เจาะลึกสาเหตุที่ทําให้เทปกาวเสื่อมสภาพจนไม่เหลือความเหนียว

เคยสงสัยกันไหมว่าทําไมม้วนเทปกาวที่เราเก็บลืมไว้ในลิ้นชักนานๆ พอหยิบออกมาใช้กลับพบว่าความเหนียวมันหายไปหมด กลายเป็นเทปที่แปะอะไรก็ไม่อยู่แถมยังทิ้งคราบเหนอะหนะน่ารําคาญไว้บนพื้นผิวอีก

สาเหตุหลักของเรื่องนี้ไม่ได้มาจากความโชคร้ายหรือยี่ห้อสินค้าเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของปฏิกิริยาเคมีและปัจจัยทางสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อกาวโดยตรง

การทํางานของกาวบนเทปใสหรือเทปกาวสองหน้านั้นอาศัยสารเคมีประเภทกาวไวต่อแรงกด หรือที่เรียกกันทับศัพท์ว่า Pressure Sensitive Adhesive

ซึ่งมีคุณสมบัติพิเศษคือมันมีความหนืดกึ่งของแข็งกึ่งของเหลวที่ออกแบบมาให้เกาะติดกับวัสดุได้ทันทีเมื่อมีแรงกดลงไป แต่ความสามารถนี้มีความเปราะบางสูงมากและพร้อมจะพ่ายแพ้ต่อตัวแปรจากภายนอกตลอดเวลา

ปัจจัยอันดับหนึ่งที่ทําให้กาวเสื่อมสภาพคือความร้อนและการจัดเก็บที่ไม่เหมาะสม กาวส่วนใหญ่ถูกออกแบบมาให้ทํางานได้ดีในอุณหภูมิห้อง เมื่อเราเก็บไว้ในที่ร้อนเกินไป เช่น

หลังตู้ที่โดนแดดส่องหรือในห้องที่ไม่มีการระบายอากาศ โมเลกุลของกาวจะเกิดการเปลี่ยนสถานะหรือที่เรียกว่าการละลายตัว กาวจะเริ่มอ่อนตัวจนไหลเยิ้มและสูญเสียโครงสร้างโมเลกุลที่ควรจะยึดเกาะ

เมื่อความร้อนลดลงกาวก็จะไม่กลับมาอยู่ในสถานะเดิมแบบเป๊ะร้อยเปอร์เซ็นต์ นอกจากนี้ความร้อนที่สูงเกินไปยังทําให้อายุการใช้งานของสารเคมีในกาวสั้นลงอย่างรวดเร็ว อีกหนึ่งตัวการที่มองข้ามไม่ได้คืออากาศและออกซิเจน

การที่เทปถูกเก็บไว้โดยไม่มีฝาปิดมิดชิดทําให้เนื้อกาวสัมผัสกับอากาศอยู่ตลอดเวลา กระบวนการออกซิเดชันจึงเกิดขึ้นอย่างช้าๆ ทําให้กาวเปลี่ยนสภาพจากความใสและยืดหยุ่นกลายเป็นสีเหลืองเข้มหรือสีน้ําตาล

และมีความกรอบแห้งเกินกว่าจะยึดเกาะกับวัตถุได้ ฝุ่นและสิ่งสกปรกก็เป็นศัตรูตัวฉกาจเช่นกัน หากม้วนเทปถูกเก็บในที่ที่มีฝุ่นฟุ้งกระจาย ฝุ่นละอองขนาดเล็กจะเข้าไปแทรกซึมอยู่ที่บริเวณขอบม้วนเทป

ทําให้ความสามารถในการยึดเกาะในบริเวณนั้นด้อยลงและลามไปสู่ชั้นกาวในส่วนที่เหลือได้ง่ายขึ้น การสังเกตสภาพเทปก่อนใช้งานจึงสําคัญมาก หากพบว่าเนื้อเทปเริ่มเปลี่ยนสีหรือมีคราบกาวเยิ้มออกมาด้านข้าง

นั่นเป็นสัญญาณเตือนว่าสารพันธะเคมีได้เริ่มทําปฏิกิริยากับสิ่งแวดล้อมไปแล้ว การเลือกเก็บเทปกาวในกล่องพลาสติกทึบแสงและอยู่ในจุดที่มีอุณหภูมิคงที่จึงเป็นวิธีถนอมของใช้เหล่านี้ให้มีอายุยาวนานที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้