เจาะลึกสาเหตุที่ทําให้ไฟดับทุกครั้งเวลาพายุฝนฟ้าคะนองพัดผ่าน

เวลาที่พายุฝนฟ้าคะนองพัดผ่าน หลายคนมักจะเจอกับปัญหาไฟฟ้าดับจนกลายเป็นเรื่องปกติที่คุ้นชิน แต่หลายครั้งเราอาจสงสัยว่าทําไมสภาพอากาศรุนแรงถึงส่งผลกระทบต่อระบบจ่ายกระแสไฟฟ้าได้มากขนาดนั้น

ทั้งที่สายไฟส่วนใหญ่ก็มีการป้องกันระดับหนึ่งแล้ว โดยต้นตอสําคัญส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากความเปราะบางของระบบเพียงอย่างเดียว

แต่เกิดจากปัจจัยภายนอกที่ควบคุมได้ยากเมื่อลมพายุรุนแรงพัดกระหน่ําเข้ามาในพื้นที่

สาเหตุอันดับหนึ่งที่พบบ่อยที่สุดคือการที่กิ่งไม้หรือต้นไม้ใหญ่หักโค่นลงมาทับสายไฟ เมื่อลมพายุหมุนด้วยความเร็วสูง กิ่งไม้แห้งหรือต้นไม้ที่ไม่แข็งแรงมักจะต้านทานแรงลมไม่ไหว

ทําให้มันโค่นลงมาฟาดกับสายส่งไฟฟ้าแรงสูงที่โยงอยู่ตามริมถนน เหตุการณ์นี้ไม่เพียงแต่ทําให้สายไฟขาดเท่านั้น แต่ยังมักดึงรั้งให้เสาไฟฟ้าเอียงหรือหักลงมาด้วย

ซึ่งการแก้ปัญหาตรงจุดนี้ใช้เวลานานเพราะต้องทั้งตัดต้นไม้

ซ่อมเสา และต่อสายไฟใหม่ อีกหนึ่งสาเหตุที่หลายคนอาจมองข้ามคือปรากฏการณ์ไฟฟ้าลัดวงจรชั่วคราวจากสัตว์และสิ่งของที่ปลิวมาตามลม ในช่วงพายุ พลังลมมหาศาลมักหอบเอาเศษกิ่งไม้ ใบไม้ ป้ายโฆษณา

หรือสังกะสีหลังคาบ้านปลิวว่อนไปทั่ว หากสิ่งของเหล่านี้ไปเกี่ยวหรือพาดผ่านระหว่างสายไฟสองเส้นหรือพาดไปที่ตัวเสาไฟฟ้า ก็จะเกิดการอาร์คหรือประกายไฟขึ้น

ระบบป้องกันอัตโนมัติของหม้อแปลงไฟฟ้าจะตัดการทํางานทันทีเพื่อป้องกันความเสียหายใหญ่หลวง ส่งผลให้ไฟดับทันทีในบริเวณนั้น นอกจากนี้

ฝนที่ตกลงมาอย่างหนักพร้อมกับลมแรงยังสามารถนําพาความชื้นหรือละอองน้ําแทรกซึมเข้าไปในอุปกรณ์ที่เสื่อมสภาพตามกาลเวลาได้ โดยเฉพาะจุดเชื่อมต่อต่างๆ บนเสาไฟ หากอุปกรณ์มีความเสื่อมสภาพอยู่แล้ว

ความชื้นจะทําหน้าที่เป็นสื่อกลางทําให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรได้ง่ายขึ้นกว่าในช่วงอากาศปกติ การที่ระบบไฟฟ้าต้องตัดตัวเพื่อป้องกันความปลอดภัยนั้นถือเป็นหลักการทํางานขั้นพื้นฐานของวิศวกรรมไฟฟ้า

เพื่อรักษาอุปกรณ์สําคัญอย่างหม้อแปลงไม่ให้ระเบิดหรือเสียหายถาวร การที่ระบบตรวจพบความผิดปกติแล้วสั่งตัดไฟจึงเป็นวิธีรับมือที่สําคัญ แม้ว่าจะทําให้ผู้ใช้งานเดือดร้อนบ้าง

แต่ก็ดีกว่าปล่อยให้เกิดเหตุการณ์ที่อุปกรณ์ใหญ่เสียหายหนักจนต้องใช้เวลาซ่อมนานหลายวัน หากสังเกตให้ดีจะพบว่าเหตุการณ์ไฟดับบ่อยในช่วงพายุมักเกิดในพื้นที่ที่มีต้นไม้หนาแน่นหรือโครงสร้างสายส่งที่ค่อนข้างเก่า

การไฟฟ้าจึงมักส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปตัดแต่งกิ่งไม้เป็นประจําก่อนถึงฤดูฝนเพื่อลดความเสี่ยงเหล่านี้ การเข้าใจกลไกทํางานและการตอบสนองของระบบต่อสภาพลมฟ้าอากาศ

จะช่วยให้เราเข้าใจความจําเป็นของการบํารุงรักษาและการเตรียมตัวรับมือเมื่อไฟดับในช่วงพายุได้ดียิ่งขึ้น