง และพร้อมเผชิญหน้ากับคนที่ทำให้ไม่พอใจ ชีวิตของเขาเต็มไปด้วยความขัดแย้ง เขาเคยเข้าร่วมการดวลปืนหลายครั้ง และมีลูกกระสุนฝังอยู่ในร่างกายจากการต่อสู้ในอดีต

สมัยเป็นทหาร เขาได้รับฉายาว่า “โอลด์ฮิกคอรี” เพราะถูกมองว่าแข็งแกร่งเหมือนไม้ฮิกคอรี ผู้สนับสนุนชื่นชมว่าเขาเด็ดขาดและไม่ยอมก้มหัวให้ใคร ขณะที่ฝ่ายตรงข้ามมองว่าเขาหยาบกระด้าง รุนแรง และใช้อำนาจเกินขอบเขต

บุคลิกแบบนี้ทำให้เรื่องนกแก้วจำคำหยาบจากเจ้าของแพร่กระจายได้ง่าย เมื่อใครได้ยินก็มักรู้สึกว่า “ฟังดูเป็นแจ็กสันจริง ๆ” แม้หลักฐานที่เหลืออยู่จะไม่ได้ยืนยันชัดเจนว่าเขาเป็นคนสอนให้นกสบถ หรือว่านกเรียนรู้คำเหล่านั้นจากใครกันแน่

หลักฐานของเหตุการณ์ในงานศพเองก็มีข้อจำกัด เรื่องราวหลักมาจากความทรงจำของวิลเลียม เมเนฟี นอร์เมนต์ ซึ่งขณะเกิดเหตุมีอายุประมาณ 15 ปี เขาเล่าเรื่องนี้เมื่อเวลาผ่านไปหลายสิบปี และเป็นพยานที่ถูกอ้างถึงอย่างชัดเจนเพียงรายเดียว

คำบอกเล่าของเขาระบุว่า ก่อนเริ่มคำเทศนา นกแก้วประจำบ้านเกิดตื่นเต้นและสบถดังยาวนานจนรบกวนผู้คน จึงต้องถูกนำออกจากบ้าน

นั่นหมายความว่าเหตุการณ์อาจเกิดขึ้นจริง แต่รายละเอียดที่ถูกเล่าต่อกันในปัจจุบัน เช่น นกสบถเหมือนกะลาสี แจ็กสันเป็นคนสอนทุกคำ หรือผู้ร่วมงานทั้งงานตกตะลึงจนพิธีหยุดชะงัก อาจเป็นสีสันที่ถูกเพิ่มเข้ามาทีละน้อย

อีกจุดที่มักคลาดเคลื่อนคือคำว่า “ถูกไล่ออกจากงานศพ” ซึ่งฟังดูเหมือนมีคนจับนกออกจากโบสถ์ ความจริงพิธีจัดขึ้นที่เดอะเฮอร์มิเทจ บ้านของแจ็กสัน ไม่ใช่พิธีใหญ่ในโบสถ์กลางเมือง และข้อความต้นทางกล่าวเพียงว่านกถูกพาออกจากบ้านเพราะส่งเสียงรบกวน

ถึงจะตัดรายละเอียดที่เกินหลักฐานออก เรื่องที่เหลือก็ยังแปลกพออยู่ดี สัตว์เลี้ยงของอดีตประธานาธิบดีส่งเสียงคำหยาบระหว่างที่แขกกำลังมาร่วมงานศพ และสร้างปัญหามากพอให้คนต้องยกกรงออกไปจริง ๆ ตามความทรงจำของผู้ร่วมเหตุการณ์คนหนึ่ง

นกแก้วสีเทามีความสามารถในการเลียนเสียงมนุษย์ได้ดี มันไม่ได้เข้าใจความหมายของคำทุกคำเหมือนคน แต่สามารถจำเสียง น้ำเสียง และจังหวะที่ได้ยินบ่อย ๆ แล้วนำกลับมาใช้ในสถานการณ์ที่มันตื่นเต้น ต้องการความสนใจ หรือพบกับสภาพแวดล้อมที่ผิดไปจากเดิม

เมื่อบ้านที่คุ้นเคยเต็มไปด้วยคนแปลกหน้า เสียงพูดคุย และความวุ่นวาย นกจึงอาจหยิบชุดคำที่จำได้มาร้องซ้ำโดยไม่รู้เลยว่ากำลังทำลายความสงบของพิธีสำคัญ

เรื่องของพอลล์จึงไม่ใช่แค่เกร็ดตลกเกี่ยวกับประธานาธิบดีปากจัด แต่ยังแสดงให้เห็นว่าความทรงจำทางประวัติศาสตร์ทำงานอย่างไร เหตุการณ์จริงส่วนหนึ่ง ผสมกับบุคลิกที่ผู้คนจดจำ และถูกเล่าซ้ำจนรายละเอียดบางอย่างดูแน่นอนกว่าหลักฐานที่มี

เราอาจยืนยันไม่ได้ว่าแอนดรูว์ แจ็กสันเป็นคนสอนคำสบถให้นกทุกคำ แต่เรื่องนกแก้วเสียงดังจนต้องถูกหิ้วออกจากงานศพนั้นมีร่องรอยในคำบอกเล่าทางประวัติศาสตร์จริง และกลายเป็นหนึ่งในเหตุการณ์งานศพของประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่ประหลาดที่สุดเรื่องหนึ่ง