ฟันแท้ 1 ซี่ของนโปเลียน ถูกประมูลเกือบล้าน! ชิ้นส่วนร่างจักรพรรดิที่นักสะสมยอมทุ่มเงินแย่งกัน

จากชายผู้เคยบัญชาการกองทัพนับแสนและเขย่ายุโรปทั้งทวีป เมื่อเวลาผ่านไปกว่า 180 ปี

แม้แต่ ฟันเพียงซี่เดียวที่เชื่อว่าเคยอยู่ในปากของนโปเลียน โบนาปาร์ต ก็ยังกลายเป็นวัตถุล้ำค่าที่นักสะสมยอมจ่ายเงินระดับรถยนต์หนึ่งคันเพื่อครอบครอง

ฟันซี่ดังกล่าวถูกนำออกประมูลในอังกฤษเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2005 และขายได้ถึง 11,200 ปอนด์ก่อนรวมค่าธรรมเนียม หรือมีราคาสุทธิประมาณ 12,939 ปอนด์ คิดเป็นราว 22,600 ดอลลาร์สหรัฐในขณะนั้น ผู้ชนะคือชายชาวอังกฤษที่ไม่เปิดเผยชื่อ 

ตัวเลขนี้สูงกว่าราคาประเมินเดิมซึ่งอยู่ที่ประมาณ 5,000–8,000 ปอนด์ แต่คำพาดหัวว่า “แพงกว่ารถสปอร์ตหรู” อาจเกินจริงไปเล็กน้อย เพราะราคาฟันอยู่ในระดับรถยนต์ทั่วไปหรือรถสปอร์ตมือสองบางรุ่น มากกว่าซูเปอร์คาร์ราคาแพง

ฟันที่ถูกถอนกลางเกาะเนรเทศ

สิ่งที่ทำให้ฟันเก่าและผุซี่นี้มีราคาสูง ไม่ใช่วัสดุหรือความสมบูรณ์ แต่คือประวัติที่ติดมากับมัน

เอกสารประกอบระบุว่าเป็น ฟันเขี้ยวด้านบนของนโปเลียน ซึ่งถูกถอนในปี 1817 ระหว่างที่อดีตจักรพรรดิถูกอังกฤษควบคุมตัวอยู่บนเกาะเซนต์เฮเลนา กลางมหาสมุทรแอตแลนติกใต้ ผู้ที่เชื่อว่าเป็นคนถอนคือ แบร์รี โอเมียรา ศัลยแพทย์ทหารเรือชาวไอริชซึ่งทำหน้าที่แพทย์ประจำตัวของนโปเลียนในช่วงแรกของการเนรเทศ 

ช่วงเวลานั้นนโปเลียนมีปัญหาสุขภาพหลายอย่าง รวมถึงอาการปวดฟัน ฟันซี่นี้จึงไม่ได้หลุดหลังเสียชีวิต แต่เชื่อว่าถูกถอนออกขณะที่เขายังมีชีวิตอยู่ ก่อนถูกเก็บรักษาและส่งต่อผ่านนักสะสมของที่ระลึกเกี่ยวกับนโปเลียนหลายรุ่น

จากอวัยวะของคนป่วย สู่สมบัติของนักสะสม

ก่อนการประมูล ฟันถูกเก็บอยู่ในคอลเล็กชันของนักวิชาการผู้ศึกษาประวัติศาสตร์นโปเลียน โดยวางคู่กับกระดาษเขียนข้อความอธิบายที่มาของมัน

สภาพของฟันไม่ได้สวยงามนัก มีสีเหลืองน้ำตาล รากยาว และส่วนหนึ่งเสียหายจากฟันผุ แต่สำหรับนักสะสม ความไม่สมบูรณ์ไม่ได้ลดคุณค่าลง เพราะสิ่งสำคัญคือสายการครอบครองหรือ provenance ที่เชื่อมโยงวัตถุธรรมดาเข้ากับบุคคลระดับประวัติศาสตร์

ทำไมคนยอมจ่ายเกือบล้านเพื่อฟันหนึ่งซี่?

ในตลาดของสะสม วัตถุที่เคยสัมผัสร่างกายบุคคลสำคัญมักถูกมองว่าใกล้ชิดเจ้าของเดิมมากกว่าภาพวาด เหรียญ หรือหนังสือทั่วไป โดยเฉพาะเส้นผม เลือด ฟัน และเสื้อผ้าที่สวมในช่วงเหตุการณ์สำคัญ

ของจากร่างกายยังมีจำนวนจำกัดอย่างแท้จริง ไม่สามารถผลิตเพิ่มได้ เมื่อรวมกับชื่อเสียงของนโปเลียน ซึ่งยังมีทั้งนักประวัติศาสตร์ พิพิธภัณฑ์ และนักสะสมทั่วโลกติดตาม วัตถุชิ้นเล็กจึงสามารถถูกดันราคาให้สูงกว่ามูลค่าทางกายภาพหลายหมื่นเท่า

ความนิยมนี้ไม่ได้จำกัดอยู่ที่ฟัน ในปี 2021 มีการนำปอยผมและผ้าเปื้อนเลือดที่เกี่ยวข้องกับวาระสุดท้ายของนโปเลียนออกประมูล ส่วนหมวกสองมุม เสื้อเชิ้ต ถุงน่อง และของใช้ส่วนตัวของเขาก็เคยทำราคาสูงเกินคาดมาแล้ว 

แม้แต่ชิ้นส่วนต้องสงสัยก็ยังมีคนแย่งครอบครอง

เรื่องราววัตถุจากร่างของนโปเลียนไม่ได้มีเพียงฟันและเส้นผม ยังมีชิ้นส่วนที่ถูกกล่าวอ้างว่าเป็นอวัยวะเพศของเขา ซึ่งเดินทางผ่านมือแพทย์ นักบวช และนักสะสมหลายคน ก่อนถูกซื้อในปี 1977 ด้วยราคา 3,000 ดอลลาร์ ภายหลังทายาทเคยได้รับข้อเสนอสูงถึงหลักแสนดอลลาร์ แม้ที่มาและสภาพของวัตถุจะถูกถกเถียงอย่างหนักก็ตาม 

เรื่องนี้สะท้อนโลกของการสะสมที่แปลกประหลาด เพราะบางครั้งผู้ซื้อไม่ได้ต้องการของสวยงาม แต่ต้องการความรู้สึกว่าได้ถือครองสิ่งที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของคนซึ่งโลกไม่มีวันลืม

ราคาของมันไม่ได้อยู่ที่ตัวฟัน แต่อยู่ที่ชื่อ “นโปเลียน”

หากไม่มีประวัติ ฟันเก่าซี่นี้แทบไม่มีมูลค่า แต่ทันทีที่เชื่อมโยงกับจักรพรรดิผู้เคยครองฝรั่งเศส มันก็เปลี่ยนจากของที่ควรถูกทิ้งให้กลายเป็นสมบัติราคาหลายแสนบาท