ต้นกำเนิดพิซซ่าฮาวายเอี้ยน ไม่ได้มาจากฮาวาย แต่เกิดในแคนาดา

หลายคนที่เคยลิ้มลอง พิซซ่าหน้าฮาวายเอี้ยน อาจสงสัยว่าชื่อซึ่งชวนให้นึกถึงเกาะเขตร้อนอย่างฮาวายนั้นมีที่มาอย่างไร

แต่เรื่องราวที่น่าสนใจยิ่งกว่าคือ เมนูพิซซ่าหน้าแฮมและสับปะรดชนิดนี้ไม่ได้มีต้นกำเนิดจากหมู่เกาะฮาวายเลยแม้แต่น้อย หากเริ่มต้นขึ้นในประเทศแคนาดา จากการทดลองทำอาหารของพ่อครัวเชื้อสายกรีกคนหนึ่ง

พิซซ่าฮาวายเอี้ยนถือกำเนิดในแคนาดา

บุคคลที่มักได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้คิดค้นพิซซ่าฮาวายเอี้ยนคือ แซม ปาโนปูลอส หรือ Sam Panopoulos ชาวกรีกที่ย้ายไปตั้งรกรากในแคนาดา

เขาและพี่น้องเปิดร้านอาหารชื่อ Satellite Restaurant ในเมืองชาแธม รัฐออนแทรีโอ โดยร้านให้บริการอาหารหลายประเภท ตั้งแต่อาหารเช้า เบอร์เกอร์ มันฝรั่งทอด อาหารจีนแบบอเมริกาเหนือ ไปจนถึงพิซซ่า ซึ่งขณะนั้นยังไม่ได้แพร่หลายเท่ากับในปัจจุบัน

ในปี 1962 แซมเริ่มทดลองนำวัตถุดิบชนิดต่างๆ มาวางบนพิซซ่า โดยไม่ได้ตั้งใจว่าจะสร้างเมนูที่โด่งดังไปทั่วโลก เขาเพียงต้องการลองรสชาติใหม่ๆ และเพิ่มทางเลือกให้กับลูกค้าในร้านเท่านั้น

จุดเริ่มต้นจากสับปะรดกระป๋อง

เหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเมื่อแซมหยิบ สับปะรดกระป๋อง มาสะเด็ดน้ำ ก่อนนำชิ้นสับปะรดไปวางบนพิซซ่าที่มีซอสมะเขือเทศ ชีส และเนื้อแฮมหรือเบคอน

ความหวานอมเปรี้ยวของสับปะรดตัดกับรสเค็มและความมันของเนื้อสัตว์ ทำให้เกิดรสชาติแบบหวานสลับเค็ม ซึ่งแตกต่างจากพิซซ่าที่ลูกค้าคุ้นเคยในเวลานั้น

แนวคิดนี้อาจได้รับอิทธิพลจากประสบการณ์ของแซมในการทำอาหารจีนแบบอเมริกาเหนือ ซึ่งนิยมผสมรสหวานและรสเค็มไว้ในเมนูเดียวกัน เช่น อาหารที่ใช้ซอสเปรี้ยวหวาน จึงทำให้เขามองว่าสับปะรดอาจเข้ากับอาหารคาวได้เช่นกัน

ในช่วงแรก ลูกค้าหลายคนรู้สึกประหลาดใจ เพราะการนำผลไม้มาใส่บนพิซซ่ายังเป็นสิ่งแปลกใหม่ บางคนถึงกับไม่เชื่อว่าส่วนผสมเหล่านี้จะเข้ากันได้

อย่างไรก็ตาม เมื่อมีผู้ทดลองรับประทานมากขึ้น รสชาติหวาน เค็ม และเปรี้ยวเล็กน้อยกลับได้รับความนิยมในท้องถิ่น ก่อนพัฒนาเป็นเมนูประจำร้านและแพร่กระจายไปยังร้านพิซซ่าในประเทศอื่นๆ

ทำไมต้องชื่อว่า “ฮาวายเอี้ยน”

ชื่อ ฮาวายเอี้ยน ไม่ได้เกี่ยวข้องกับสถานที่คิดค้นเมนู และไม่ได้หมายความว่าเป็นสูตรอาหารพื้นเมืองของชาวฮาวาย

ที่มาของชื่อมีความเรียบง่ายกว่านั้น แซมตั้งชื่อพิซซ่าตามชื่อที่ปรากฏบนสับปะรดกระป๋องซึ่งเขานำมาใช้ โดยสื่อหลายแห่งระบุว่าเป็นชื่อแบรนด์ของสับปะรดกระป๋องในเวลานั้น

ช่วงทศวรรษ 1950–1960 ภาพลักษณ์ของฮาวายและวัฒนธรรมเกาะเขตร้อนกำลังได้รับความนิยมในทวีปอเมริกาเหนือ ขณะที่สับปะรดกระป๋องก็เป็นสินค้าที่ผู้บริโภครู้จักกันอย่างแพร่หลาย ชื่อ “ฮาวายเอี้ยน” จึงให้ความรู้สึกสดชื่น แปลกใหม่ และจดจำได้ง่าย

จากชื่อบนกระป๋องสินค้า คำว่าฮาวายเอี้ยนจึงกลายเป็นชื่อเรียกพิซซ่าหน้าแฮมและสับปะรดไปทั่วโลก แม้เมนูนี้จะเกิดขึ้นห่างจากฮาวายหลายพันกิโลเมตรก็ตาม

เหตุใดพิซซ่าหน้านี้จึงยังเป็นข้อถกเถียง

จนถึงทุกวันนี้ พิซซ่าฮาวายเอี้ยนยังเป็นหนึ่งในเมนูที่สร้างข้อถกเถียงในวงการอาหารอยู่เสมอ โดยเฉพาะคำถามที่ว่า “สับปะรดควรอยู่บนพิซซ่าหรือไม่”

ผู้ที่ไม่ชอบมักมองว่าความหวานและความฉ่ำของผลไม้ไม่เข้ากับแป้ง ชีส และซอสมะเขือเทศ ขณะที่อีกฝ่ายชื่นชอบความแตกต่างระหว่างรสหวานของสับปะรดกับรสเค็มของแฮม

ความชอบดังกล่าวไม่มีคำตอบตายตัว เพราะขึ้นอยู่กับรสนิยมส่วนบุคคล รวมถึงคุณภาพและปริมาณของวัตถุดิบ หากใส่สับปะรดที่มีน้ำมากเกินไป แป้งพิซซ่าอาจแฉะได้ แต่หากสะเด็ดน้ำและจัดสัดส่วนอย่างเหมาะสม รสชาติของส่วนผสมแต่ละชนิดก็อาจสมดุลกันมากขึ้น

พิซซ่าฮาวายเอี้ยนจึงไม่ได้เป็นเพียงพิซซ่าหน้าหนึ่งเท่านั้น แต่ยังเป็นตัวอย่างของอาหารที่เกิดจากการผสมผสานหลายวัฒนธรรม ทั้งแนวคิดของอาหารอิตาลี ผู้คิดค้นชาวกรีก ร้านอาหารในแคนาดา และรสหวานเค็มที่ได้รับอิทธิพลจากอาหารจีนแบบอเมริกาเหนือ

ความเป็นมาที่เรียบง่ายแต่แปลกใหม่ของ แซม ปาโนปูลอส พิสูจน์ให้เห็นว่า ความสร้างสรรค์ในครัวบางครั้งอาจเริ่มต้นจากความอยากทดลองและการไม่ยึดติดกับกรอบเดิมๆ

ไม่ว่าคุณจะอยู่ฝ่ายที่ชื่นชอบหรือไม่เห็นด้วยกับการใส่สับปะรดบนพิซซ่า อย่างน้อยเรื่องราวนี้ก็ช่วยไขข้อสงสัยได้ว่า พิซซ่าฮาวายเอี้ยนไม่ได้เกิดขึ้นในฮาวาย แต่ถือกำเนิดจากร้านอาหารเล็กๆ แห่งหนึ่งในรัฐออนแทรีโอ ประเทศแคนาดา