ครีมกันแดดมีกี่ชนิด เลือกแบบไหนให้เหมาะผิว

หลายคนเลือกครีมกันแดดจากตัวเลข SPF หรือรีวิวในโซเชียลเป็นหลัก แต่ความจริงแล้วครีมกันแดดมีหลายชนิด และแต่ละชนิดก็เหมาะกับสภาพผิว การใช้ชีวิต และลักษณะการเผชิญแสงแดดที่แตกต่างกัน หากเลือกได้เหมาะสม นอกจากจะช่วยลดโอกาสผิวไหม้แดดแล้ว ยังช่วยลดความเสี่ยงของจุดด่างดำ ฝ้า กระ และความเสียหายของผิวในระยะยาวได้อีกด้วย

โดยทั่วไปครีมกันแดดสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก คือ ครีมกันแดดแบบกายภาพ และครีมกันแดดแบบเคมี นอกจากนี้ยังมีผลิตภัณฑ์ที่ผสมข้อดีของทั้งสองแบบเข้าด้วยกัน ซึ่งกำลังได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ

ครีมกันแดดแบบกายภาพ หรือ Physical Sunscreen บางครั้งเรียกว่า Mineral Sunscreen มีสารสำคัญหลักคือ Zinc Oxide และ Titanium Dioxide สารเหล่านี้จะสร้างชั้นเคลือบบาง ๆ บนผิว ช่วยลดปริมาณรังสี UV ที่เข้าสู่ผิวหนัง จุดเด่นคือออกฤทธิ์ได้ทันทีหลังทา มีโอกาสระคายเคืองน้อย จึงเหมาะกับผู้ที่มีผิวแพ้ง่าย เด็ก หรือผู้ที่มีปัญหาผิวอักเสบ

ข้อดีของครีมกันแดดแบบกายภาพคือมีความอ่อนโยน ใช้ได้กับผิวบอบบาง และมักปกป้องได้ทั้งรังสี UVA และ UVB ในระดับที่ดี แต่ข้อเสียคือบางสูตรอาจทิ้งคราบขาวบนผิว โดยเฉพาะคนผิวเข้ม อีกทั้งเนื้อครีมบางชนิดอาจค่อนข้างหนักและเกลี่ยยาก

ครีมกันแดดแบบเคมี หรือ Chemical Sunscreen ใช้สารกรองรังสีหลายชนิด เช่น Avobenzone, Octinoxate, Octocrylene และสารกรองรุ่นใหม่อื่น ๆ หลักการคือดูดซับพลังงานจากรังสี UV แล้วเปลี่ยนเป็นพลังงานความร้อนในปริมาณเล็กน้อยก่อนปล่อยออกจากผิว

จุดเด่นของครีมกันแดดแบบเคมีคือเนื้อบางเบา ซึมง่าย ไม่ค่อยทิ้งคราบขาว แต่งหน้าต่อได้สะดวก จึงได้รับความนิยมในชีวิตประจำวัน โดยทั่วไปควรทาก่อนออกแดดประมาณ 15–20 นาทีเพื่อให้สารกรองรังสีทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ

ข้อเสียของครีมกันแดดแบบเคมีคือบางคนอาจเกิดอาการแสบ ระคายเคือง หรือแพ้สารบางชนิด โดยเฉพาะผู้ที่มีผิวไวต่อผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง หากมีอาการคัน แดง หรือแสบหลังใช้ ควรหยุดใช้และทดลองสูตรอื่นแทน

ปัจจุบันหลายแบรนด์พัฒนาครีมกันแดดแบบ Hybrid Sunscreen ซึ่งผสมสารกันแดดทั้งแบบกายภาพและแบบเคมีเข้าด้วยกัน จุดประสงค์คือให้ได้ทั้งความอ่อนโยน เนื้อสัมผัสที่บางเบา และประสิทธิภาพในการป้องกันรังสีที่ครอบคลุมมากขึ้น จึงเป็นตัวเลือกที่ได้รับความนิยมสำหรับผู้ใช้ทั่วไป

นอกจากการแบ่งตามชนิดของสารกันแดดแล้ว ยังมีการแบ่งตามลักษณะผลิตภัณฑ์ด้วย เช่น

ครีมกันแดดแบบครีม เหมาะกับคนผิวแห้งหรือผู้ที่ต้องการความชุ่มชื้น เนื้อครีมมักติดทนและเหมาะกับการทาบริเวณใบหน้าและลำตัว

ครีมกันแดดแบบโลชั่น มีความเหลวกว่าครีม เกลี่ยง่าย เหมาะกับการใช้ทั่วร่างกาย โดยเฉพาะเมื่อจำเป็นต้องทาในปริมาณมาก

ครีมกันแดดแบบเจล ให้ความรู้สึกเบาสบาย ไม่เหนียว เหมาะกับคนผิวมันหรืออากาศร้อนชื้นอย่างประเทศไทย

ครีมกันแดดแบบฟลูอิดหรือเอสเซนส์ มีเนื้อบางมาก ซึมเร็ว มักถูกเลือกใช้เป็นกันแดดสำหรับใบหน้า เหมาะกับผู้ที่แต่งหน้าเป็นประจำ

ครีมกันแดดแบบสเปรย์ใช้งานสะดวก สามารถฉีดเติมระหว่างวันได้ง่าย แต่ต้องฉีดให้ทั่วถึงและในปริมาณเพียงพอ เพราะหากฉีดบางเกินไป ประสิทธิภาพในการป้องกันแดดอาจไม่เป็นไปตามที่ระบุไว้บนฉลาก

ครีมกันแดดแบบแท่งได้รับความนิยมมากขึ้นในช่วงหลัง เนื่องจากพกพาสะดวก ใช้เติมระหว่างวันได้ง่าย โดยเฉพาะบริเวณใบหน้า แต่ก็ควรถูให้ทั่วทุกบริเวณเพื่อให้ได้ความหนาของผลิตภัณฑ์ที่เพียงพอ

เวลาซื้อครีมกันแดด ควรดูค่า SPF และ PA ควบคู่กัน SPF เป็นตัวบ่งชี้ประสิทธิภาพในการป้องกันรังสี UVB ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของผิวไหม้แดด ส่วนค่า PA ใช้บอกระดับการป้องกันรังสี UVA ที่เกี่ยวข้องกับริ้วรอยก่อนวัยและการเกิดฝ้า กระ

สำหรับการใช้ชีวิตทั่วไป ค่า SPF 30–50 และ PA+++ หรือ PA++++ มักเพียงพอ หากต้องทำกิจกรรมกลางแจ้งเป็นเวลานาน เช่น เล่นกีฬา เดินป่า หรือเที่ยวทะเล อาจเลือกสูตรที่กันน้ำและกันเหงื่อได้ดี พร้อมทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง หรือหลังว่ายน้ำและเช็ดตัว

ผู้ที่มีผิวมันควรเลือกสูตรที่ไม่ก่อให้เกิดการอุดตัน มีเนื้อบางเบา และระบุว่า Non-comedogenic ส่วนผู้ที่มีผิวแห้งอาจเลือกสูตรที่มีส่วนผสมเพิ่มความชุ่มชื้น เช่น เซราไมด์ กลีเซอรีน หรือกรดไฮยาลูโรนิก เพื่อช่วยลดความแห้งตึงของผิว

สำหรับผู้ที่มีผิวแพ้ง่าย ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีน้ำหอม ไม่มีแอลกอฮอล์ในปริมาณสูง และทดลองทาบริเวณเล็ก ๆ ก่อนใช้งานจริง หากเคยมีประวัติแพ้สารกันแดดบางชนิด การปรึกษาแพทย์ผิวหนังจะช่วยให้เลือกผลิตภัณฑ์ได้เหมาะสมยิ่งขึ้น

แม้ว่าจะเลือกครีมกันแดดที่มีประสิทธิภาพเพียงใด หากทาในปริมาณน้อยเกินไปก็อาจได้รับการป้องกันไม่เต็มที่ ผู้ใหญ่โดยทั่วไปควรใช้ประมาณ 2 ข้อนิ้วสำหรับใบหน้าและลำคอ ส่วนการทาทั่วร่างกายควรใช้ในปริมาณที่เพียงพอ และอย่าลืมทาซ้ำเมื่อต้องอยู่กลางแดดเป็นเวลานาน

ครีมกันแดดไม่มีชนิดใดที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน เพราะแต่ละสูตรถูกออกแบบมาให้เหมาะกับความต้องการที่แตกต่างกัน การเลือกให้เหมาะกับสภาพผิว กิจกรรม และการใช้งานในชีวิตประจำวัน พร้อมใช้อย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้การปกป้องผิวจากแสงแดดมีประสิทธิภาพมากที่สุด