เปิดสูตรเบียร์เมื่อ 13,000 ปีก่อน ของเหลวข้นเปรี้ยวหวานที่ไม่มีฟอง

เครื่องดื่มสีน้ำตาลขุ่นในหลุมหิน กลิ่นคล้ายธัญพืชหมัก เนื้อข้นเหมือนโจ๊ก รสหวานจากมอลต์ปนเปรี้ยวจากยีสต์ธรรมชาติ ไม่มีความเย็น ไม่มีฟอง และอาจมีแอลกอฮอล์เพียงเล็กน้อย

นี่คือหน้าตาของ “เบียร์” ที่มนุษย์ดื่มกันเมื่อราว 13,000 ปีก่อน

ร่องรอยสำคัญถูกค้นพบภายใน ถ้ำราเคเฟต บริเวณภูเขาคาร์เมล ประเทศอิสราเอล 

สถานที่ฝังศพของชาวนาตูเฟียน กลุ่มนักล่าและเก็บของป่าที่เริ่มตั้งหลักแหล่ง 

ก่อนมนุษย์จะรู้จักการเกษตรเต็มรูปแบบหลายพันปี นักโบราณคดีตรวจพบเศษแป้งจิ๋วและร่องรอยพืชติดอยู่ในครกหินอายุประมาณ 11,700-13,700 ปี ซึ่งบ่งชี้ว่ามีการแปรรูปข้าวสาลีหรือข้าวบาร์เลย์ป่าเพื่อทำเครื่องดื่มหมัก 

สูตรเบียร์ยุคหินมีเพียง 3 ขั้นตอน

ขั้นแรก 

ชาวนาตูเฟียนนำเมล็ดธัญพืชไปแช่น้ำจนเริ่มงอก

ก่อนผึ่งให้แห้ง กระบวนการนี้ทำให้แป้งในเมล็ดเปลี่ยนเป็นน้ำตาลและกลายเป็น “มอลต์”

จากนั้นจึงบดมอลต์อย่างหยาบ 

เติมน้ำและให้ความร้อนในครกหิน อาจใช้ก้อนหินเผาร้อนหย่อนลงไปแทนหม้อต้ม 

ก่อนปล่อยส่วนผสมทิ้งไว้ให้ยีสต์ป่าที่ลอยอยู่ในอากาศเข้ามาหมักเอง 

นักวิจัยทดลองทำซ้ำทุกขั้นตอนและพบว่ารูปร่างของเม็ดแป้งที่เปลี่ยนไปมีลักษณะใกล้เคียงกับคราบที่พบในถ้ำอย่างชัดเจน 

เครื่องดื่มที่ได้จึงไม่น่าเหมือนเบียร์กระป๋องในปัจจุบัน แต่คล้าย โจ๊กธัญพืชเหลวที่หมักแล้ว 

อาจมีเศษเมล็ดปะปน ดื่มหรือซดเป็นอาหารได้ในเวลาเดียวกัน ส่วนรสเปรี้ยวหวานเป็นการคาดคะเนจากน้ำตาลในมอลต์และการหมักด้วยจุลินทรีย์ธรรมชาติ 

มันคงไม่มีฟองซ่าแบบเบียร์สมัยใหม่ เพราะไม่ได้อัดก๊าซหรือหมักในภาชนะปิดสนิท 

งานวิจัยระบุว่าเบียร์ถ้ำราเคเฟตน่าจะมีแอลกอฮอล์ต่ำมาก 

เบียร์ที่ใช้ดื่มข้างหลุมศพ

สิ่งที่น่าสนใจที่สุดคือ ถ้ำแห่งนี้ไม่ใช่ร้านเหล้าหรือที่พักธรรมดา แต่เป็นสุสานที่พบศพประมาณ 30 ร่าง 

บางหลุมมีร่องรอยดอกไม้รองศพ รวมถึงกระดูกสัตว์และหลักฐานการจัดเลี้ยง 

นักวิจัยจึงเชื่อว่าเบียร์อาจถูกทำขึ้นเพื่อดื่มในพิธีไว้อาลัย บูชาบรรพบุรุษ หรือช่วยเชื่อมความสัมพันธ์ของผู้คนที่ยังมีชีวิตอยู่ 

มนุษย์อาจไม่ได้ต้มเบียร์เพราะอยากเมาเท่านั้น แต่ใช้มันเป็นเครื่องดื่มศักดิ์สิทธิ์ในช่วงเวลาที่ต้องแบ่งปันทั้งอาหาร ความทรงจำ และความสูญเสียร่วมกัน