ทำไมคนเยอะถึงช่วยน้อยลง
เหตุการณ์แปลกอย่างหนึ่งในสังคมคือ บางครั้งยิ่งมีคนเห็นเหตุการณ์มากเท่าไร คนที่ลงมือช่วยกลับยิ่งน้อยลง ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า Bystander Effect หรือ “ผลกระทบจากผู้เห็นเหตุการณ์” เป็นแนวคิดทางจิตวิทยาสังคมที่อธิบายว่า เมื่อมีคนอื่นอยู่รอบตัวจำนวนมาก แต่ละคนอาจรู้สึกว่าหน้าที่ในการช่วยเหลือไม่ได้เป็นของตัวเองโดยตรง
ภาพที่เกิดขึ้นบ่อยคือ มีคนล้มลงกลางที่สาธารณะ มีคนหยุดมองหลายสิบคน แต่ไม่มีใครเข้าไปถามว่าเกิดอะไรขึ้น ทุกคนไม่ได้หมายความว่าเป็นคนใจร้าย หลายคนอาจรู้สึกตกใจ ไม่แน่ใจว่าควรทำอย่างไร หรือคิดว่าคงมีใครสักคนจัดการแล้ว
จุดสำคัญของปรากฏการณ์นี้คือ “การกระจายความรับผิดชอบ” เมื่อมีคนอยู่เพียงคนเดียว คนคนนั้นจะรู้สึกว่าตัวเองเป็นทางเลือกเดียวในการช่วย แต่เมื่อมีคนอยู่จำนวนมาก ความรู้สึกนั้นจะถูกแบ่งออกไป ทุกคนอาจคิดคล้ายกันว่า เดี๋ยวคนอื่นคงโทรแจ้ง เดี๋ยวคนอื่นคงเข้าไปดู หรือเดี๋ยวคนที่มีความรู้มากกว่าจะจัดการเอง
ปัญหาคือ คนอื่นก็อาจกำลังคิดแบบเดียวกัน
ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดจากการไม่สนใจผู้อื่นเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับวิธีที่มนุษย์ประเมินสถานการณ์ตรงหน้า เมื่อเกิดเหตุที่ไม่ชัดเจน คนเรามักมองปฏิกิริยาของคนรอบข้างเพื่อดูว่าควรทำอย่างไร หากทุกคนยืนนิ่ง ไม่มีใครแสดงท่าทีเร่งด่วน คนที่เห็นเหตุการณ์อาจตีความว่าเรื่องนั้นอาจไม่ได้ร้ายแรง หรือยังไม่จำเป็นต้องเข้าไปช่วย
ในเหตุการณ์จริง คนที่ต้องการความช่วยเหลือจึงอาจไม่ได้ขาดคนเห็น แต่ขาดคนแรกที่ตัดสินใจลงมือ
นักจิตวิทยาเริ่มศึกษาปรากฏการณ์นี้อย่างจริงจังหลังเหตุการณ์ทำร้ายร่างกายหญิงคนหนึ่งในนิวยอร์กช่วงทศวรรษ 1960 ซึ่งมีรายงานว่ามีผู้พบเห็นเหตุการณ์จำนวนมาก เหตุการณ์นี้กลายเป็นหนึ่งในกรณีที่ถูกนำมาอภิปรายเรื่องการไม่เข้าไปช่วยเหลือ และกระตุ้นให้มีการศึกษาว่าทำไมผู้คนจำนวนมากจึงอาจไม่ตอบสนองเมื่ออยู่รวมกัน
ต่อมามีการทดลองทางจิตวิทยาหลายรูปแบบเพื่อศึกษาปัจจัยที่ทำให้คนช่วยหรือไม่ช่วย ผลการศึกษาหลายชิ้นพบว่า จำนวนผู้เห็นเหตุการณ์มีผลต่อการตัดสินใจช่วยเหลือ โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่ผู้คนไม่แน่ใจว่าเป็นเหตุฉุกเฉินจริงหรือไม่
อย่างไรก็ตาม Bystander Effect ไม่ได้หมายความว่าคนจำนวนมากจะไม่มีวันช่วยใคร ตรงกันข้าม ในหลายเหตุการณ์ก็มีคนจำนวนมากเข้าช่วยเหลือกัน สิ่งที่ทำให้แตกต่างคือ มีใครบางคนเริ่มก่อนหรือไม่
การเรียกชื่อคนโดยตรงมักช่วยลดปัญหานี้ได้ เช่น แทนที่จะตะโกนว่า “ใครก็ได้ช่วยหน่อย” การชี้ไปที่คนหนึ่งแล้วพูดว่า “คุณครับ ช่วยโทรเรียกรถพยาบาลให้หน่อย” จะทำให้คนคนนั้นรู้สึกว่าหน้าที่ถูกส่งมาถึงตัวเอง ไม่ใช่เป็นความรับผิดชอบที่ลอยอยู่ในกลุ่มคน
อีกวิธีหนึ่งคือการสังเกตสัญญาณของเหตุฉุกเฉินและไม่รอให้คนอื่นเริ่มก่อน หากเห็นคนเจ็บ คนหมดสติ หรือสถานการณ์ผิดปกติ การเข้าไปถามไถ่หรือโทรขอความช่วยเหลืออาจเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้คนอื่นเข้ามาร่วมช่วยด้วย
เรื่องน่าสนใจคือ บางครั้งคนรอบข้างไม่ได้ขาดความเมตตา แต่ติดอยู่ในสถานการณ์ที่ทุกคนกำลังรอให้คนอื่นเป็นคนแรกที่ขยับ การเข้าใจกลไกนี้ช่วยให้เห็นว่าการช่วยเหลือเล็ก ๆ จากคนหนึ่งคนสามารถเปลี่ยนบรรยากาศของทั้งกลุ่มได้ เพราะเมื่อมีคนเริ่มทำ คนอื่นมักมีแนวโน้มเข้าร่วมมากขึ้น
ฟ้าบันดาลทรัพย์ งวด 1 ธันวาคม 69
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
Moody's ปรับลดอันดับความน่าเชื่อถือของ Nvidia!
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
โซเชียลฮือฮา! "พิม พิมประภา" ถ่ายติดวัตถุปริศนาลอยอยู่บนท้องฟ้า..คาดว่าเป็น "จานบินต่างดาว"
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
สี จิ้นผิง ให้การต้อนรับทรัมป์ที่สนามบินด้วยตนเอง! สามมหาอำนาจจากสหรัฐอเมริกา จีน และรัสเซีย พบกันแล้วที่เซินเจิ้น
อันดับฟีฟ่าล่าสุด 18 พ.ย. 69 ไทยขึ้นที่ 90 โลก ทิ้งเวียดนาม 9 อันดับ ครบ 11 ชาติอาเซียน
ปราสาทแม่บุญตะวันตก (West Mebon) แห่งเมืองพระนคร คืนชีพหินต่อหินหลังบูรณะนาน 14 ปี
ประเทศไทยมีพื้นที่ป่าไม้มากเป็นอันดับที่เท่าไรในอาเซียน?
ประวัติเรือเฟอร์รี่ในประเทศไทย จากเรือข้ามฟากสู่การเดินทางทางทะเล
ดีดบ้าน ยกบ้าน คืออะไร? รู้จักวิธีแก้ปัญหาบ้านทรุดและปรับระดับบ้าน
ฟูตะ เรดแพนด้าวัย 23 ปีในญี่ปุ่น คว้าสถิติโลกกินเนสส์ เรดแพนด้าที่มีชีวิตอายุยืนที่สุดในกรงเลี้ยง
ปราสาทแม่บุญตะวันตก (West Mebon) แห่งเมืองพระนคร คืนชีพหินต่อหินหลังบูรณะนาน 14 ปี
ตำนานเรื่องหลอกลวงแห่งถนนเบอร์เนอร์ส (Berners Street Hoax) วีรกรรมปั่นป่วนลอนดอนปี 1810