เจาะลึกสาเหตุทําไมเหรียญถึงเปลี่ยนเป็นสีดําและวิธีดูแลที่ถูกต้อง
หลายคนคงเคยหยิบเหรียญที่อยู่ในกระเป๋าสตางค์หรือที่เก็บไว้มานาน แล้วพบว่าเหรียญไม่ได้เงางามเหมือนตอนที่ได้รับมาใหม่ๆ แต่กลับมีคราบสีดํา สีน้ําตาล
หรือสีเขียวอมฟ้าเกาะอยู่
บางเหรียญถึงกับดําสนิทจนดูไม่ออกว่าเป็นเหรียญอะไร เรื่องนี้เป็นปรากฏการณ์ทางเคมีที่เกิดขึ้นได้ทั่วไปกับโลหะที่ใช้ผลิตเหรียญกษาปณ์
ซึ่งไม่ใช่เรื่องแปลกประหลาดแต่อย่างใด
สาเหตุหลักของการที่เหรียญเปลี่ยนสีหรือกลายเป็นสีดํามาจากปฏิกิริยาออกซิเดชัน เมื่อโลหะจําพวกทองแดงหรือนิกเกิลที่ผสมอยู่ในเนื้อเหรียญสัมผัสกับอากาศ
ความชื้น หรือสารเคมีในสิ่งแวดล้อม
สารเหล่านี้จะทําปฏิกิริยาจนเกิดเป็นสารประกอบใหม่ขึ้นมาที่ผิวหน้าของเหรียญ หากเป็นเหรียญทองแดงก็จะเกิดเป็นคอปเปอร์ออกไซด์หรือคอปเปอร์ซัลไฟด์
ซึ่งมีสีเข้มไปจนถึงดํา หากปล่อยทิ้งไว้นานๆ โดยไม่ได้รับการดูแล
ผิวของเหรียญก็จะสะสมคราบเหล่านี้จนหนาขึ้นและเปลี่ยนสีไปจากเดิม ปัจจัยที่เร่งให้เกิดคราบดําได้เร็วขึ้นคือเหงื่อจากมือของเรา
เพราะในเหงื่อมีสารประกอบพวกเกลือและกรดอ่อนๆ เมื่อเราหยิบจับเหรียญบ่อยๆ
หรือเก็บเหรียญไว้ในกระเป๋ากางเกงที่มีความชื้นสะสม ปฏิกิริยานี้จะเกิดขึ้นได้ไวและรุนแรงขึ้น นอกจากเหงื่อแล้ว
สภาพอากาศที่ชื้นหรือพื้นที่ที่มีไอระเหยของสารเคมีบางชนิดก็ส่งผลให้เหรียญมีคราบดําได้เช่นกัน
เหรียญที่ทําจากโลหะผสมประเภททองเหลืองหรือคิวโปรนิกเกิลมักจะเกิดคราบเหล่านี้ได้ง่ายกว่าเหรียญที่ทําจากโลหะมีค่าที่มีความทนทานต่อการเกิดสนิมสูงกว่า
หลายคนพยายามหาวิธีทําความสะอาดเหรียญให้กลับมาเงาวาวเหมือนใหม่ด้วยของใช้ในบ้าน เช่น การใช้น้ําส้มสายชูผสมเกลือ หรือการใช้เบกกิ้งโซดา
ซึ่งสารเหล่านี้สามารถช่วยขจัดคราบออกไซด์บนผิวเหรียญออกได้จริง
กัดกร่อนคราบดําให้หลุดลอกไปจนเผยให้เห็นเนื้อโลหะที่สะอาดขึ้น แต่มีข้อควรระวังสําคัญคือวิธีทําความสะอาดแบบบ้านๆ เหล่านี้มักทําลายพื้นผิวโลหะในระยะยาว
การขัดหรือแช่สารเคมีที่มีฤทธิ์เป็นกรดจะกัดเนื้อโลหะด้วย
ทําให้รายละเอียดบนเหรียญดูลบเลือนและเหรียญจะกลับมาดําเร็วกว่าเดิม สําหรับเหรียญทั่วไปที่เราใช้จ่ายในชีวิตประจําวัน การมีคราบติดบ้างไม่ใช่ปัญหาใหญ่
แต่สําหรับนักสะสมเหรียญ เรื่องนี้ถือเป็นเรื่องสําคัญมาก
การนําเหรียญสะสมไปล้างด้วยน้ํายาเคมีหรือขัดถูจะทําให้เหรียญสูญเสียมูลค่าทางประวัติศาสตร์และราคาตลาดไปทันที
เพราะนักสะสมมักต้องการเหรียญที่อยู่ในสภาพเดิมตามกาลเวลา แม้ว่าจะเข้มหรือมีคราบตามธรรมชาติก็ตาม
การเก็บเหรียญอย่างถูกต้องจึงสําคัญกว่าการพยายามนํามาล้าง คือการเก็บไว้ในภาชนะที่แห้ง ปราศจากความชื้น
และเก็บให้พ้นจากอากาศด้วยการใส่ตลับหรือซองเก็บเหรียญโดยเฉพาะ จะช่วยชะลอการเกิดคราบดําได้ดีที่สุด
การเข้าใจธรรมชาติของโลหะที่ใช้ทําเหรียญช่วยให้เราดูแลสิ่งของเหล่านี้ได้ดีขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเหรียญที่ใช้งานจริงหรือเหรียญที่เก็บสะสม
เพียงแค่ดูแลเรื่องความชื้นและหมั่นสังเกตสภาพเหรียญ
ก็สามารถยืดอายุความสวยงามให้คงอยู่ได้นานยิ่งขึ้น การปล่อยให้เหรียญมีความเก่าตามกาลเวลาในบางมุมมองก็มีเสน่ห์ไปอีกแบบ
เหมือนเป็นการบันทึกเรื่องราวที่ผ่านมาของเหรียญเหรียญนั้นได้เป็นอย่างดี
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
"น้ำ รพีภัทร" แจงปม "ซองดูฮี" ลั่น! แค่เช็กเกลียว..ไม่เกี่ยวยูทูบพรีเมี่ยม
ผ้าเช็ดทำความสะอาดจากเส้นใยไม้ไผ่และเยื่อไม้ นวัตกรรมผ้าเช็ดคราบที่ดูดซับน้ำได้ดี แห้งไว และช่วยลดปัญหากลิ่นอับ
ไม่ต้องจบปริญญาตรี ! เปิด 10 อาชีพรายได้สูงในสหรัฐฯ เงินเดือนหลักล้านต่อปี อันดับ 8 หลายคนคาดไม่ถึง
เดือนกุมภาพันธ์มีแค่ 28 วัน เพราะโรมันโบราณยกเดือนนี้ให้พิธีชำระล้างและวิญญาณผู้ตาย
ปลาโลมาหลับได้โดยไม่จมน้ำ เพราะสมองครึ่งหนึ่งไม่เคยหลับ
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
เปิด 10 โรงเรียนเก่าแก่ภาคกลาง บางแห่งอายุกว่า 170 ปี!
ราคาทองแท่งหลุด 6 หมื่น ร่วง 2,550 บาทใน 4 วัน สรุป 7 เรื่องต้องรู้ก่อนซื้อขายทอง
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
จำหน้าคนได้แต่จำชื่อไม่ได้ เพราะชื่อไม่มีความหมายให้สมองเกาะ
โทรศัพท์รู้ตำแหน่งเราได้โดยไม่ต้องต่อเน็ต เพราะดาวเทียม 24 ดวงกำลังส่งเวลาลงมาบอก
จำฝันไม่ได้เพราะสมองไม่ได้บันทึกไว้ตั้งแต่แรก ไม่ใช่เพราะฝันไม่ชัด
จำหน้าคนได้แต่จำชื่อไม่ได้ เพราะชื่อไม่มีความหมายให้สมองเกาะ
เดือนกุมภาพันธ์มีแค่ 28 วัน เพราะโรมันโบราณยกเดือนนี้ให้พิธีชำระล้างและวิญญาณผู้ตาย