5 จังหวัดที่แห้งแล้งที่สุดในไทย

"จังหวัดที่แห้งแล้งที่สุด" ในประเทศไทยสามารถมองได้จาก 2 มิติหลัก ๆ ครับ คือ จังหวัดที่มีฝนตกน้อยที่สุด (ทางอุตุนิยมวิทยา) กับ จังหวัดที่มีความเสี่ยงภัยแล้งซ้ำซากสูงที่สุด (ทางภูมิสารสนเทศและการเกษตร)

 1. มิติด้าน "ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีน้อยที่สุด" (พื้นที่อับฝน)

จังหวัดเหล่านี้ตั้งอยู่ในเขต "เงาฝน" (Rain Shadow) ของเทือกเขาตะนาวศรีและเทือกเขาถนนธงชัย ทำให้มรสุมตะวันตกเฉียงใต้พัดพาฝนมาตกไม่ถึง ปริมาณน้ำฝนจึงต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศอย่างชัดเจน:

 1. สุพรรณบุรี: เป็นหนึ่งในจังหวัดที่ฝนตกน้อยที่สุดในประเทศ โดยบางช่วงมีสถิติน้ำฝนเฉลี่ยเพียงประมาณ 500-900 มิลลิเมตรต่อปี (ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยประเทศเกือบ 3 เท่า)

 2. ตาก: เฉพาะพื้นที่ฝั่งตะวันออกของเทือกเขา (เช่น อ.เมือง) จะเป็นพื้นที่อับฝนอย่างชัดเจน ทำให้มีปริมาณฝนตกน้อยและอากาศร้อนจัดในฤดูแล้ง

 3. กาญจนบุรี: พื้นที่ส่วนใหญ่ถูกเทือกเขากั้นขวางทิศทางลมมรสุม ทำให้เป็นอีกหนึ่งจังหวัดในภาคตะวันตกที่เผชิญภาวะฝนทิ้งช่วงบ่อยครั้ง

 4. ราชบุรี: มีลักษณะเป็นพื้นที่เงาฝนคล้ายกับกาญจนบุรี ส่งผลให้พื้นที่ราบทางตอนกลางและตะวันออกแห้งแล้งในหน้าร้อน

 5. นครปฐม: เป็นพื้นที่ราบลุ่มภาคกลางที่ได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมน้อยลง และมักมีปริมาณฝนสะสมต่อปีค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับจังหวัดรอบด้าน

2. มิติด้าน "พื้นที่เสี่ยงภัยแล้ง/ขาดแคลนน้ำซ้ำซากสูงที่สุด"

หากวัดจากข้อมูลของ GISTDA และกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ที่ประเมินจากความชื้นในดิน การใช้น้ำเพื่อการเกษตร และระดับน้ำในเขื่อน จังหวัดที่มีความเสี่ยงเผชิญภัยแล้งวิกฤตบ่อยที่สุด 5 อันดับแรก (โดยเฉพาะในช่วงปีที่เกิดปรากฏการณ์เอลนีโญ) ได้แก่:

นครสวรรค์:  แหล่งเพาะปลูกข้าวและพืชไร่ขนาดใหญ่ แต่เป็นจุดที่มักเกิดความชื้นในดินต่ำสุดและขาดแคลนน้ำนอกเขตชลประทาน

นครราชสีมา: จังหวัดใหญ่ในภาคอีสานที่มีพื้นที่เกษตรกรรมกว้างขวาง มักประสบปัญหาภัยแล้งฝนทิ้งช่วงเป็นวงกว้าง

ชัยนาท: แม้จะมีเขื่อนเจ้าพระยา แต่พื้นที่การเกษตรนอกเขตชลประทานมักจะขาดแคลนน้ำอย่างรุนแรงในฤดูแล้ง

อุทัยธานี: พื้นที่ส่วนใหญ่พึ่งพาแหล่งน้ำธรรมชาติ เมื่อฝนทิ้งช่วงจะเกิดความแห้งแล้งอย่างรวดเร็ว

พิจิตร / อุตรดิตถ์: จังหวัดในภาคเหนือตอนล่างที่มักติดอันดับพื้นที่เฝ้าระวังภัยแล้งระดับสูงมากเนื่องจากปริมาณน้ำท่าลดลงอย่างรวดเร็ว

สรุปสั้น ๆ: ถ้าแห้งแล้งเพราะ "ฝนตกน้อยตามธรรมชาติ" แชมป์จะเป็นกลุ่มจังหวัดภาคตะวันตกและภาคกลางตอนล่าง เช่น สุพรรณบุรี ตาก กาญจนบุรี แต่ถ้าแห้งแล้งเพราะ "น้ำไม่พอใช้/ดินแห้งวิกฤต"จะเป็นกลุ่ม นครสวรรค์ โคราช และชัยนาท