เลขเด็ด AI ปะทะ ต้นไม้ทาแป้ง ฝั่งไหนพาเข้าเป้ามากกว่ากัน?

เมื่ออัลกอริทึมต้องดวลกับแป้งเย็น! ส่องศึกเลขเด็ด AI ปะทะ ต้นไม้ทาแป้ง ฝั่งไหนพาเข้าเป้ามากกว่ากัน?

        กวาดสายตาไปทางไหนช่วงใกล้สิ้นเดือนหรือกลางเดือน เรามักจะเห็นภาพคุ้นตาอยู่สองแบบเสมอครับ แบบแรกคือภาพชาวบ้านนั่งยองๆ ถูแป้งลงบนเปลือกไม้ใหญ่ ตาจ้องเขม็งพร้อมไฟฉายในมือ อีกแบบคือภาพคนรุ่นใหม่นั่งจิ้มหน้าจอมือถือ พิมพ์ถาม ChatGPT หรือบอทต่างๆ ว่า "ขอเลขเด็ดงวดนี้หน่อย"

        สองภาพนี้ดูเหมือนอยู่คนละโลกกันเลยใช่ไหมครับ ฝั่งหนึ่งคือศรัทธาดั้งเดิมที่อยู่คู่สังคมไทยมานานนับสิบๆ ปี ส่วนอีกฝั่งคือความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่ใช้ข้อมูลและสมการคณิตศาสตร์เข้ามาจัดการ แล้วเคยสงสัยกันไหมว่า ถ้าจับสองสายนี้มาวัดกันจริงๆ ฝั่งไหนจะมีโอกาสพาเราไปถึงฝั่งฝันได้มากกว่ากัน?

        เอาเข้าจริงแล้ว การขูดต้นไม้ทาแป้งเนี่ย ถือเป็นศาสตร์แห่งความตั้งใจขั้นสุดเลยนะ คนที่เคยไปสัมผัสบรรยากาศจริงจะรู้เลยว่า มันไม่ใช่แค่เรื่องของดวง แต่มันคือเรื่องของ "สมาธิ" และ "การจินตนาการ" ขั้นสูง แป้งขาวๆ ที่ทาลงไปบนเปลือกไม้ที่มีริ้วรอยตามธรรมชาติ พอยิงไฟฉายใส่ในมุมที่ถูกต้อง มันจะเกิดแสงและเงาที่ชวนให้ตาเรามองเห็นเป็นตัวเลขขึ้นมา

        ในทางวิทยาศาสตร์ เขาเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า Pareidolia หรือการที่สมองมนุษย์พยายามเชื่อมโยงรูปร่างที่สมองคุ้นเคย เข้ากับสิ่งของที่ไม่มีรูปแบบแน่นอน เหมือนเวลาเรามองก้อนเมฆแล้วเห็นเป็นรูปสุนัขหรือรูปหัวใจนั่นแหละครับ ดังนั้น เลขที่ได้จากต้นไม้ จึงเป็นเรื่องของดวงบวกกับมุมมองเฉพาะตัวของแต่ละคนจริงๆ ตาดีได้ ตาร้ายเสียของแท้

        ตัดสลับมาที่ฝั่ง AI กันบ้าง ช่วงหลังมานี้กระแสเลขเด็ดจากปัญญาประดิษฐ์มาแรงมากๆ หลายคนมองว่ามันน่าจะ "แม่น" กว่า เพราะ AI ไม่มีอารมณ์ความรู้สึก ไม่มีความเชื่อ แต่มันทำงานด้วยข้อมูลเพียวๆ พวกรวมสูตรคำนวณจะขนเอาสถิติหวยย้อนหลังเป็นสิบๆ ปี ใส่เข้าไปในโมเดล แล้วให้มันวิเคราะห์ความน่าจะเป็นออกมาเป็นตัวเลข

        แต่เชื่อไหมว่า ในความเป็นจริงแล้ว สลากกินแบ่งรัฐบาลเป็นระบบการสุ่มแบบสมบูรณ์ หรือที่ภาษาคณิตศาสตร์เรียกว่า Random Process ครับ ต่อให้เรามี AI ที่ฉลาดที่สุดในโลก นำสถิติตั้งแต่ชุดแรกเมื่อหลายสิบปีก่อนมาคำนวณ AI ก็ทำได้แค่นำเสนอ "เลขที่ออกบ่อยที่สุดในอดีต" หรือการสุ่มตัวเลขตามเงื่อนไขที่ถูกเขียนไว้เท่านั้น มันไม่ได้มีตาทิพย์ที่จะรู้อนาคตได้เลย

        ถ้าถามว่าฝั่งไหนแม่นกว่ากัน คำตอบแบบตรงไปตรงมาที่สุดเลยก็คือ ทั้งสองฝั่งมีโอกาสเท่ากันเป๊ะครับ นั่นคือโอกาสในการถูกรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาลเลขท้ายสองตัวที่ 1 ใน 100 หรือคิดเป็น 1% เท่ากันทุกประการ ไม่ว่าเลขนั้นจะมาจากคราบแป้งบนต้นตะเคียน หรือมาจากการประมวลผลของซูเปอร์คอมพิวเตอร์ก็ตาม

        ความแตกต่างที่แท้จริงจึงไม่ได้อยู่ที่ความแม่นยำ แต่อยู่ที่ "เสน่ห์และประสบการณ์" ฝั่งขูดต้นไม้ทาแป้งให้เรื่องของความตื่นเต้น การลุ้นร่วมกันในกลุ่มเพื่อนฝูง และเรื่องเล่าที่เอาไปคุยต่อได้สนุกปาก ส่วนฝั่ง AI ให้ความสะดวกสบาย รวดเร็ว และความรู้สึกทันสมัย เหมาะกับไลฟ์สไตล์คนที่ชอบความง่ายแค่ปลายนิ้วสัมผัส

        สุดท้ายแล้ว ไม่ว่าจะสายแป้งเย็นหรือสายอัลกอริทึม การเสี่ยงโชคก็ยังคงเป็นเรื่องของความบันเทิงและการสร้างลุ้นเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำวัน เลือกทางที่ทำให้เราสนุกและไม่ลำบากเงินในกระเป๋าตัวเองก็พอครับ แล้วงวดนี้ล่ะครับ คุณเป็นสายไหนกันแน่?

แหล่งอ้างอิง:

• บทความวิชาการเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางจิตวิทยา Pareidolia (การรับรู้ภาพลวงตา)

• หลักการทฤษฎีความน่าจะเป็นและกระบวนการสุ่ม (Random Process) ในทางสถิติศาสตร์