เบื้องหลังความสนใจทําไมคดีดังมักถูกนํามาสร้างเป็นภาพยนตร์หรือสารคดี

เคยสังเกตไหมว่าบางคดีความที่เกิดขึ้นจริงในสังคม ไม่ว่าจะเป็นเรื่องราวที่สะเทือนขวัญ หรือคดีปริศนาที่หาคําตอบไม่ได้ มักจะถูกหยิบยกมาเล่าใหม่ผ่านแผ่นฟิล์มหรือสารคดีอยู่เสมอ ช่วงหลังมานี้เราเห็นกันบ่อยมากในบริการสตรีมมิ่งต่างๆ

ที่มีสารคดีอาชญากรรมออกมาให้ดูแทบไม่เว้นแต่ละสัปดาห์ มันทําให้ชวนสงสัยว่าอะไรคือแรงจูงใจที่ทําให้ผู้สร้างภาพยนตร์หันมาสนใจเรื่องราวเหล่านี้อย่างจริงจัง บางคนอาจมองว่าเป็นเรื่องของการนําความเจ็บปวดหรือความสูญเสียของผู้อื่นมาหากิน

ซึ่งเป็นมุมที่ฟังดูแล้วก็น่าเห็นใจครอบครัวผู้สูญเสียไม่น้อย เพราะการต้องถูกรื้อฟื้นเรื่องราวที่เศร้าที่สุดในชีวิตขึ้นมาใหม่ผ่านจอภาพยนตร์ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย แต่ในอีกมุมหนึ่ง

ก็ยังมีกลุ่มคนที่มองว่าการนําคดีเหล่านี้มาตีแผ่คือโอกาสในการทบทวนกระบวนการยุติธรรม หรือเป็นการตีแผ่ข้อมูลบางอย่างที่อาจจะเคยถูกมองข้ามไปในช่วงเวลาที่เกิดเหตุจริง ความแตกต่างของมุมมองนี้แหละที่ทําให้อุตสาหกรรมนี้เดินหน้าต่อไปได้

เพราะมันไม่ใช่แค่การเล่าเรื่องเพื่อความสนุกสนานอีกต่อไปแล้ว บางครั้งมันกลายเป็นการตั้งคําถามถึงสภาพสังคมที่เราอยู่ว่าทําไมคดีหนึ่งถึงเป็นข่าวใหญ่โต ในขณะที่อีกคดีกลับเงียบหายไปเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

การเลือกวัตถุดิบมาทําหนังจึงมักจะมีปัจจัยซับซ้อนซ่อนอยู่ สิ่งที่คนทําสารคดีมักจะบอกเสมอคือความต้องการที่จะหาความจริงที่ยังตกหล่น บางคดีที่เคยตัดสินไปแล้วอาจจะมีพยานหลักฐานใหม่ๆ ที่โผล่มาหลังจากมีกระแสสังคมช่วยกันขุดคุ้ยผ่านสื่อต่างๆ

ซึ่งนี่เป็นดาบสองคมเหมือนกันนะ เพราะในขณะที่กระแสสังคมช่วยกดดันให้เกิดการตรวจสอบ มันก็อาจจะนําไปสู่การล่าแม่มดในโลกออนไลน์ได้ง่ายๆ เหมือนกัน หลายครั้งที่เราดูหนังหรือสารคดีแนวนี้ เราไม่ได้ดูแค่อยากรู้ว่าใครเป็นคนทําผิด

แต่เราอยากรู้ว่าทําไมเขาถึงทําแบบนั้น สภาวะจิตใจของนักโทษหรือเหยื่อเป็นอย่างไรในช่วงเวลานั้น มันเหมือนการสํารวจความเป็นมนุษย์ที่ไม่ได้มีแค่ขาวกับดํา มันคือสีเทาที่ปนเปกันจนแยกไม่ออก

จนบางครั้งเราเองก็ยังสับสนว่าควรจะรู้สึกอย่างไรกับตัวละครที่เห็นบนจอ ยิ่งเป็นคดีที่เหตุการณ์มีความพลิกผันสูงหรือมีเบื้องหลังที่คาดไม่ถึงยิ่งดึงดูดใจผู้สร้างเพราะมันมีวัตถุดิบที่แข็งแรงพอจะสร้างแรงกระเพื่อมให้กับสังคม

นี่อาจจะเป็นเหตุผลที่คดีสะเทือนขวัญมักจะถูกเลือกขึ้นมาเล่าบ่อยกว่าคดีทั่วไป เพราะคนเรามักมีความสนใจในเรื่องลึกลับหรือปมปัญหาที่ยังแก้ไม่ได้มาติดอยู่ในก้นบึ้งของจิตใจอยู่แล้ว สุดท้ายแล้ว

ไม่ว่าเราจะมองเรื่องนี้ว่าเป็นธุรกิจที่อาศัยความสนใจของคนเป็นที่ตั้ง หรือมองว่าเป็นเครื่องมือที่ใช้สะท้อนปัญหาสังคม สิ่งหนึ่งที่ปฏิเสธไม่ได้คือเรื่องราวจริงเหล่านั้นมักจะมีพลังมากกว่าบทที่เขียนขึ้นเองเสมอ

มันมีกลิ่นอายของชีวิตจริงที่มีความเปราะบางและซับซ้อนอยู่ในนั้น ซึ่งทําให้คนดูอย่างเราๆ กลับมาตั้งคําถามกับตัวเองว่า หากเราต้องไปอยู่ในสถานการณ์ที่บีบคั้นเหล่านั้น เราจะเลือกทางเดินแบบไหน หรือเราจะรับมือกับปัญหาที่ถาโถมเข้ามาได้อย่างไรบ้าง

บางทีการนั่งดูสารคดีเหล่านี้อาจจะไม่ได้ให้คําตอบที่ฟันธงว่าใครผิดใครถูก แต่มันอาจจะช่วยให้เราเข้าใจแง่มุมชีวิตของคนอื่นมากขึ้น หรืออย่างน้อยก็ได้มองเห็นว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นอาจไม่ได้ง่ายอย่างที่ตาเห็นตอนเป็นข่าวหน้าหนึ่งเสมอไป

ลองแลกเปลี่ยนความเห็นกันดูว่าสําหรับทุกคนแล้ว เรื่องราวแบบไหนที่รู้สึกว่าไม่ควรถูกหยิบมาทําหนัง และเรื่องแบบไหนที่คิดว่าการถ่ายทอดออกมาจะส่งผลดีต่อสังคมมากกว่ากัน